‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’

Arama

AYM’nin, grev yasaklarına ilişkin kararlarına da uyulmalı

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinin, Şehir Plancısı Tayfun Kahraman hakkında Anayasa Mahkemesinin (AYM) verdiği hak ihlali kararını “yetki gasbı” iddiasıyla uygulamayı reddetmesi, hukuk devleti ilkesini derin biçimde zedeleyen bir adımdı

08/11/2025 15:34 | Son Güncelleme : 20/11/2026 06:14 | Okunma Sayısı : 218 | Super Admin


AYM’nin, grev yasaklarına ilişkin kararlarına da uyulmalı
‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

AYM’nin, grev yasaklarına ilişkin kararlarına da uyulmalı

Özkan Atar

Birleşik Metal-İş Sendikası Genel Başkanı

 

 zkan Atar-i690f424d0b7e8.png

Anayasa Mahkemesi kararlarına ve uluslararası sözleşmelere uyum, hukuk devletinin, emeğin temel hak ve özgürlüklerin ve demokrasinin asgari şartıdır

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinin, Şehir Plancısı Tayfun Kahraman hakkında Anayasa Mahkemesinin (AYM) verdiği hak ihlali kararını “yetki gasbı” iddiasıyla uygulamayı reddetmesi, hukuk devleti ilkesini derin biçimde zedeleyen bir adımdır. İlgili mahkemenin bu tutumu, AYM kararlarının bağlayıcılığına ilişkin Anayasa hükümlerinin lafzına ve yerleşik içtihada mutlak şekilde aykırıdır.

Anayasa’nın 153. maddesi, AYM kararlarının yasama, yürütme ve yargı organlarını bağladığını belirtmekte; 90. maddesi ise temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası antlaşmalarla kanunlar çatıştığında antlaşma hükümlerinin esas alınacağını düzenlemektedir. Bu hükümler, emek ve demokrasi mücadelesinin “asgari müşterek” zemini olup bugün de yürürlüktedir. Bu zeminin fiilen askıya alınması, yalnızca bireysel davaları değil, tüm hak düzenini ve hukuk devleti ilkesini aşındırır.

Emek hareketi açısından da bazı hatırlatmalar yapmak istiyoruz: AYM, sendikamızın ilgili başvurusunda (B. No: 2015/14862; 09.05.2018) grev ertelemesini hak ihlali saymış; “ekonomik gerekçelerle” fiili grev yasağının hukuk devletiyle bağdaşmadığını vurgulamıştır. Bu içtihat, grev ve toplu pazarlık hakkının çekirdeğini korumuştur. Ancak 14 Aralık 2024’te gece yarısı Resmî Gazete’de yayımlanan 9231 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, sendikamızın bazı iş yerlerindeki grevleri “Milli güvenliği bozucu nitelikte” denilerek ertelenmiş, sendikamız buna “grev yasağı” diyerek itiraz etmiştir. Erteleme kararına rağmen metal işçileri, ocak 2025 boyunca fiilen grevlerini sürdürmüş; nihayetinde süreç kazanım getiren anlaşmalarla sonuçlanmıştır. 2025 yazında kamu işçilerinin toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sürerken, AKP iktidarı yeniden “Grev erteleme” adı altında grev yasaklarını devreye sokarak, AYM kararlarını ısrarla tanımadığını göstermiştir.

Toplu iş sözleşmesi yetkisi için, çoğunluk tespiti ardından işverenlerce açılan yetki itirazı davaları yıllarca sürerek toplu pazarlığı kilitlemekte, üyelik düşüşleri ve işten atmalarla örgütlenmeyi ve TİS hakkını fiilen engellemektedir. AYM bu gecikmelerin Anayasa’nın 51. maddesindeki sendika hakkını ihlal ettiğine defalarca hükmetmiştir: Örneğin Şeker-İş, Petrol-İş, Nakliyat-İş ve sendikamızın son 5 yıl içindeki başvurularında, makul sürede sonuçlanmayan yetki itirazı yargılaması ihlal olarak kayda geçmiştir. Ancak AYM kararlarına rağmen, söz konusu yasaların ve ilgili mevzuatın, Anayasa ve AYM kararlarına uygun olarak düzenlenmeyerek hakkın ihlali ısrarla devam ettirilmektedir.

 

Anayasa Mahkemesiin 1 Mayıs/Taksim kararlarında da (DİSK ve Diğerleri (2), 12.10.2023), toplantı-gösteri özgürlüğünün ölçüsüz biçimde sınırlanamayacağı açıkça belirtilmiştir. Uygulanmayan her AYM kararı, sahadaki sendikal hakları ortadan kaldırmakta ve demokratik alanı daraltmaktadır.

AYM kararları kesindir; yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlar. Bu ilkeye uyulmaması, Anayasa Mahkemesinin kendi ifadesiyle, ihlalin bizzat kendisidir.

Nitekim Şerafettin Can Atalay başvurularında AYM (B. No: 2023/53898, 25/10/2023; B. No: 2023/99744, 21/12/2023) seçilme hakkı ile kişi hürriyetinin ihlal edildiğine hükmetmiş ve uygulama yükümlülüğünü açıkça hatırlatmıştı.

AİHM’nin Demirtaş ve Kavala kararlarına da uyulmamıştır. Bu yalnızca uluslararası yükümlülüklerin değil Anayasa’nın 90. maddesinin de ihlalidir. Bu durum bir bütün olarak temel hakları ve özgürlükleri rafa kaldırmakta; hukuki güvenceyi de zayıflatmaktadır.

Bugün gelinen noktada; AYM kararlarının “süper temyiz” söylemleriyle etkisizleştirilmeye çalışılması, hukuk hiyerarşisini tersine çeviren, yargı birliğini bozan ve toplumsal barışı tehdit eden bir çizgidir. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinin dünkü kararı bu bakımdan geri dönülmesi gereken bir hatadır.

AYM’nin Tayfun Kahraman dosyasındaki kararı derhal uygulanmalı, yeniden yargılama yapılmalı ve hak ihlali giderilmelidir.

AYM ve AİHM içtihadına eksiksiz uyum sağlanmalı; grev ertelemesi ve toplantı-gösteri özgürlüğü alanında verilen ihlal kararlarının gereği yerine getirilmelidir.

Yetki itirazları yoluyla yıllara yayılan yargılama gecikmeleri son bulmalı; çalışanların örgütlenme ve toplu pazarlık hakkını fiilen ortadan kaldıran uygulamalar sonlandırılmalı, gerekli yasal düzenleme bir an önce yapılmalıdır. 

Son olarak “yeni anayasa” tartışılacaksa, önce mevcut Anayasa’nın, AYM’nin ve AİHM’nin “emek ve özgürlük” lehine kararları tam olarak uygulanmalıdır. Hatırlatırız ki demokrasi, bir haklar rejimidir; hakları için iş yerlerinden başlayarak tüm ülke sathında mücadele eden biz metal işçileri, demokrasiyi, hak ve özgürlükleri, hukuk devletini savunmaya devam edeceğiz.

 (Evrensel)

Etiketler : AYM Tayfun Kahraman “yetki gasbı” uluslararası sözleşmelere uyum hukuk devleti yeniden ATILIM EMEK Metal işçileri sendika Özkan Atar
Beğendim
Bayıldım
Komik Bu!
Beğenmedim!
Üzgünüm
Sinirlendim
Bu içeriğe zaten oy verdiniz.

‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

Bunlar da ilginizi çekebilir

DİSK'in "Gelirde Vergide Ülkede Adalet için Emekçi..."

DİSK'in "Gelirde Vergide Ülkede Adalet için Emekçi..."

DİSK tarafından "Gelirde Vergide Ülkede Adalet için Emekçi Buluşmaları"nın Muğla ayağı, konfederasyon üyelerinin yanı sıra emeklilerin ve köylülerin de katılımıyla gerçekleştirildi. Konfederasyon Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, “Gelirde, vergide, ülkede adalet istiyoruz. Çünkü bu ülkede öyle bir düzen kurdular ki bu düzenin bütün çarkları, zengini daha zengin, yoksulu daha yoksul yapmak için dönüyor” dedi. DİSK’in "Gelirde Vergide Ülkede Adalet için Emekçi Buluşmaları" talepleriyle düzenlediği eylemlerin 14'üncüsü Muğla’nın Menteşe ilçesinde bulunan Sınırsızlık Meydanı’nda gerçekleştirildi.

14 saat önce
"Sektörel sınırları aşan militan bir mücadele hattı..."

"Sektörel sınırları aşan militan bir mücadele hattı..."

İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin katledildiği patlamanın ardından mücadeleci sendikalar ETHA'ya konuştu. Patronun ev hapsiyle korunmasına ve işbirlikçi sarı sendika Türk Metal'e tepki gösteren temsilciler, "İşçi sınıfının çıkarını temel anlayış olarak benimseyen ve fiili olarak mücadele yürüten sendikalar ve emekçi halklar sektörel sınırları aşan hattı örmek zorundadır" vurgusu yaptı.

3 gün önce
Sendikalar HABAŞ önünden haykırdı:'Kaza değil...'

Sendikalar HABAŞ önünden haykırdı:'Kaza değil...'

İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin yaşamını yitirdiği, 1'i ağır 12 işçinin yaralandığı katliamın ardından mücadeleci sendikaların çağrısıyla fabrika önünde eylem düzenledi. Çok sayıda sendika, siyasi parti, gençlik ve hukuk örgütünün katıldığı eylem öncesinde fabrika çevresi jandarma, TEM şube ekipleri ve özel güvenlik tarafından ablukaya alındı.

5 gün önce
Yorumlar

‘Sansür hayır! Habere Özgürlük ve İnsanca yaşamak İçin..!"