Birçok kentte açıklama: Çocuk haklarını tanımayan...
Birçok kentte açıklama: Çocuk haklarını tanımayan düzen adalet üretemez
Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yapılan açıklamalarda, çocukların ihmal, yoksulluk ve şiddetten uzak, adil bir yaşam sürmesi için hak mücadelesinden vazgeçilmeyeceği belirtildi.
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında birçok kentte, açıklama yapıldı.
AMED
Amed Barosu Çocuk Hakları Merkezi, baro binasında basın toplantısı düzenledi. Çok sayıda avukatın katıldığı toplantının basın metnini Amed Barosu Çocuk Hakları Merkezi Başkanı Nursel Sarıoğlu okudu. Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin, devletlerin yetki alanlarındaki her çocuğun yaşam hakkını, gelişimini ve onurunu güvence altına almakla yükümlü olduğu bir uluslararası metin olduğu hatırlatılan açıklamada, çocuk haklarının korunması ve yerine getirilmesi devletin eksiksiz ve kesintisiz uygulamak zorunda olduğu temel hukuki yükümlülük olduğu belirtildi. Açıklamada, “Her koşulda çocuğun üstün yararını savunmaya, sistematik hak ihlallerinin karşısında durmaya ve yetkili mercileri sorumluluk almaya davet etmeye devam edeceğiz” denildi.
Çocuklara yönelik hak ihlallerine dikkat çekilen açıklamada, şu hususlara vurgu yapıldı:
“🔸 Anadilinde yaşam ve eğitim hakkı: Çocukların sağlıklı psiko-sosyal gelişiminin, kimlik inşasının ve kültürel bütünlüğünün ön koşulu anadilinde yaşam ve eğitim hakkıdır. Türkiye’nin taraf olduğu Sözleşmesi’nin 17., 29. ve 30. maddelerine koyduğu çekinceler, çok kültürlü ve çok dilli toplumsal yapıda çocukların kültürel haklarına ve nitelikli eğitime erişimini engelleyerek yapısal bir eşitsizlik yaratmaktadır. Kitle iletişim araçlarından eğitime ve kültürel kimliğe kadar uzanan bu hak kısıtlamaları kabul edilemez. İlgili devlet organlarını bu çekinceleri derhal kaldırmaya ve çocukların anadilleriyle bağlarını koparmadan tüm kamusal hizmetlerden eşit yararlanmasını sağlayacak adımları atmaya davet ediyoruz.
🔸 Çocuk işçiliği ve MESEM sömürüsü: Derinleşen ekonomik krizin faturasının çocuklara kesilmesi, en temel yaşam ve eğitim hakkının gaspıdır. Sokaklarda, sanayi sitelerinde ve tarım alanlarında ağır koşullar altında çalıştırılan çocuklar, devletin koruma yükümlülüğünün açıkça ihlal edildiğini göstermektedir. Özellikle Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) eliyle çocukların örgün eğitimden koparılması, denetimsiz ve güvencesiz alanlarda ucuz iş gücü olarak sömürüye açılması iş cinayetlerine zemin hazırlamaktadır. Çocukların eğitim hakkından mahrum bırakılarak riskli çalışma ortamlarına sürüklenmesine karşı acilen etkin denetim mekanizmaları kurulmalı, aileleri destekleyecek sosyal koruma ağları güçlendirilmelidir.
🔸 Çocuk yoksulluğu ve beslenme hakkı: Artan yoksulluk koşulları çocukların en temel yaşamsal ihtiyaçlarına erişimini engellemekte, fiziksel ve bilişsel gelişimlerinde telafisi imkansız tahribatlar yaratmaktadır. Okullarda her çocuğa ücretsiz, sağlıklı ve düzenli bir öğün yemek sağlanmaması sosyal devlet ilkesinin ve çocuğun gelişim hakkının ihlalidir. Yetkili mercileri çocuk yoksulluğuyla mücadelede kalıcı sosyal politikalar üretmeye ve okullarda ücretsiz yemek uygulamasını derhal hayata geçirmeye çağırıyoruz.
🔸 Çocuk adalet sistemi ve Adli Süreçteki Çocuklar (ASÇ): Adli süreçteki çocuklara yönelik cezalandırıcı ve özgürlükten yoksun bırakmayı esas alan yasal düzenleme girişimlerinin karşısındayız. Çocuk adalet sisteminin temel amacı cezalandırmak değil, çocuğu korumak, topluma kazandırmak ve rehabilitasyonu esas almaktır. Çocukları suça sürükleyen sosyal, ekonomik ve çevresel faktörleri ortadan kaldırmadan cezaları ağırlaştırmak yeni hak ihlallerine davetiye çıkarmaktır. Devletin temel görevi; çocukları suç ortamlarından uzak tutacak önleyici risk politikaları geliştirmek, sosyal destek mekanizmalarını güçlendirmek ve onarıcı adalet ilkelerini tavizsiz uygulamaktır.
🔸 Okul güvenliği ve şiddet sarmalı: Okullar, çocukların güvenle sosyalleştiği alanlar olmaktan çıkarak akran zorbalığının, şiddet eğilimlerinin ve bireysel silahlanmanın yansıdığı riskli alanlara dönüşmüştür. Eğitim kurumlarında güvenlik tedbirlerinin yetersizliği ve önleyici mekanizmaların işletilmemesi doğrudan yaşam ve eğitim hakkını tehdit etmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı başta olmak üzere tüm yetkilileri okullardaki şiddet sarmalına karşı etkin koruyucu tedbirler almaya, okulları şiddetten arındırmaya ve rehberlik mekanizmalarını işlevsel kılmaya çağırıyoruz. Dijital Mecralarda İstismar ve Kişisel Verilerin Korunması: Denetimsiz dijital platformlar ve sosyal medya mecraları, çocukların mahremiyet haklarının ihlaline ve siber zorbalığa maruz kalmalarına zemin hazırlamaktadır. Çocukların rızası ve üstün yararı gözetilmeden dijital içeriklerde kullanılması açık bir hak ihlalidir. İlgili kurumları dijital mecralarda çocukları koruyacak yasal düzenlemeleri ve denetim mekanizmalarını etkin biçimde işletmeye davet ediyoruz.
🔸 Çatışma bölgeleri ve haşam hakkı ihlalleri: Başta Gazze olmak üzere dünyanın dört bir yanında devam eden savaşlar, en ağır bedeli savunmasız çocuklara ödetmektedir. Yaşam hakları, barınma ve temel insani yardımlara erişim imkanları ellerinden alınan çocukların maruz kaldığı yıkım, evrensel insanlık vicdanını ve uluslararası hukuku hiçe saymaktadır. Çocukların yaşam hakkını hedef alan her türlü çatışma politikasının karşısında olduğumuzu yineliyor; uluslararası toplumu ve aktörleri çocuklar için kalıcı barış ve koruma mekanizmalarını derhal harekete geçirmeye çağırıyoruz.”
![]() |
Çocukların her türlü ihmal, istismar, yoksulluk ve şiddetten uzak, eşit ve adil bir düzende yaşamasını sağlamak adına hak temelli mücadeleden taviz verilmeyeceği vurgulanan açıklamada, “İhlallere göz yuman, sorumluluktan kaçınan tüm idari ve yasal mercileri göreve ve sorumluluk almaya davet ediyoruz” denildi.
RIHA (Urfa Barosu)
Urfa Barosu Çocuk Hakları Merkezi, baroda fotoğraf sergisi açtı. Baro girişinde açılan sergide, savaşın ortasında yaşam mücadelesi veren çocukların yaşadıkları ve maruz kaldıkları hak ihlallerini anlatan fotoğraf sergilendi. Açıklamayı ise Riha Barosu Çocuk Hakları Merkezi Başkanı Halil Delil Beyaztaş yaptı.
Adana
![]() |
İnsan Hakları Derneği (İHD) Adana Şubesi, dernek binasında basın toplantısı düzenledi. Gün dolayısıyla hazırlanan çocuklara yönelik hak ihlali raporunu okuyan Beritan Kölen, Kasım 2025-Kasım 2026 dönemlerinde basına yansıyan çocuk hak ihlalleri incelendiğini ve 18 binden fazla öğrencinin durumuna ilişkin araştırma yapıldığını belirtti. Beritan Kölen, mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitimden uzaklaşması, çocuk işçiliği, şiddet, cinsel suç, silahlı saldırılar ve oyun alanlarının yetersizliği gibi başlıklara yer vererek, 12 yaşındaki Melek’in silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirmesi, 15 yaşındaki bir çocuğun silahlı saldırıda yaralanması ve çocukların şiddete maruz kaldığı olaylara işaret etti. Beritan Kölen, çocuk işçiliğinin önlenmesi, çocuk yoksulluğuyla mücadele, ücretsiz ve nitelikli eğitim, güvenli yaşam alanları ve çocuk hak ihlallerine karşı etkili koruyucu mekanizmaların oluşturulması çağrısı yaptı.
![]() |
Hatay
İHD İskenderun Şubesi, dernek binası önünde açıklama yaptı. Açıklamayı okuyan İHD İskenderun Şube Eşbaşkanı Yusuf Berkyürek, MESEM uygulamalarına son verilmesi, çocuk işçiliğinin önlenmesi, çocukların eğitim, sağlık ve barınma haklarının korunması, çocuklara yönelik şiddet ve istismarla mücadele edilmesi çağrısı yaptı. Berkyürek, çocukların anadil, kimlik ve barış haklarının güvence altına alınması, Türkiye’nin Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne koyduğu çekincelerin kaldırılmasını talep etti.
![]() |
Mersin
İHD Mersin Şubesi, Çocuk Parkı’nda açıklama yaptı. “Çocuk hakları tanımayan düzen, adalet üretmez. Her çocuk eşittir! Haklarıyla var olur” pankartı taşınan açıklamada, “Bu gün sadece yalnızca sembolik bir gün değil, hak ihlallerine karşı mücadeleyi büyütme ve sorumluları yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırma günü olarak değerlendiriyoruz. Çocukların çalıştırmadığı, yoksulluğa mahkum edilmediği, eğitimden mahrum bırakılmadığı, şiddete ve savaşa maruz kalmadığı; özgür, eşit, güvenli ve barış içinde yaşayabildiği bir toplum mümkündür” denildi.
MA



