Bugun...


Hüseyin Çakır


Facebookta Paylaş









OHAL’in hali pürmelali
Tarih: 25-10-2016 04:18:00 Güncelleme: 25-10-2016 04:18:00


Olağanüstü hal (OHAL)  dediğimizde normal olmayan durumların aniden ortaya çıkmasını anlarız. OHAL’i siyasal anlama ve duruma çevirdiğimizde, beklenmeyen acil durumları ifade eden bir kavramdır.  Roma Cumhuriyet Döneminden bu yana devletlerin kendilerini korumak amacıyla başvurdukları bir yöntem olmuştur.

OHAL koşulları ortaya çıkmışsa, OHAL; o ülkenin demokrasi kültürü, demokratik kurumları ve demokrasi derinliğine göre uygulanmaktadır.  Fransa OHAL’ini kaba, nobran...  Türkiye OHAL’i ile eşitleme yapanlar iki ülkenin demokrasi barometresini karşılaştırmıyorlar, siyasal kültürlere bakılmıyor.

OHAL uygulamaları Fransız devriminden itibaren batılı hukuk sisteminde,  özellikle Birinci Dünya Savaşı yıllarında kendini göstermiştir. Fransa, Almanya, İtalya, ABD gibi büyük devletler savaş metaforunu gerekçe göstererek uzun yıllar boyunca sıkıyönetim ya da OHAL uygulamalarına başvurmuşlardır. Amacınız otoriter bir rejim/sistem kurmaksa OHAL bunun için bulunmaz fırsattır; OHAL koşullarının oluşması için, keşke ulusal bir felaket olsa diye dua edilir, iç ve dış siyasal koşulların oluşması için ellerinden geleni yaparak  kriz yaratılır.

 OHAL ve sıkıyönetim uygulamaları günümüzde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi bağlamında belirli standartlara ulaşmıştır.  

OHAL uygulamalarını devletler anayasalarında ayrı bir yönetim usulü olarak düzenlemişlerdir.  Türkiye’nin Anayasal tarihindeki OHAL düzenlemeleri, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması sicili pek temiz değildir. Kürt sorunu dolayısı ile Kürt İllerinde oluşturulan OHAL uygulamaları ve sonuçlarının üstü hala örtülü. Binlerce faili meçhul hala faili meçhul olarak kalmaya devam ediyor.

OHAL uygulamalarını, dar siyasal amaçlar için ve iktidarı koruma, güçlendirme aracı olarak kullanmak,  olağanüstü rejimler için ayrı ve özerk bir hukuk rejimi değildir.  OHAL koşullarında özgürlüklerin sınırları  hukuk sistemi içinde belirlenmelidir, OHAL’i yaratan koşulların nedeni/nedenlerinin  dışına çıkıldığında hem yerel hukuk/anayasa hem de evrensel hukuk kuralları çiğnenmiş olur. 15 Temmuz darbesine karşı oluşturulan OHAL uygulamaları ve KHK’ler hem anayasal, hem uluslararası hukuk açısından sorunlu uygulamalardır. 

12 Eylül Anayasasında OHAL Düzenlemesi

1982 Anayasası, genel olarak temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması sistemini 13. maddesinde düzenlemiştir. Maddenin metni şöyledir: “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir.” 138 . Madde  “Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.” Demektedir.

Kanun Hükmünde Kararnameler

1982 Anayasasına göre, Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çıkartma yetkisi Anayasanın 121. maddesinde  OHAL ile ilgili düzenleme başlığı altında ve OHAL Kanunu’nun 4. maddesinde  OHAL süresince, Cumhurbaşkanı’nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, OHAL’in gerekli kıldığı konularda Anayasanın 91. maddesindeki kısıtlamalara ve usule bağlı olmaksızın, Kanun Hükmünde Kararname çıkarabilir, diyor.

OHAL’e dayanan bazı uygulama ve çıkartılan KHK lerdeki bazı yaptırımlar, 12 Eylül ortamını aratan en kötüsü de 12 Eylül anayasasını savunmak durumunda kalınmasıdır.

Olağanüstü döneme ilişkin KHK’lerinin Meclis de onaylanmasına ilişkin süre ve usul iç tüzükle belirlenmiştir.

KHK’ler öncelikle  OHAL’in gerekli kıldığı konulardaçıkarılmalı; Anayasanın 15. maddesindeki ilkeleri ihlal etmemeli; yürürlükte kalma süreleri olağanüstü dönem süresince olmalıdır.

OHAL rejimleri her şeyden önce, yasaya ve anayasaya dayanmalıdır.  OHAL keyfiyete göre ve siyasi olarak geleceği şekillendirmek amacıyla kullanıldığında, OHAL sonrası çok ciddi sorunlar kaçınılmaz olarak ortaya çıkacaktır.

Bu nedenle  OHAL’de de hukuk işlemeye devam etmek zorundadır.



Bu yazı 283 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • 2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
    2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
  • İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
    İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
  • İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
    İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
  • Güncel
    Güncel
  • Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
    Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
  1. 2016 tarihi Diyarbakır Newroz'undan
  2. İstanbul'dan Şırnak'a '#Akşam7deBarışaSesVer' eylemleri büyüyor
  3. İstanbul’da binlerin çığlığ;‘Saray savaş, halklar barış istiyor’
  4. Güncel
  5. Yitirdiğimiz,Dostlar,yoldaşlar...
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Nazım Hikmet İşçilerimizin 1 Mayıs'ını Kutluyor!
    Nazım Hikmet İşçilerimizin 1 Mayıs'ını Kutluyor!
  • Kemal Sunal'ın sansürlenen 1 Mayıs sahnesi
    Kemal Sunal'ın sansürlenen 1 Mayıs sahnesi
  • SSCB'de İlk 1 Mayıs Askeri Töreni
    SSCB'de İlk 1 Mayıs Askeri Töreni
  • Referandumda hayır de!
    Referandumda hayır de!
  • Darbe mi? Oyun mu?
    Darbe mi? Oyun mu?
  • ‘Hayır’lı kampanyalar büyüyor, şimdi de ‘Hayırlı dakikalar’
    ‘Hayır’lı kampanyalar büyüyor, şimdi de ‘Hayırlı dakikalar’
  1. Nazım Hikmet İşçilerimizin 1 Mayıs'ını Kutluyor!
  2. Kemal Sunal'ın sansürlenen 1 Mayıs sahnesi
  3. SSCB'de İlk 1 Mayıs Askeri Töreni
  4. Referandumda hayır de!
  5. Darbe mi? Oyun mu?
  6. ‘Hayır’lı kampanyalar büyüyor, şimdi de ‘Hayırlı dakikalar’
VİDEO GALERİ
YUKARI