Bir ekoloji direnişinin anatomisi
Gimgim'da Gimgim'da JES'e karşı başlatılan nöbet eylemi 200'üncü gününü geride bırakırken, halk nöbet alanında ekolojik kırıma karşı direniyor. Mûş'un Gimgim (Varto) ilçesine bağlı Xwarik köyünde Amerika merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş. tarafından Jeotermal Enerji Santrali (JES) planlanıyor. Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı tarafından şirkete verilen iznin duyurulmasıyla birlikte Gimgim halkı çeşitli eylemlerle projeye karşı tepkisini ortaya koydu. Mezopotamya Ajansı'nın (MA) Gimgim'da 16 köyün yaşam alanlarını hedef alan ve bölgedeki deprem riskini arttıran JES projesini kamuoyuna duyurduğu 25 Şubat tarihli ilk haberinden bu yana olan süreci derledik.
19/11/2026 09:39 | Son Güncelleme : 19/11/2026 22:26 | Okunma Sayısı : 17 | Super Admin
Bir ekoloji direnişinin anatomisi
Gimgim'da JES nöbeti 200. gününde
![]() |
Gimgim'da Gimgim'da JES'e karşı başlatılan nöbet eylemi 200'üncü gününü geride bırakırken, halk nöbet alanında ekolojik kırıma karşı direniyor.
Mûş'un Gimgim (Varto) ilçesine bağlı Xwarik köyünde Amerika merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş. tarafından Jeotermal Enerji Santrali (JES) planlanıyor. Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı tarafından şirkete verilen iznin duyurulmasıyla birlikte Gimgim halkı çeşitli eylemlerle projeye karşı tepkisini ortaya koydu. Mezopotamya Ajansı'nın (MA) Gimgim'da 16 köyün yaşam alanlarını hedef alan ve bölgedeki deprem riskini arttıran JES projesini kamuoyuna duyurduğu 25 Şubat tarihli ilk haberinden bu yana olan süreci derledik.
Eylem ve Etkinlikler
Köy toplantıları ve eylemler
🔸 JES projesine dair 25 Şubat'ta ajansımızın yayınladığı "Gimgim'de 16 köy JES tehdidi altında" başlıklı haberden sonra, Gimgim'de JES'e karşı köy köy halk toplantıları düzenlendi. Köy toplantılarının yanı sıra Avrupa ve Türkiye'nin çeşitli kentlerinde yaşayan Gimgimlılar, basın açıklamalarıyla kamuoyu oluşturdu.
🔸 Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Mûş Milletvekili Sümeyye Boz, 25 Şubat tarihinde projenin bölgede yaratacağı tahribatlara dair Tarım ve Orman Bakanlığı'na soru önergesi verdi. Sümeyye Boz, 26 Şubat tarihinde Meclis'te düzenlediği basın toplantısında ise "'Kamu yararı' dediğimiz köylünün geçim hakkıdır, içme suyudur, üretimidir. Kamu yararı, yatırım takvimi değildir. Böyle de okunmamalıdır. Varto’muzun, köylerimizin meraları şirketlerin arka bahçesi değildir" ifadelerini kullandı.
Dijital medya kampanyası yürütüldü
🔸 Çeşitli alanlarda artan açıklamaların yanı sıra, X'te #Vartoİstemiyor etiketiyle kampanya düzenlendi. Çok sayıda hesap, aynı etiketle projeye karşı sert tepkilerini, Gimgim'in eşsiz doğa fotoğraflarını paylaşarak ifade etti. Etiket 2 saat içinde Türkiye gündemine oturdu.
🔸 Mûş Ekoloji Platformu, 2 Mart'ta Gimgim'da düzenlediği basın toplantısıyla, Mezopotamya Ekoloji Hareketi altında kuruluşunu ilan etti. Toplantıda Kürdistan'ın hiçbir yerinde ekolojik talana geçit verilmeyeceği mesajı verildi.
Mûş Ekoloji Platformu ilan edildi
🔸 Mûş Ekoloji Platformu'nun çağrısıyla, 7 Mart'ta projeye dair ilk sondajın planlandığı Xwarik köyünde, 1 metreyi aşan kara rağmen basın açıklaması gerçekleştirildi. Kadınlar öncülüğünde yüzlerce kişinin katılımıyla gerçekleşen basın açıklamasında, Gimgim coğrafyasının kalkınma adı altında ekolojik yıkımın eşiğine getirildiği vurgulandı.
'Yakacak Tezek Bulmayacağı’
Çiftçiler tepkisini gösterdi
🔸 Basın açıklamaları, etiket kampanyaları, köy toplantıları eşzamanlı devam ederken, gençler pankart, döviz ve sloganlarla Gimgim'da düzenlenen Newroz'a katıldı. Projeye karşı bir tepki de bölgede hayvancılıkla geçimini sağlayan çiftçilerden geldi. Gimgim en büyük et üretim çiftliği sahibi Güneş kardeşler, çiftliklerinin 300 metre ilerisinde kurulması planlanan JES'in etkisini "Ancak Jeotermal yapılırsa kışın yakacak tezek bile bulamayacağız" sözleriyle anlattı.
İptal açıklamasıyla direnişi kırma girişimi yapıldı
🔸 İlerleyen süreçte şirket tarafından dolaşıma sokulduğu söylenen bir açıklamada projenin iptal edildiği kaydedildi. Buna karşı açıklama yapan Gimgim Ekoloji Platformu, açıklamanın halkın direnişini kırmaya yönelik bir komplo olduğunu vurguladı. 24 Mart'a Gimgim'daki Kox Meydanı'nı dolduran bine yakın Gimgimlının ortak iradesi "projeye geçit vermeyeceğiz" oldu.
🔸 Nisan ayında projeye dair "Yürütmeyi durdurma" talebiyle hukuki süreç başlatıldı. Hukuki sürecin yanı sıra Türkiye metropollerinde yaşayan Gimgimlılar projeye karşı çok sayıda basın açıklaması gerçekleştirdi. 15 Nisan'da Varto Kaymakamlığı, projeden etkilenen 5 köy muhtarına "Projenin valilik tarafından iptal edileceğini" söyledi. Kaymakamlığın söylemine karşı açıklama yayınlayan Gimgim Ekoloji Platformu, hazırlığı yapılan Gimgim Ekoloji Mitingi öncesi toplumun direnişini kırmaya yönelik bir hamle olduğunu ifade etti.
🔸 20 Nisan'da Bingöl İdare Mahkemesi ara kararını açıklayarak, projeye izin veren Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı'ndan projeye dair yapılan araştırmaların dosyaya eklenmesini istedi. Bunun yanında direnişini büyüten Gimgimlılar, Türkiye ve Kürdistan dahil olmak üzere ekoloji merkezli olacak ilk mitingin hazırlıklarına başladı. Mitinge yaklaştıkça, kent kent, köy köy mitinge katılım çağrıları yapıldı.
'GİMGİM Tarihi ve Direnişi Kadar Büyük'
24 Nisan’da Gimgim mitingi
🔸 24 Nisan'da Gimgim'da binlerin katılımıyla büyük bir yürüyüş ve miting düzenlendi. Mitinge Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, Tevgera Jinen Azad (TJA) Aktivisti Sebahat Tuncel ve çok sayıda siyasetçi konuşmacı olarak katıldı.
![]() |
Burada kitleye seslenen Çiğdem Kılıçgün Uçar, "İstiyorlar ki memleketimiz bizsiz biz de memleketsiz kalalım" diyerek, göçertme politikasına işaret etti. Sümeyye Boz, Gimgim direnişini şu sözlerle anlattı: "Aylardır yan yanayız, aylardır direnişimizi büyütüyoruz. Sözümüz, amacımız bir. Bugün de bu birlik Gimgim'in meydanında kendini gösterdi. Gimgim küçük bir kent olarak tanınıyordu. Artık herkes gördü; Gimgim küçük değil. Gimgim, tarihi ve direnişi kadar büyük." Sebahat Tuncel ise 21'inci yüzyılın siyasetinin yazıldığını ifade ederek, "Yeni bir yaşamı inşa edeceğiz. Talancı, inkarcı düzeni yıkacağız. Özgür, demokratik ve ekolojik bir yaşamı birlikte inşa edeceğiz" dedi. Gimgim'daki mitingin sonraki gün Kanîreş'te ekoloji mitingi düzenlendi.
🔸 28 Nisan'da DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, partisinin meclis grup toplantısında Gimgim ve Kanîreş'teki direnişin yanında olduklarını dile getirdi.
Nöbet başladı
🔸 Mitingin ardından Xwarik köyünde nöbet eyleminin başlayacağı duyuruldu. Bunun üzerine 1 Mayıs'ta jandarma tarafından, nöbet alanını görüntüleyecek şekilde 3 kamera yerleştirildi. Gimgim Ekoloji Platformu Gençlik Meclisi'nin inisiyatifiyle çadır kurularak, nöbet eylemi başlatıldı. 5 Mayıs'ta Gimgimlı kadınlar nöbeti devraldı, TJA ise ziyaret gerçekleştirdi.
Ağaç kesimi ve gözaltı
🔸 Kamuoyuna ilk sondaj tarihi olarak duyurulan 20 Mayıs'ta Avrupa ve Türkiye kentlerinde yaşayan Gimgimlılar da Xwarik'a gelerek, alanı doldurdu. Aynı zamanda Varto Kaymakamlığı'nın köy muhtarlarına "Çadırları kaldırmazsanız müdahale edeceğiz" tehdidine karşı ise yurttaşlar alanda kenetlendi.
Kanîreş'e Sondaj Kuyusu İçin Ekip Gönderildi
🔸 3 Haziran'da Kanîreş'e bağlı Alawizan köyüne, şirket tarafından sondaj kuyusu noktalarının saptanması için ekip gönderildi. Köylülerin çağrıları üzerine çevre köylerden ve eylemdeki yurttaşlar köye geçti. Jandarmanın da dahil olduğu olayda köylüler ölçüme izin vermeyerek, şirket çalışanlarını geri gönderdi.
🔸 Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın başlattığı Barış ve Demokratik Toplum Süreci'ne dair DBP'nin düzenlendiği halk toplantıları kapsamında, Çiğdem Kılıçgün Uçar'ın Mûş'taki ilk durağı nöbet eylemi oldu. Nöbette yurttaşlarla bir araya gelen Çiğdem Kılıçgün Uçar, "'Buraya yatırım yapacağız' diyorlar. Biz zengin olmayacağız, şirketler zengin olacak. Biz ancak kimliğimiz, itikatımız ile zengin oluruz" dedi.
🔸 Kadınlar Alevilik inancının kutsalı olan Muharrem Ayı dolayısıyla, çadırda aşure kaynattı. Nöbet eylemi günden güne artan katılımla devam ederken, 21 Temmuz'da Bingöl İdare Mahkemesi tarafından her iki ilçede keşif kararı verildi.
🔸 Kararın ardından yurttaşlar keşfe hazırlanırken, uzun bir süre keşif için tarih verilmedi. JES nöbetine dayanışma ziyaretleri devam ederken, Gimgimîn köyleri dönüşümlü olarak nöbet eylemini devraldı. Projeye tepkiler devam ederken, JES'in etkilediği köyler arasında olan Badan ve Qasiman köyünde 100 bine yakın ağacın kesileceği, köy muhtarlarına bildirildi. Muş İl Orman Şefliği tarafından gönderilen yazıya dair Badan köyünden yurttaş Metin Aydoğdu, ajansımız aracılığıyla planlanan ağaç katliamını kamuoyuna duyurdu. Yayınlanan haberin üstünden iki gün geçmeden Aydoğdu, nöbet alanından gözaltına alındı. İfadesi alınan Aydoğdu, telefonuna el konularak serbest bırakıldı.
🔸 26 Eylül'de Agirî'nin Gîyadin (Diyadin) ilçesine Koza Holding'in (Yeni adıyla Türk Altın), Murat Nehri'nin doğduğu noktanın hemen yanında gerçekleştirdiği siyanürlü altın arama çalışmalarına karşı miting düzenlendi. Gimgim'de doğası için nöbet tutan yurttaşlar da mitinge katılarak, Kürdistan'ın her hangi bir noktasındaki talana karşı da Gimgim'dan direndiklerinin mesajını verdi.
🔸 27 Eylül'de DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Gimgim'daki JES nöbetine ziyaret gerçekleştirdi. Bine yakın yurttaşın katıldığı nöbette konuşan Tülay Hatimoğulları, "Türkiye'de ne yazık ki mevcut olan iktidar, maden şirketlerine ve JES'lere, HES'lere, yaşam alanlarında kurulan RES'lere 'yenilenebilir enerji' diyor. Leblebi dağıtır gibi ruhsat dağıtılıyor. Aynı zamanda yasal çerçevede oyunlar oynuyorlar. Biz yapılan bütün çalışmanın doğa düşmanı çalışma olduğunun altını bir kere daha çizelim" dedi.
GİMGİM Mahkemesini Kurdu: Şirket Gidecek
🔸 Daha sonra Bingöl İdare Mahkemesi, keşif tarihi 8 Ekim olarak belirledi. Yurttaşların keşif heyetindeki yetersizliğe ettiği itiraz sonucu, keşif tarihi ertelendi. 5 Ekim'de Amed'de ikincisi düzenlenen Gurbetelli Ersöz Kadın Gazetecilik Ödülü'nde onur ödülü, Gimgim ve Kanîreş'te toprağını savunan yurttaşlara verildi.
🔸 Keşife yapılan itiraz sonucunda ertelenen keşfin yeni tarihi, 2 Kasım olarak belirlendi. 2 Kasım yaklaşırken, Gimgim'da yeniden köy toplantıları örgütlendi. Keşiften bir gün önce Dadîna köyünde düzenlenen köy toplantısına, katılan Sümeyye Boz, "Devletin mahkemesiyle gelen şirkete karşı, Gimgim'da halk mahkemesini kurdu, sözünü söyledi; Biz bu kararı tanımıyoruz. Terk-i diyar edeceksiniz. Zafer Gimgim halkının olacaktır" dedi. DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın da sermayenin halkın direnişine karşı kazanamayacağını vurguladı.
🔸 2 Kasım'da mahkeme, Kanîreş'in Licik köyünden başlayarak sırasıyla Çermî, Qerxebazar köylerinde keşif gerçekleştirdi. Keşif heyeti, basının kamuoyuna açık alanda çekimine müsaade etmedi. Son olarak Gimgim'in xwarik köyüne gelen keşif heyeti, Xwarik'ta alanı dolduran yüzlerce Gimgim ve Kanîreş'liyi görünce "güvenlik" bahanesiyle keşfi iptal etmek istedi. Bunun üzerine müzakereler gerçekleşirken, keşif heyeti alandaki yurttaşların telefonuna dahil müdahale edecek şekilde tutum takındı. Basının çekim yapması halinde, keşfin iptal edileceğini ifade etti.
'Hangi Akıl Projenin Zararlı Olmadığına İkna Olur?'
Her iki ilçede gerçekleşen keşifte açıklamalarda bulunan Akın, düzenlenecek olan COP31 zirvesine tepki gösterdi. Akın, COP31'in sahte yeşil politikaların anlatacağı yer olacağına dikkat çekti. Sümeyye Boz, "Gidilen her noktada eğer kamunun, halkının yararına karar verilecek nebze kadar vicdani bir yaklaşım varsa bu JES'in burada katliam olduğunun altına resmi karar da koymak zorundalar. Yerleşim alanına 60 metre uzaklıktaki sondaj çalışmasının o yaşam alanına, halka zarar vermediğini kim iddia edebilir? Hangi akıl, buna ikna olabilir, buna karşı bir argüman sunabilir" diye sordu.
🔸 Gerçekleşen keşfin ardından nöbet eylemi sürerken, nöbet 200'üncü gününe girdi. Yurttaşlar, keşiften projenin iptaline dair karar beklerken, aksi takdirde kışın dahi nöbet tutacaklarını ifade ediyor.
ma
Bunlar da ilginizi çekebilir
Ayşegül Doğan: Süreci siyasi ranta dönüştürmeyin
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin siyasi hesaplara ve seçim tartışmalarına kurban edilmemesi gerektiğini vurgulayan Ayşegül Doğan, sürecin başarıya ulaşması için bütün siyasi partilerin sorumluluk alması ve demokratikleşme adımlarının geciktirilmemesi çağrısı yaptı
7 saat önceFon mağdurları ve siyasi parti temsilcileri SPK önünde
Fon Fon mağdurları ve siyasi parti temsilcileri, Ankara’da Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) önünde bir araya gelerek basın açıklaması yaptı. “Yıl bitmeden anapara + TÜFE istiyoruz” ve “Fon adaletsizliği son bulsun” yazılı dövizler taşıyan mağdurlara; CHP, YENİ Parti, İYİ Parti, DEVA Partisi, Saadet Partisi ve DEM Parti milletvekilleri de destek verdi.
7 saat önceHatimoğulları’ndan siyasi partilere
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin hiçbir siyasi partinin dar çıkarlarına kurban edilmemesi gerektiğini söyleyen Tülay Hatimoğulları, ‘Ölümler durmuş ilelebet dursun istiyoruz. Kayıtsız şartsız bu süreci herkes desteklemeli. Muhalefeti de desteklemeli, iktidardakiler de desteklemeli. Milliyetçisi de, sosyal demokratı da, solcusu da, sağcısı da; biz barış konusunda toplum olarak 86 milyon yurttaş olarak kilitlenmeliyiz ki barışı, inşasını başarabilelim bu ülkede’ dedi
8 saat önce




Yargıtay'da kaybolan dosya ile Gürsel Tekin'in alakası var?