bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort escort istanbul escort istanbul escort istanbul escort vtunnel
Bugun...



İdlib mutabakatı Üzerine...

Tarih: 18-09-2018 08:04:44 Güncelleme: 20-09-2018 09:50:44 + -


Türk hükümeti, Erdoğan ile Putin’in İdlib’de silahsız bölge kurulması için anlaşmasını "büyük başarı" olarak nitelendirdi. Ancak uzmanlar mutabakatın Türkiye için büyük riskler içerdiğine dikkat çekiyor. Salih Müslim, Rusya ile Türkiye arasındaki İdlib mutabakatı hakkında değerlendirmelerde bulundu.


İdlib mutabakatı Üzerine...

İdlib mutabakatı Üzerine...

Türk hükümeti, Erdoğan ile Putin’in İdlib’de silahsız bölge kurulması için anlaşmasını "büyük başarı" olarak nitelendirdi. Ancak uzmanlar mutabakatın Türkiye için büyük riskler içerdiğine dikkat çekiyor.

Rusya ve rejim güçlerinin İdlib’e askeri operasyon için geri sayımda olduğunun düşünüldüğü bir dönemde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le Soçi'de bir araya gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan "İdlib’de silahsız bölge" mutabakatına imza attı. Anlaşmaya göre, 15 Ekim'de kurulacak bölge, 15-20 kilometrelik alanı kapsayacak. Aynı zamanda bütün silahlı muhaliflerin bu bölgeden çekilmesi öngörülüyor.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın mutabakatı “Cumhurbaşkanımız büyük bir insani krizi önleyecek diplomatik bir girişime imza attı” sözleriyle duyurdu. Kalın, sosyal medya hesabından mutabakata ilişkin bazı ayrıntıları da paylaştı.

 

 

ibrahim kalın.gifIbrahim Kalin
✔@ikalin1
Cumhurbaşkanımız büyük bir insani krizi önleyecek diplomatik bir girişime imza attı. Bugün yapılan anlaşmaya göre:
• Muhalifler bulundukları yerde kalmaya devam edecek
• Rusya ve Türkiye koordineli devriye gezecek
• Rusya, İdlib bölgesine saldırılmaması için tedbir alacak.
10:17 PM - Sep 17, 2018 13.8K3,638 people are talking about this

"Sorumluluk Türkiye'de"

'Türkiye İdlib’deki grupları Afrin’e göndermek istiyor'

Salih Müslim, Rusya ile Türkiye arasındaki İdlib mutabakatı hakkında değerlendirmelerde bulundu.

PYD eski Eş Başkanı ve TEV-DEM Diplomasi Komitesi üyesi Salih Müslim, İdlib’de yaşananlara dair Türkiye, İran ve Rusya arasında gerçekleştirilen Astana görüşmelerine dikkat çekerek, “Bu kapsamda gerçekleştirilen tahran toplantısı taktiksel düzeyde kaldı. Astana görüşmeleriyle ancak cihatçıları Suriye’nin değişik yerlerinden getirerek İdlib’de toplayabildiler” dedi.

 

Rusya ile İran’ın cihatçı grupları İdlib’den çıkarmaya çalıştıklarını, ancak Türk devletinin de buna karşı çıktığına dikkat çeken Müslim, “Böyle olunca da Rusya İran’ı Idlib dosyasından uzak tutmaya çalıştı. Idlib’e operasyon yapılacağı tartışmaları sadece basın üzerinden yapılan propaganda malzemesiydi. Bununla suriye toplumunu kandırmaya çalıştılar. İşin özünde İdlib sorununda her hangi bir değişiklik yaşanmış değil. Dolayısıyla iran ile Suriye rejimi bu sorunu tam çıkmaza girmeden çözmek durumundalar” şeklinde konuştu.

 

"RUSYA İLE TÜRKİYE ARASINDA YENİ ANLAŞMALAR VAR"

 

“Türk devleti  Cephet El-Nusra ile savaşmak zorunda. Eğer böyle olursa El-Nusra sorunu çözülür” diyen Müslim, “Herkes Türk devletinin Suriye’ye dönük amaçlarını görüyor, biliyor. Fakat beri tarafta Rusya ile Türk devleti arasında nasıl bir anlaşma olduğunu bilmiyor. Ancak bildiğimiz bir gerçek var ki, o da bu iki taraf arasında yeni anlaşmaların olduğudur. Dileriz ki bir kez daha Kürtler bu pazarlığın içine girmezler. Eğer Kürtlerin kazanımlarına dönük bir girişimleri olursa hem siyasi hem de askeri açıdan kendimizi savunacağız” şeklinde konuştu.

 

Rusya’nın Türkiye’ye “Bu grupları Suriye’ye götürdüğün gibi geri çıkartacaksın” dediğini vurgulayan Müslim, İdlib’teki cihatçıların büyük çoğunluğunun yabancı olduğunu ve MİT eliyle bölgeye sokulduğunu söyledi.

 

"İRAN'IN GÖRÜŞMEDE YER ALMAMASI ÇEKİLDİĞİ ANLAMINA GELMİYOR"

 

İran’ın Idlib görüşmelerinde yer almamasına ilişkin ise Müslim, şu değerlendirmelerde bulundu: “İran Suriye’nin her bölgesinde terörist gruplara karşı verilen savaşta yer aldı. Ancak Idlib’te sadece Türkiye ve Rusya savaşıyor. Şüphesiz İran buradaki savaşa katılması halinde bölgeden pay isteyecektir. Öte yandan İran’ı tamamen Suriye’den çıkarmayı amaçlayan bir girişim var. İran’ın Idlib dosyasında yer almaması Suriye’den çekildiği anlamına gelmiyor. İran silah ve askerleri halen Suriye rejimi arasındadır. İran bölgedeki girişimlerini Suriye rejimi ile birlikte sürdürecektir.”

 

ABD, Britanya ve Fransa gibi devletlerin İdlib’i sadece Rusya ve Türkiye’ye teslim etmeyeceğini vurgulayan Müslim, “Idlib sorunu önemli bir konudur. Tüm devletler için büyük önem taşımakta ve sorunun nerede bitirileceği de bilinmiyor” dedi.

 

‘TÜRKİYE İDLİB'DEKİ TERÖRİSTLERİ AFRİN'E GEÇİRMEYİ PLANLIYOR"

 

İdlib’teki grupların silah bırakması halinde bir çözümün gelişebileceğini belirten Müslim, cihatçıların silah bırakmaması halinde Suriye krizinin daha fazla derinleşeceğini vurguladı. Müslim şöyle devam etti: “Idlib’teki terörist gruplar kentten çıkarıldığında nereye gönderilecek? Şüphesiz ki Türkiye buradaki terörist grupları Afrîn’e göndermeyi planlıyor. Bunu hiçbir şekilde kabul etmeyeceğiz ve bu çete grupları ile savaşacağız. Afrîn bizim için hayati noktadadır ve hiçbir şekilde buradan vazgeçmeyeceğiz. Cihatçıların Afrîn’e geçirilmesi ile bölgedeki durum iyice sertleşecek. Bu durum da Türkiye’nin hiçbir şekilde çözüm aramadığını gösteriyor.”

 

TÜRKİYE RUSYA'DAN İZİN ALMADAN KUZEY SURİYE'YE SALDIRAMAZ"

 

Türkiye’nin Rusya’nın onayı olmadan QSD tarafından kurtarılan alanlara saldıramayacağını vurgulayan Müslim, “Türkiye, Putin ile gerçekleştirdiği görüşmede açıkça Kuzey Suriye’ye saldırmak istediğini söyledi. Türkiye, Rusya’ya Mınbiç işgalinde yardım etmesi halinde kendilerinin de Idlib’teki sorunu çözeceğini söyledi. Rusya bu teklifi kabul etmedi çünkü bölge dosyası Rusya’nın elinde değil” dedi. (ANHA).

Peki, mutabakat Rusya, Türkiye ve Suriye için ne anlama geliyor ve İdlib’de çözüm getirme şansı var mı? Ortadoğu ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nden Oytun Orhan, İdlib sorununun "ötelendiği" görüşünde. Bu ötelemenin kalıcı bir barışa dönüşme şansının da yüksek olduğunu belirten Orhan, Türkiye için "çok riskli bir dönemin" başladığına vurgu yapıyor.

Mutabakat gereğince İdlib’e geniş çaplı bir askeri operasyonun kısa vadede gerçekleşmeyeceğini öngören Orhan, "Mevcut durumda rejimle, muhalifler bir hat üzerinde sınırı paylaşıyorlar. İşte o bölgeye, 15-20 kilometrelik bir hat boyunca Türk ve Rus askerleri girecek. Bir çeşit, tampon bölge oluşturulacak" diye konuşuyor. Orhan’a göre böylesi bir "silahsız bölge" oluşturulması Rusya için uzun süredir hedeflediği Rus üslerine dönük saldırıların engellenmesi yönünde olumlu bir gelişme anlamı taşıyor.

"İdlib, Rusya için çok sorunlu bir bölgeydi. Muhaliflerin sayısı artıyordu, sivil nüfus fazlaydı, Türkiye’yle anlaşmazlık konusu oluyordu" diyen Orhan’a göre, silahsız bölge mutabakatıyla Rusya, teröristlerle mücadeleyi Türkiye’nin sorumluluğuna bırakıyor. Orhan, “Rusya, büyük bir savaştan kaçınmış oldu ama esas başarı Türkiye’nin hanesine yazılmalı” diyor.

Orhan’a göre, sağlanan mutabakatla İdlib, Türkiye’nin nüfuz alanına dönüşüyor. Yani Türkiye’nin İdlib bölgesindeki askeri varlığı da sorumluluğu da artacak. Türkiye’den önümüzdeki dönemde bölgedeki radikallerle mücadele yolunda "daha somut, daha etkin" adımlar beklenecek.

"HTŞ ve Türk askeri karşı karşıya gelirse..."

 "Türkiye, İdlib’in silahsızlandırılması konusunda ağır bir sorumluluk altına girdi" diyen Orhan, Türkiye’nin bir süre önce terör örgütü listesine aldığı Heyeti Tahrir Şam (HTŞ) örgütüyle mücadelesinin bu yolda belirleyici olacağına dikkat çekiyor. Orhan, "HTŞ, çok kritik bölgeleri kontrol ediyor. Bağımsız hareket ediyor. Türk askerinin HTŞ ile karşı karşıya gelmesi de büyük riskler içeriyor. Eğer Türkiye, HTŞ ile mücadelede büyük ilerleme kaydederse İdlib sorununda daha ciddi ilerleme sağlaması mümkün olacak. Ama bunun nasıl olacağı da şimdiden ciddi sorun gibi duruyor" değerlendirmesi yapıyor.

 

“Kalıcı çözüm mümkün değil”

Güvenlik uzmanı Metin Gürcan ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Soçi’de Moskova’ya "masada olmayanları ikna edeceğine dair garanti verdiğini" dile getiriyor. Gürcan, "Ankara böylelikle süre kazandı. Ankara için asıl risk 15 Ekim’den sonra başlayacak. Şimdi bir kalıcı çözümden bahsetmek mümkün değil ve İdlib’de askeri operasyon mutlaka olacak" çıkışında bulunuyor.

Gürcan, Soçi'de Erdoğan’ın Moskova’ya verdiği garanti gereğince Ankara’nın İdlib’deki muhalif radikallere, "Kalmak istiyorsanız silahları bırakacaksanız, kalmak istemiyorsanız İdlib’i terk edeceksiniz, terk ederken ağır silahlarınızı teslim edeceksiniz" teklifi götüreceğini dile getiriyor. "Ankara neyine güvenerek böyle bir teklif yaptı. Bir aylık sürede muhalifleri ikna edebilecek mi?" sorularının kritik olduğunu belirten Gürcan, Ankara’nın askeri yeteneğine güvendiğini düşünüyor. Rusya’nın başından beri Suriye’de ılımlıların, radikallerden ayrılması tezini koruduğunu ve Ankara’ya "son bir kredi" verdiğini öngören Gürcan, “Ankara’nın radikalleri ikna edebileceğini düşünmüyorum. Türkiye için asıl risk 15 Ekim’den sonra başlayacak” diyor ve ikna edilemeyen radikallere Rusya’nın askeri operasyon düzenleyeceğini belirtiyor. Gürcan, "Ankara, sicilleri çok kötü olan radikallere garantör oldu. Radikaller ikna edilemeyince askeri operasyon da mutlaka olacak. Eğer, Halep’in güneyindeki İran yanlısı milisler ile İdlib’in doğusundaki radikaller arasında da bir mezhep çatışması yaşanırsa Türkiye’nin hedef ülke haline gelmesi kaçınılmaz olacak" uyarısı yapıyor.

 

“Sorun çözülmedi, gün kurtarıldı”

Emekli Büyükelçi Faruk Loğoğlu ise silahsız bölge mutabakatının İdlib sorununun çözümüne giden yolda ancak "günü kurtarmak" olarak değerlendirilebileceğini düşünüyor. Loğoğlu, DW Türkçe’ye mutabakatın silahsız bölgenin kurulması konusunda 15 Ekim tarihini işaret ettiğini, taraflara bir aylık bir zaman tanıdığını hatırlatırken, "Bu sürede Rusya ve Suriye ordusu bölgedeki hazırlıklarını daha da yoğunlaştıracak. Peki, Türkiye ne yapacak?" diye soruyor. Türkiye’nin bölgedeki muhaliflerle, radikalleri ayırma görevini üstlendiğini söyleyen Loğoğlu, "Bu muhalifler nasıl ikna edilecektir, dahası muhaliflerin ve radikallerin kim olduğu nasıl belirlenecektir. Orada 60 bine yakın cihatçı olduğu söyleniyor. Türkiye, radikallerle nasıl mücadele edecektir" sözleriyle İdlib konusunda soru yumağının Erdoğan ve Putin’in Soçi zirvesiyle daha da karmaşıklaştığını öne sürüyor.

Loğoğlu’na göre İdlib’de ya da Suriye’de "kalıcı çözüm" konusunda Türkiye’nin kafasında halen net bir plan yok. "Kalıcı çözüm, Suriye ordusunun Rusya’nın desteğiyle bir operasyon yapmasına gerek kalmadan İdlib’in Suriye rejiminin eline geçmesini sağlamaktır" diyen Loğoğlu, Türkiye’nin bölgedeki "radikalleri temizlemek" konusunda "ağır bir sorumluluk ve büyük bir riske" girdiğine dönük görüşlerde doğruluk payının yüksek olduğunu dile getiriyor. Loğoğlu, kalıcı bir çözüm için AB, ABD ve Suriye yönetiminin de katılımıyla geniş çaplı bir uluslararası diyaloğun sürdürülebilir bir şekilde işletilmesi gerektiğini savunuyor. Loğoğlu, "Suriye yönetimi radikaller konusunda bir çıkış yolu önerirse, onun da kabul edilmesi gerekir. Toprak onun, mücadele onun. Unutulmasın" çıkışında bulunuyor.

Hilal Köylü / Ankara

 




Kaynak: © Deutsche Welle Türkçe

Editör: yeniden ATILIM

Bu haber 96 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Dünya Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • 2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
    2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
  • İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
    İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
  • İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
    İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
  • Güncel
    Güncel
  • Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
    Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
  1. 2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
  2. İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
  3. İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
  4. Güncel
  5. Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Ayşen Uysal ile Sarı Yelekliler hareketi
    Ayşen Uysal ile Sarı Yelekliler hareketi
  • Fransa'da Sarı Yelekliler rüzgarı
    Fransa'da Sarı Yelekliler rüzgarı
  • Fransa'daki Sarı Yelekler eyleminde polise tepki
    Fransa'daki Sarı Yelekler eyleminde polise tepki
  • Fransa'da, Sarı Yelekliler eylemini canlı aktaran TRT ekibine tepki!
    Fransa'da, Sarı Yelekliler eylemini canlı aktaran TRT ekibine tepki!
  • Asla pes etmeyeceğiz! #Fransa #Paris direnişin ezgisi
    Asla pes etmeyeceğiz! #Fransa #Paris direnişin ezgisi
  • AFP'nin Afrin'den geçtiği görüntüler
    AFP'nin Afrin'den geçtiği görüntüler
  1. Ayşen Uysal ile Sarı Yelekliler hareketi
  2. Fransa'da Sarı Yelekliler rüzgarı
  3. Fransa'daki Sarı Yelekler eyleminde polise tepki
  4. Fransa'da, Sarı Yelekliler eylemini canlı aktaran TRT ekibine tepki!
  5. Asla pes etmeyeceğiz! #Fransa #Paris direnişin ezgisi
  6. AFP'nin Afrin'den geçtiği görüntüler
VİDEO GALERİ
YUKARI