‘Çocuk işçiliğinin temel nedeni yoksulluktur’
Çocuk işçiliğinin temel nedeninin yoksulluk olduğunu belirten “Sınıfın Görünmeyenleri: Setlerde Çalışan Çocuk İşçiler” kitabının yazarı Özgür Hüseyin Akış, milyonlarca çocuğun emeğinin görünmez kılındığına dikkat çekti.
23/10/2026 09:43 | Son Güncelleme : 19/11/2026 22:33 | Okunma Sayısı : 103 | Super Admin
‘Çocuk işçiliğinin temel nedeni yoksulluktur’
|
|
Çocuk işçiliğinin temel nedeninin yoksulluk olduğunu belirten “Sınıfın Görünmeyenleri: Setlerde Çalışan Çocuk İşçiler” kitabının yazarı Özgür Hüseyin Akış, milyonlarca çocuğun emeğinin görünmez kılındığına dikkat çekti.
Sanayi, atölye ve tarlalarda çalışan çocuklar çocuk işçi olarak tanımlanırken sinema ve reklam setlerinde çalışan çocukların emeği, "yetenek", "şöhret" ve "fırsat" söylemleriyle görünmez kılınıyor. Çocuk emeğinin sömürüldüğü bu alanı ele alan “Sınıfın Görünmeyenleri: Setlerde Çalışan Çocuk İşçiler” kitabının yazarı Özgür Hüseyin Akış, setlerde çalışan çocukların koşullarını ve çocukların emeğinin görünmez kılınma mekanizmalarını anlattı.
Setlerde çalışan çocukların oyuncu mu, işçi mi olarak nitelendirilmesi konusunda bir ayrım yapılmadığını belirten Özgür Hüseyin Akış “Burada değerlendirme yapılması için bir ticari ilişki, iş hukuku olur. Çocuklar setlerde mesaili çalışıyor. Karşılığında ücret alıyorlar. Yani burada iş hukuku işliyor. Fakat bu çocuklara ‘oyuncu’ demeyi tercih ediyorlar. Bir de bu durumu sanatsal faaliyet olarak değerlendiriyorlar. Ben bunu doğru bulmuyorum” dedi.
‘Uyumasınlar Diye Sütlerine Kahve Karıştıranlar’
Setlerde çalışan çocukların da farklı sektörlerde çalışan çocuklar gibi “çocuk işçi” statüsünde değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Özgür Hüseyin Akış “Bu konu Marksist temelde değerlendirilir. Sadece sonucun tartışılması çözüme götürmeyecektir. Bugün medya sektöründe kaç tane çocuk çalıştırılıyor bilmiyoruz. Ne bakanlık biliyor ne TÜİK verilerinde yer alıyor. O zaman bu çocuklar yoklar mı? İşçi sınıfının bir parçası değiller mi? Üretim sürecinin bir parçası değiller mi” diye sordu.
Özellikle 1990’lı yıllardan itibaren neoliberal politikalar ile işçi sınıfı arasında ayrıma gidildiğini söyleyen Akış, “Bu ayrım ile beraber ‘beyaz yakalılar işçi değildir’ gibi ayrımlar yapıldı. Bugün çocuk işçi dediğimizde sokakta karton toplayan veya sanayide çalışan, eli yüzü kara, çocuklar geliyor. Ama setlerde bazen 12-13 saat çalışan uyumasınlar diye sütlerine kahve karıştırılan birçok olumsuz örnek var” ifadelerini kullandı.
‘Fiziksel ve Zihinsel Tahribat Birlikte Tartışılmalı'
Çocukların setlerde geçirdiği zamanda gerçek ve rol arasında ayrım yapamama gibi psikolojik tahribat ile birlikte ekonomik süreçlerin de olduğunu söyleyen Özgür Hüseyin Akış “Aileler diyor ki; çocuğum Halit Ergenç gibi olsun, Kıvanç Tatlıtuğ gibi olsun. Çocuklarının görünür olmasını, iyi para kazanmasını istiyorlar. Fakat bu durum gerçeği yansıtmıyor. Filmlerde oynayan çocuklar ilerleyen yaşlarda birçok ekonomik sorunların yanı sıra psikolojik sorunlar da yaşıyorlar. O yüzden bu meselenin çocuklara fiziksel ve zihinsel zararlarını birlikte tartışılması gerekiyor” dedi.
'Birçoğu Erken Yaşta Yaşamını Yitiriyor'
Çocukların işçileştirilmesinin yalnızca fiilen çalışmaya başlamaları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini de söyleyen Özgür Hüseyin Akış “Çocuklar, toplumların var olduğu dönemlerden bu yana çalışmışlar. Avcı-toplayıcılıkta, tarımda, hayvancılıkta veya küçük kardeşlerinin bakım süreçlerinde görev almışlar. Sanayi Devrimi ile birlikte ise çocuk işçiliği yaygınlaşıyor. Bu yaygınlaşmayla birlikte çocuk işçiliğinin bir sorun olduğu ortaya çıkıyor ve kimi yasal düzenlemelere gidilmesi ihtiyacı duyuluyor. Mesela 3-4 yaşındaki çocuklar, Sanayi Devrimi ile birlikte özellikle İngiltere’deki maden ocaklarında çalıştırılmaya başlanıyor. Bu çocukların pek çoğu, 17-18 yaşlarına geldiklerinde engelli duruma geliyor. Birçoğu da erken yaşta yaşamlarını yitiriyor” diye kaydetti.
TÜİK Verileri Eksik
Sanayi Devrimi’nin tüm dünyada gerçekleşmesi ile birlikte çocuk işçiliğinin tüm dünyada 160 milyondan fazla olduğunun bilgisini veren Özgür Hüseyin Akış “TÜİK verilerine göre Türkiye’de bu sayı 970 binden fazla. Ancak sokakta çalışan ve yazın çalışan kışın ise okula giden çocuklar bu verilerde yer almıyor. Mülteci çocuklar ise kayıt dışı çalıştırılıyor. Setlerde çalışan çocuklar da yine bu raporlarda yer almıyorlar. Kimi sendikaların açıklamalarına göre bu sayı Türkiye’de 2 milyonun üzerinde. Bu durum ile mücadele etmek için ilk önce elimizde doğru verinin olması gerekiyor” şeklinde konuştu.
‘Çocukların Çalıştırılmasında Devlet Sorumlu’
Çocuk işçiliğinin temel nedeninin yoksulluk olduğunu belirten Özgür Hüseyin Akış “Fakat yalnızca çocuğun değil ailenin de yoksulluğudur. Yetişkinlerin aldığı ücret temel ihtiyaçlarını bile karşılamaya yetmiyor. Yani aslında çocuklar çalışmak zorunda bırakılıyor. Özellikle Türkiye’de ortalama ücretler asgari ücret düzeyinde” dedi. Çocukların çalıştırılmasında devletin ve bütün bir toplumun sorumluluğu olduğunu ifade eden Akış, “Eğitim ve sağlık gibi temel noktalarda devletin ulaşılabilir ve ücretsiz olanak sağlaması gerekiyor” dedi.
Çocuk işçiliğinin kapitalist sistemde yapısal bir sorundan kaynaklandığını söyleyen Akış, “Kadın emekçilerinin yaşadığı sorunlar gibi, kadın cinayetlerinde olduğu gibi, hayvanlara karşı uygulanan şiddette olduğu gibi. Yani birçok sorunda kapitalizm temel nedendir” diye konuştu.
‘Moskova Çocuk Hakları Bildirgesi Geliştirilsin’
Çocukların korunması ve çocuk işçiliğiyle mücadelenin, kapitalizmin doğru biçimde teşhir edilmesinden geçtiğinin altını çizen Özgür Hüseyin Akış devamında şunları kaydetti; “Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi’nde çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmaması gerektiği belirtiliyor. Ancak Türkiye’de 4857 sayılı İş Kanunu’nun 71’inci maddesinde 15 yaşını doldurmamış çocuklar için çalışma koşulları düzenleniyor. 15-18 yaş aralığındaki kişiler ise genç işçi olarak tanımlanıyor. Bu noktada Moskova Çocuk Hakları Bildirgesi’nin altını çizmek gerekiyor. Moskova Çocuk Hakları Bildirgesi’nde, çocuğun bir birey olduğu ve birçok açıdan kamusal haklara sahip olduğu vurgulanıyor. Bugün çocuk işçiliğiyle mücadele konusunda daha fazla tartışılmayı ve geliştirilmeyi hak ediyor.”
MA
Bunlar da ilginizi çekebilir
DEM Parti T. Hatimoğulları, ‘Gençlik Forumu’nda
Gençlerle bir araya gelen DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, sorunları ve çözüm önerilerini dinledi. Mücadelenin gençlerle başladığını belirten Tülay Hatimoğulları, çözümün güçlü örgütlülükte olduğunu vurguladı. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Gençlik Meclisi, ÇandAmed Kültür Merkezi’nde “Ekmek, Barış ve Adalet İçin Bütçe Forumu” düzenledi. Foruma, çok sayıda gencin yanı sıra DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Keskin Bayındır, Amed Büyükşehir Belediye Eşbaşkanları Sera Bucak, Emin Ay ile çok sayıdaki siyasetçi ve sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı.
3 gün önceMEB önünde 'ücretsiz yemek' eylemi: "Sağlıklı öğün haktır"
Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu, TBMM'deki MEB bütçe görüşmeleri sürerken Milli Eğitim Bakanlığı önünde yaptığı açıklamada, milyonlarca çocuğun açlık ve susuzlukla mücadele ettiğine dikkat çekildi; tüm öğrencilere okullarda ücretsiz, sağlıklı bir öğün yemek ve güvenli içme suyu sağlanması istendi.
1 hafta önceÖğrenciler HABAŞ'ta katledilen işçiler için yürüdü
İstanbul Üniversitesi ve ODTÜ öğrencileri HABAŞ'ta katledilen 19 işçi için yürüdü. Öğrenciler, "İşçilerin katili sermaye düzenidir" sözleriyle katilamı protesto etti. ODTÜ öğrencileri de HABAŞ fabrikasında yaşanan işçi katliamını protesto etti. HABAŞ hakkındaki yayın yasağına ve ailelerin gözaltı alınmasına tepki gösteren öğrenciler "Bizleri geleceksizliğe, açlığa, yoksulluğa mahkum eden Saray rejiminin katliamın hesabını patronlardan sormamasını kabul etmiyoruz" dedi. Öğrenciler yürüyüş boyunca "HABAŞ'ın hesabı sorulacak", "İşçilerin katili saray rejimi", "İşçi, gençlik el ele mücadeleye" sloganlarını attı.
1 hafta önce


Yargıtay'da kaybolan dosya ile Gürsel Tekin'in alakası var?