‘Çerçeve yasa’ görüşmeleri TBMM’de Başladı
TBMM Genel Kurulu, Kürt meselesinin çözümüne ilişkin sürecin yasal çerçevesini oluşturması öngörülen ve “Çerçeve Yasa” olarak adlandırılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi için toplandı. 5 Ağustos’ta 367 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, 8 Ağustos’ta TBMM Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi
10/08/2026 12:40 | Son Güncelleme : 19/11/2026 22:34 | Okunma Sayısı : 198 | Super Admin
‘Çerçeve yasa’ görüşmeleri TBMM’de Başladı
Sayfa gelişmeler dikkate alınarak güncellenecektir
Özgür Özel Çerçeve Yasa’ya ilişkin partisinin tutumunu açıkladı:
‘Barışın önünü açacağız, bu yasaya evet diyeceğiz’
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Çerçeve Yasa teklifine ilişkin partisinin “evet” diyeceğini açıklarken, kararlarının temelinde barış iradesinin olduğunu söyledi. Özel, “Bu mesele şiddetle değil, siyasetle çözülmelidir” ifadelerini kullandı.
‘Çerçeve Yasa’ görüşmelerinde DEM Partili vekiller konuştu
|
|
‘Çerçeve Yasa’ görüşmelerinde DEM Partili vekiller konuştu: ‘Hukuki güvence altına alınmaz ise çatışma ve acıya dönüşür’
Kürt meselesinin çözümüne dair bir ‘kök yasa’ olması beklenen ‘Çerçeve Yasa’ teklifi, milletvekillerinin gündem dışı konuşmaları ile başladı. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Milletvekilleri, yasa tasarısına dair konuştu.
Kurulda ilk sözü alan Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, Meclis tarihinin en önemli günlerinden birinin yaşandığını belirterek, “Meclis büyük çoğunlukla barışın yanında durduğunu, savaşın artık son bulması gerektiğine imza atacak. Biz buna inanıyoruz. Umarım geleceğimizi çok daha güzel şekilde taçlandırırız. Umarım bu adım, Demokratik Cumhuriyet’e ulaşabileceğimizin ilk adımı olur” dedi.
‘Yeni adımlar açısından mihenk taşı’
Sonrasında söz alan Şırnak Milletvekili Zeki İrmez, Meclis’te görüşülen kanun teklifinin Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl çözümü ve atılacak yeni adımlar açısından mihenk taşı olduğunu söyledi. İrmez, “Bu anlayışın ve bilincin ışığında iyimseriz, umutluyuz ve de kararlıyız. 100 yıllık yakıcı bir sorunun çözümüne ilişkin atılacak adımların karşısında duranları unutmuyoruz. Bu yeni başlangıcın halkların barışına ve Ortadoğu’nun özgürleşmesine vesile olmasını diliyoruz. Bizler her daim barışa, barış ihtimaline ve barışın kalıcılaşması için çabaladık. Mücadelemizin, direnişimizin, ezilenlerin ve halkların ortak geleceğinin bizlere yükseldiği bu tarihsel sorumlulukla barışın sesini yükseltmeye, demokratik cumhuriyeti inşa etmeye ve yeni yaşamı kurma iradesini sürdürmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
‘Yeni umutlar büyüsün istiyoruz’
İstanbul Milletvekili Celal Fırat ise, Türkiye’nin geleceği adına atılan her samimi adımı kıymetli bulduklarını söyledi. Fırat, “Bu topraklar uzun yıllar acıya, gözyaşına, ayrışmaya tanıklık etti. Her acının yükünü analar taşıdı. Her ayrılığın bedelini çocuklar ödedi. Artık yeni acılar değil, yeni umutlar büyüsün istiyoruz. Bugün buna vesile olanlardan Hak razı olsun. Alevi inancı yüzyıllardır bize hakikati öğretmiştir. Bir olalım, iri olalım, diri olalım. Bu söz yalnızca bir öğüt değil, birlikte yaşamanın erdemini anlatan kadim bir çağrıdır. Çünkü barış bir tarifin değil, herkesin nefes aldığı, insanı insana emanet eden değerli bir vicdandır. Buna destek veren, katkı sunan herkesten Hak razı olsun” ifadelerine yer verdi.
‘Hukuki güvence altına alınmaz ise çatışma ve acıya dönüşür’
Ardından konuşan Şırnak Milletvekili Beritan Güneş Altın ise konuşmasına ölüm yıl dönümü olan sanatçı Aram Tigran’ı anarak başladı. Aram Tigran’ın “Eğer bir kez daha dünyaya gelirsem dünya üzerindeki bütün tankı, topu, tüfeği eritip saz, cümbüş yapmak isterim” sözlerini hatırlatan Beritan Güneş Altın, şu ifadeleri kullandı: “Tam da bugün bu Meclis’te görüşülecek olan yasa barışa, sanata, çocuklara, gençlere, kadınlara bir barış aralığı yaratıyor ve herkesin hasreti olan o güzel günlerin, barış dolu günlerin bu topraklara gelmesinin önünü açıyor. Tekrar selam ediyoruz barışı büyütenlere, barışı umudunu çoğaltanlara, gençlere, çocuklara, kadınlara ve bütün topluma miras olarak barışı bırakanlara. Tarihsel bir ilerlemedir bu yasa. Ancak oluşum aşamasında herkes hukuki güvence altına alınmaz ise çatışma ve acıya dönüşür. Maalesef Türkiye Cumhuriyeti’nin birinci yüzyılında bunu yaşadık. Şimdi cumhuriyetin idealini demokrasiyle buluşturma zamanıdır. Silahlı çatışmayı demokratik siyasete, uzlaşmaz çelişkileri demokratik müzakereye dönüştürme zamanıdır. Bugünler bu açıdan bizlere tarihi bir fırsat sunuyor. Bu parlamento tarihin en önemli günlerinden birini yaşıyor. Bu tarihi günün ülkemizin ve bölgemizin barışçıl geleceğinin başlangıç günü olmasını ümit ediyoruz.”
‘Yapıcı öneri ve eleştiriler dikkate alınmalı’
Mersin Milletvekili Ali Bozan da, yüz yıllık cumhuriyet tarihi boyunca gerçekleşen en önemli ve tarihi günlerden birisini yaşadıklarına dikkat çekti. Bozan, “Meclis’i sanırım Plan Bütçe görüşmeleri dışında Meclis’i hiç böyle kalabalık görmemiştik. Bu da ayrıca anlamlı ve kıymetlidir. Çerçeve yasa görüşmeleri yapılacak. Çerçeve yasa görüşmeleri esnasında yapılacak olan yapıcı öneri ve eleştirilerin dikkate alınması gerekiyor. Bu yapıcı öneri ve eleştirilerin dikkate alınması aynı zamanda çerçeve yasanın uygulanması aşamasındaki karışıklıkları da ortadan kaldıracaktır. Ben bugün görüşmeleri yapılacak olan çerçeve yasanın 86 milyon yurttaşa hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum.” ifadelerini kullandı.
Sonrasında söz alan Mêrdîn Milletvekili Kamuran Tanhan ise şunları söyledi: “Bugün tarihi bir günden geçiyoruz. Tarihi zamanlara, anlara tanıklık ediyoruz. Demokratik toplum çağrısı siyah perdedeki delikler gibi aydınlık almaya başladı. Bu yasa özgürlüğün, barışın, birlikte yaşamın yolunu aydınlatan bir fenerdir.”
‘Yeni bir hukukun başlangıcı olsun’
Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren de, hukukun kendiliğinden doğmayacağına dikkat çekerek, “İnsanlar onu yaratır. Her tarihsel dönemeçte hukuk bir toplumun nasıl bir gelecek kurmak istediğinin de ifadesidir. Bugün önümüzde böyle bir tarihsel imkan var. Bir çatışmayı sona erdirmek. Ama bundan daha önemlisi aynı çatışmayı yeniden üretmeyecek bir ülke kurmak. Binlerce yıl önce bu coğrafyada insanlar günün, gücün iradesine sınır çizmek için sözü kurala, kuralı hukuka dönüştürdüler. Bugün aynı topraklarda bize düşen çatışmanın yerine demokratik siyaseti, ayrışmanın yerine ortak yaşamı koymaktır. Çünkü barış bir toplumun yalnızca hayatta kalması değildir. Barış birlikte yaşayabilecek kadar iyileşmesidir. Bu yasa da geçmişin çatışmalarını geleceğe taşımayan yeni bir hukukun başlangıcı olsun” diye konuştu.
TBMM Genel Kurulu, Kürt meselesinin çözümüne ilişkin sürecin yasal çerçevesini oluşturması öngörülen ve “Çerçeve Yasa” olarak adlandırılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi için toplandı.
5 Ağustos’ta 367 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, 8 Ağustos’ta TBMM Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi.
TBMM Genel Kurulu, Kürt meselesinin çözümüne ilişkin sürecin yasal çerçevesini oluşturması öngörülen ve “Çerçeve Yasa” olarak adlandırılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi için toplandı.
5 Ağustos’ta 367 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, 8 Ağustos’ta TBMM Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi.
Gülistan Kılıç Koçyiğit: Gelin bu tarihi sorumluluğu birlikte taşıyalım
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, Genel Kurul’da yaptığı konuşmada şunları söyledi:
“Evet, bugün Türkiye’nin ortak geleceğini birlikte kurabileceğimiz tarihsel bir gündeyiz. Önemli bir gün bugün ve hepimiz de bu önemli günün hem tanıkları hem de yapıcılarıyız. Sadece anı kurtarmak için değil tarihi kazanmak için buradayız. Uzun yıllardır ağır bedel ödeyen Türkiye halklarının önünde bugün önemli bir imkan var. Sorunlarımızı demokratik siyaset, hukuk, müzakere, ortak akıl zemininde çözmek, barışı kalıcılaştırmak ve demokratik toplumu birlikte inşa etmek.”
Koçyiğit, yasa teklifini Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında demokratik yeniden kuruluşun önemli bir başlangıcı olarak gördüklerini belirterek şöyle devam etti:
“Önümüzdeki yasa teklifini Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında demokratik yeniden kuruluşun önemli bir başlangıcı olarak görüyoruz. Elbette teklifin eksiklikleri var. Bunu hem komisyonda hem burada hem de kamuoyunda ifade ettik. Fakat bundan sonrası da bu eksiklikleri gidermek gibi bir sorumluluğumuz da var. Bugün bizim önümüzde en büyük önümüzdeki en büyük sorumluluk aslında bugün yapılan, atılan bu adımı büyütmek, bu başlangıcı büyütmek.”
Koçyiğit, barışın yalnızca yasayla sağlanamayacağını vurgulayarak demokratik siyasetin alanının genişletilmesi ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
“Çünkü barış yalnızca bir yasayla gelmez gelmeyecek. Barış hukukta, siyasette ve toplumsal yaşamın bütün alanlarında atılacak demokratik adımlarla ancak kalıcı hale gelebilir. Bunun için demokratik siyasetin alanını genişletmek, hukukun üstünlüğünü güçlendirmek, AYM’e ve AHİM kararlarını uygulamak, ifade ve örgütlenme özgürlüğünü sağlamak.”
Koçyiğit, ana dilin kamusal yaşamda ve eğitimde özgürce kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması, seçilmişlerin ve halk iradesinin güvence altına alınması gerektiğini söyledi.
“Ana dil’in kamsal yaşamda ve eğitimde özgürce kullanılmasının önündeki engelleri kaldırmak seçilmişlerin ve halk iradesinin güvence altına alındığı bir demokratik düzeni hep beraber geliştirmek zorundayız. Biz Den Parti olarak bu sürece tarihsel ve stratejik bir perspektifle yaklaşıyoruz. Kürt sorunun demokratik ve barışçılk çözümünü Türkiye’nin demokratikleşme mücadelesinden asla ayrı görmüyoruz.”
Koçyiğit, konuşmasının sonunda tüm siyasi partilere ve milletvekillerine çağrıda bulundu:
“Bu nedenle bütün siyasi partilere ve bütün milletvekili arkadaşlarımıza çağrımızdır. Gelin bu tarihi sürece hep birlikte katkı sunalım. Farklılıklarımızı koruyarak ortaklaşabileceğimiz alanları büyütelim. Eleştirilerimizi süreci güçlendiren önerilere dönüştürelim. Barış’ın toplumsal iradesini meclisin ortak iradesiyle buluşturalım.”
Koçyiğit, “Barışın kazananı 86 milyonuyla bir bütün Türkiye olacaktır. Gelin bu tarihi birlikteliği hep beraber katkı sulalım. Gelin bu tarihi sorumluluğu birlikte taşıyalım” dedi.
YENİ Parti: Tutumumuzu Özel açıklayacak
YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir de Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun da yapılan çalışmalara değinerek, “Biz silahların susması adına, terörün kalıcı olarak bitmesi adına atılabilecek her adımı, gelebilecek her öneriyi benimsiyoruz, ciddiye alıyoruz, önemsiyoruz. Bu kanun teklifiyle ilgili ilgili olarak biz bugüne kadar kimi eleştirilerimizi, önerilerimizi komisyonda gündeme getirdik. Üzülerek söylemeliyim ki bu teklifin geliş biçimi, getiriliş biçimi, imzalanış biçimi, komisyonda en haklı eleştirilerimize karşı dahi noktasına, virgülüne dahi dokundurulmayışı, ortak aklın çalıştırılmayışı önemli eksiklikler olmuştur” ifadelerini kullandı.
Emir, YENİ Parti’nin “çerçeve yasa” teklifine ilişkin tutumunu Genel Başkan Özgür Özel tarafından ayrıntılı bir şekilde açıklanacağını bildirdi.
CHP: ‘Destek vereceğiz’
CHP adına söz alan CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli de “Meseleyi bir devlet politikası olarak değerlendirdiklerini” anlattı. Türeli, Çerçeve Yasa’ya, “Terörün kalıcı olarak sona ermesi ve demokratik siyasetin güçlenmesi düşüncesiyle” destek vereceklerini kaydetti.
Yeni Yol Grubu’den ‘demokratik siyaset’ vurgusu
Yeni Yol Grubu TBMM Grup Başkanvekili Bülent Kaya ise konuşmasında, “Bu sürecin başarıya ulaşmasını ama önümüzde çok uzun ve meşakkatli bir yol olduğunu, bu meşakkatli yolun siyasal kamplaşma ve kutuplaşmalarla değil tam tersine demokratik bir siyaseti inşa etmekle aşılabileceğine inanıyorum” ifadesini kullandı.
İYİ Parti’nin önerisi reddedildi
İYİ Parti’nin Çerçeve Yasa teklifinin Genel Kurul gündemine alınmaması ve Adalet Komisyonu raporunun iade edilmesi yönündeki grup önerisi kabul edilmedi. Bugün Genel Kurul’da grup önerisi veren tek parti İYİ Parti oldu.
Bir yıllık komisyon çalışmasının ardından Genel Kurul’da
“Çerçeve Yasa” teklifi, yaklaşık bir yıl boyunca çalışmalarını sürdüren ve 140’a yakın kişinin dinlendiği Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun raporunun ardından hazırlandı. Teklif, 592 milletvekilinden 360’ının imzasıyla 5 Ağustos’ta TBMM Başkanlığı’na sunuldu. 8 Ağustos’ta Adalet Komisyonu’nda görüşülen teklif, yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi. Komisyon görüşmelerinde AK Parti, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti teklife destek verdi.
Genel Kurul’da kimler söz alacak?
MHP Meclis Başkanvekili Celal Adan’ın başkanlık ettiği Genel Kurul görüşmelerinde, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ve İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu’nun teklif üzerine söz alması bekleniyor.
Yeni Parti Genel Kurulu görüşmeleri öncesinde kapalı grup toplantısı gerçekleştirirken, Özgür Özel’in partinin oylamadaki tutumunu Genel Kurul’da açıklaması bekleniyor.
Teklif 12 maddeden oluşuyor
Adalet Komisyonu’nda kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, yürürlük maddeleriyle birlikte 12 maddeden oluşuyor.
Teklifte, kanunun uygulanmaya başlaması için Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmi Gazete’de yayımlanması şartı getiriliyor.
Buna göre, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların “fiili varlığına son verdiğinin” ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi gerekiyor.
Teklifte bazı soruşturma ve kovuşturmaların belirli sürelerle ertelenmesine ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.
Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul oluşturulması, TBMM Başkanlığı tarafından da bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.
Meclis tatile girecek
TBMM Genel Kurulu’nun 16 Haziran’daki birleşiminde, Meclis’in 1 Temmuz 2026’da tatile girmesi gerekirken çalışmalarına devam etmesine karar verilmişti.
“Çerçeve yasa”nın Meclis tatile girmeden çıkarılması amacıyla Genel Kurul’un çalışma takvimi uzatılmıştı.
Teklifin görüşmelerinin tamamlanarak yasalaşmasının ardından TBMM’nin yaz tatiline girmesi bekleniyor. İçtüzük gereği Meclis, yeni yasama yılının başlayacağı 1 Ekim 2026’ya kadar çalışmalarına ara verecek.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Ayşegül Doğan: Süreci siyasi ranta dönüştürmeyin
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin siyasi hesaplara ve seçim tartışmalarına kurban edilmemesi gerektiğini vurgulayan Ayşegül Doğan, sürecin başarıya ulaşması için bütün siyasi partilerin sorumluluk alması ve demokratikleşme adımlarının geciktirilmemesi çağrısı yaptı
7 saat önceFon mağdurları ve siyasi parti temsilcileri SPK önünde
Fon Fon mağdurları ve siyasi parti temsilcileri, Ankara’da Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) önünde bir araya gelerek basın açıklaması yaptı. “Yıl bitmeden anapara + TÜFE istiyoruz” ve “Fon adaletsizliği son bulsun” yazılı dövizler taşıyan mağdurlara; CHP, YENİ Parti, İYİ Parti, DEVA Partisi, Saadet Partisi ve DEM Parti milletvekilleri de destek verdi.
7 saat önceHatimoğulları’ndan siyasi partilere
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin hiçbir siyasi partinin dar çıkarlarına kurban edilmemesi gerektiğini söyleyen Tülay Hatimoğulları, ‘Ölümler durmuş ilelebet dursun istiyoruz. Kayıtsız şartsız bu süreci herkes desteklemeli. Muhalefeti de desteklemeli, iktidardakiler de desteklemeli. Milliyetçisi de, sosyal demokratı da, solcusu da, sağcısı da; biz barış konusunda toplum olarak 86 milyon yurttaş olarak kilitlenmeliyiz ki barışı, inşasını başarabilelim bu ülkede’ dedi
8 saat önce



Yargıtay'da kaybolan dosya ile Gürsel Tekin'in alakası var?