Toplumsal

Çözüm Arayışlarının Dönüm Noktaları – 1

Öcalan-Özal diyalogu bugüne de ışık tutuyor

Çözüm Arayışlarının Dönüm Noktaları – 1

Çözüm arayışlarının en önemli başlangıcı Turgut Özal ile Abdullah Öcalan arasındaki görüşmelerdi:İmralı Heyeti’nde yer alan DEM Parti Milletvekili Cengiz Çiçek, Abdullah Öcalan’ın ‘Bizim bu demokratik çözüm arayışımızın ilk şehididir Sayın Özal’ dediğini aktardı. Bu söylemin altındaki gerçeği görmek için o dönem yaşanan bakmak gerekir

Hüseyin Kalkan

DEM Parti’nin İmralı heyetinde yer alan Cengiz Çiçek, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın görüşme sırasında 1993 ateşkesi üzerinde önemle durduğunu belirtirken çok önemli bir değerlendirmesini aktarıyordu. Dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal için “Bizim bu demokratik çözüm, barış arayışımızın ilk şehididir Sayın Özal. Onun açtığı kapı önemliydi. Biz ondan sonra barışa, demokratikleşmeye daha fazla şans verdik, hayıflandığımız şu 32 yıl neden heba edildi” dediğini ifade etmişti. (Yeni Yaşam, 03.03.2025) O dönem yaşanan gelişmelere sırası ile baktığımızda Öcalan’ın bu belirlemesinde haklı olduğunu görürüz. Öcalan’ın atıf yaptığı dönemde ben aktif gazeteciliği Özgür Gündem’de sürdürüyordum ve süreci yakından izledim. Daha sonra bu dönemle ilgili açık kaynaklardan toparladığım bilgileri birkaç kez yazdım. 1993 Newrozu’nu Özgür Gündem adına izlemek için Diyarbakır’daydım. Diyarbakır Valiliği ve OHAL Valiliği bir süreliğine bütün gösteri ve yürüyüşleri yasaklamıştı. Bu yasağa rağmen büyük gösteriler ve sokak çatışmaları bekleniyordu. Diyarbakır sokakları adeta asker ve polisle dolmuştu. Şehirde el tutacak kadar yoğun bir gerginlik vardı. Newroz’u izlemek için şehre gelmiş olan gazeteciler takip ediliyor, tehdit ediliyordu. Bütün bunlar olurken Newroz’a bir gün kala Öcalan o zamanlar bulunduğu Lübnan’ın Bar Elias kasabasında bir basın toplantısı düzenleyerek 20 Mart ile 15 Nisan tarihleri arasında ateşkes ilan ettiklerini açıkladı. Bu haberin duyulması ile birlikte gerginliğin yerini bir rahatlama aldı. Barış için sevinçli bekleyiş başladı. Herkes atılacak adımları beklemeye başladı.

Özal öldürülüyor!

PKK’nin 20 Mart 1993 tarihinde ilan ettiği ateşkes, bir Abdullah Öcalan-Turgut Özal projesiydi. İkili arasında mekik diplomasisi işlemiş. Arabulucular gelip gitmiş ve ateşkes sağlanmıştı. Ancak Özal’ın ömrü bu projeyi sonuna kadar götürmeye yetmedi. PKK, 15 Nisan 1993 tarihinde ateşkesin süresini iki ay daha uzattı. Ancak iki gün sonra Cumhurbaşkanı Özal’ın ölüm haberi geldi. Şimdi geriye dönüp baktığımızda ateşkesin de bu ölümle birlikte öldüğünü görüyoruz. Ama fiilen bitmesi için bir provokasyon daha gerekiyordu. Bunun gelmesi de gecikmedi. 24 Mayıs 1993 günü Elazığ-Bingöl karayolunu kesen bir gerilla grubu 90 kişiyi yanlarına alıp uzaklaştılar. Bunların büyük bir bölümü silahsız askerlerdi. Daha sonra ajanslar, 33 silahsız askerin kurşuna dizildiğini duyurdu. Kürtler arasında da büyük şaşkınlık yaratan bu olayın hangi koşullarda ve nasıl meydana geldiğine bakmadan önce, ateşkesin hangi koşullarda ilan edildiğine ve etkilerine göz atmak gerek.

Büyük barış buluşması

Lübnan’ın Bar Elias kasabasında bir basın toplantısı düzenleyen Abdullah Öcalan, 20 Mart ile 15 Nisan tarihleri arasında ateşkes ilan edeceklerini açıklamıştı. Öcalan, “Biz, ordu birlikleri üzerimize gelmedikçe ve çok zorunlu bir meşru savunma durumuna düşmedikçe, 20 Mart’tan 15 Nisan’a kadar ateş etmeyeceğiz. […] Gelişecek saldırılar kesinlikle bizden kaynaklanmayacaktır. Böylelikle uluslararası, Türkiye ve Kürdistan kamuoyunun barışa imkan sunmak biçimindeki dileğine de karşılık vermeye çalışıyoruz. Olası bir siyasi çözüme kendimizi hazır tuttuğumuzu belirtmek istiyoruz” diyordu. Ateşkes, Kürt çevrelerinde gözle görülür bir memnuniyetle karşılandı ve büyük bir rahatlamaya neden oldu. Kimse, bu adımın sonuçsuz kalacağını düşünmüyordu. Çünkü önemli aktörler devredeydi ve herkes elini taşın altına koymuştu. Abdullah Öcalan’ın Lübnan’da yaptığı basın toplantısında Celal Talabani, Öcalan’la birlikte kameraların karşısına geçmişti. Talabani, ateşkesin sağlanmasında en önemli aktördü. Ankara’da ve Şam’da yaptığı üst üste görüşmelerle ateşkese giden süreci hazırlamıştı. Ayrıca, Öcalan’ın ateşkes teklifini içeren mektubunu Cumhurbaşkanı Özal’a ileten de oydu. Ateşkes için koşul öne sürmeyen Öcalan, Türkiye’yi bölmek gibi bir niyetlerinin olmadığını, operasyonlar durdurulursa ve imha amaçlı üzerlerine gelinmezse, tek bir mermi bile atmayacaklarını ve bütün güçlerine hakim olduğunu ekliyordu.

Ankara’nın tavrı

Basında yer alan haber ve yorumlara göre, Ankara bu açıklamaları ihtiyatlı bir iyimserlikle karşılamıştı. Ancak bir aylık süre dolduğunda Ankara’nın herhangi bir adım attığı görülmedi. Açıklamalar da umut verici değildi. Başbakan Süleyman Demirel’in ilk tepkisi, “Devlet kan dökenle pazarlığa oturmaz. Kan döken devlet değildir. Bunlar yol yakınken gelip teslim olsunlar, diyorum. Hukuka, adalete teslim olun” biçimindeydi. Ateşkesin bitiş tarihi olan 15 Nisan yaklaşırken, yine Turgut Özal’ın çabalarına tanık oluyoruz. Özal’ın girişimiyle Celal Talabani tekrar Ankara’ya davet edildi. Mesafeli durmasına rağmen, Demirel de Talabani ile görüştü. Talabani, sonrasında Ankara’dan Şam’a uçtu. Öcalan, Lübnan’da yaptığı ikinci basın toplantısında ateşkesin süresini uzattıklarını açıkladı. Bu basın toplantısına Celal Talabani’nin yanı sıra, HEP Genel Başkanı Ahmet Türk ve birçok Kürt siyasetçi katıldı. Basın toplantısında Ankara’dan ilgiyle izlenen bir gelişme daha oldu. Çeşitli Kürt hareketlerin liderleri, basın toplantısına katılmak için Lübnan’a geldiler ve toplantıda basın mensuplarının sorularını Öcalan’la birlikte yanıtladılar. Kemal Burkay, Hemreş Reşo ve Ruşen Aslan, ateşkese destek vermek için Bar Elias kasabasına gelen Kürt siyasetçilerdi. Basın toplantısından sonraki günlerde Öcalan’la bir araya gelen bu isimler, Kürtlerin siyasal hakları ve ateşkese dair bir mutabakat metnini imzaladılar.

Askerler kurban edildi

Özal’ın çabaları ve ateşkes, ABD ve AB nezdinde de dikkatle izleniyor, çözüm için destek verileceği çeşitli kanallarla Ankara’ya iletiliyordu. İç ve dış koşullar, hiç olmadığı kadar siyasi bir çözüme elverişliydi. Bu atmosferi dağıtmak için büyük bir veya birkaç karanlık tertip gerekiyordu. Onlar da peş peşe geldi.

Provokasyonlar

Elâzığ-Bingöl karayolunu kesen PKK’lılar, iki midibüsle birliklerine giden askerleri indirdikten sonra yanlarına alıp bilinmedik bir yöne doğru götürdüler. Yaralı kurtulan askerlerin anlattığına göre bazı köylerden geçtiler, içlerinde komando olup olmadığını sordular, askerlerin nereli olduklarını tespit etmeye çalıştılar, ama askerlere herhangi bir zarar vermediler. “Kurtarma operasyonu” başlayana kadar kaçırılan tek bir askerin burnu bile kanamadı. Yine yaralı kurtulan askerlerin anlattığına göre, ilk ölen askerler operasyon güçlerinin ve helikopterlerin ateşi sonucu öldüler. Yaralı kurtulan asker Erkan Omay, “Sürekli yürüyorduk. Ertesi gün saat 12.00’de silah seslerinden askerlerin yaklaştığını anladım. Asıl harekât saat 16.00’da başladı. Skorsky ve F-16’lar uçuyordu tepemizde. PKK’liler kazma kürek çıkarıp siper kazdı, kayalıklara saklandı. Bizi hedef olarak ortada bıraktılar. Askerlerimiz yanlışlıkla içimizden 9 eri şehit etti bu yüzden” (Gülden Aydın, Hürriyet 31.08.2005). PKK kaynaklarındaki bilgiler, yaralı kurtulan askerin anlattıklarından pek farklı değil. Bu bilgilere göre bölgedeki güçler, askerleri devleti ateşkese zorlamak için rehin aldılar. O nedenle de ilk anda herhangi bir asker öldürülmedi. Aksine askerleri bir an önce korunaklı bir bölgeye, daha doğrusu ana karargâh olarak niteledikleri üs bölgesine götürmek isterlerken, F-16’ların ve skorskylerin katıldığı bir saldırıyla karşı karşıya kaldılar. Bu saldırı sırasında 9 asker ve askerleri korumakla görevli PKK’lilerden bir militan yaşamını yitirdi. Bu durumda yolu kesen grup, ana karargâhla ilişki kuramayınca, komutanları Şemdin Sakık’la telsiz irtibatına girdiler. Sakık’ın talimati diğer askerlerin kaderini belirledi. Öcalan bir avukat görüşmesinde “Ateşkesi bozmak için bize 33 askeri öldürttüler” derken bunu kast ediyordu. Arada geçen sürede bu konudaki görüşlerinin daha da netleştiğini anlıyoruz. Özal hakkında söylediklerinin nedeni budur.

Yeşil’in haberi var mıydı?

Aynı gün Yeşil, Bingöl’deydi. Dahası yolun kesildiği saatlerde, Bingöl Valisi’nin verdiği bir görev nedeniyle Elazığ’a hareket etmek zorunda kaldı. Ama hemen geri döndü. Yolun kesilmiş olduğunu söyledi yanındakilere. Yeşil’in görevi MHP Milletvekili Tuncer Şekercioğlu’na Elazığ’a kadar eşlik etmekti. Vali, yolda bir sorun olmadığını söyledi, ama yine de milletvekiline koruma verdi. Valinin verdiği koruma kimdi dersiniz? Mahmut Yıldırım! Yani devlet kurumlarının görev vermekte yarıştığı Yeşil. Land Rover marka bir resmi araçla Elazığ’a gitmek için yola çıktılar ama Yeşil daha şehrin çıkışında yolun kesilmiş olduğunu, çünkü karşıdan araç gelmediğini söyleyerek yanındakilerle birlikte Bingöl’e geri döner. Öztürk bunu Yeşil’in kurnazlığına ve içgüdülerinin kuvvetli olmasına bağlar (Saygı Öztürk, 33 kurşun, s. 21). Ama o günlerde bunu Yeşil’in yol kesmeden haberi olmasına bağladılar.

Asker çözüme hazır mıydı?

Askerler ateşkesi, Özal’ın PKK’yi kurtarma hamlesi olarak değerlendiriyorlardı ve bozulması için de ellerinden geleni yaptılar. Askeri operasyonların durmayacağı daha ilk günlerde belli olmuştu. PKK’liler ateşkese katı bir biçimde uydular. Bir ay içinde tek bir askerin burnu kanamazken, PKK, operasyonlar nedeniyle 50’yi aşkın kayıp vermişti. Öcalan, Lübnan’da yaptığı ikinci basın toplantısında bu sayıları telaffuz ederek güvenlik güçlerinin operasyonları durdurmadığını belirtiyordu. Bu arada bazı köyler yakıldı, bazı köyler boşaltıldı. Asker, daha önce PKK’nin varlığı dolayısıyla giremediği bölgelere girdi ve özellikle PKK üslerine yakın köyleri yakarak PKK’yi ateşkesi bozmak için sıkıştırmaya çalıştı. Bütün bu çabalara rağmen, 24 Mayıs’a kadar PKK’lilerden ateşkesi ihlâl edecek herhangi bir girişim gelmedi. Özal’ın şaibeli ölümü her şeyi alt üst etti. Ateşkesin mimarı ölünce, proje sahipsiz kaldı. Demirel, Çankaya’ya çıktı. MGK’nin 1993 Mayıs ayı olağan toplantısından teslim olma çağrısı çıktı. Ardından korkunç bir kirli savaş başladı.

Özal: Apo sana katılıyorum…

DEM Parti Eşbaşkanı Tuncer Bakırhan, T24’te Cansu Çamlıbel’e verdiği söyleşide görüşme sırasında Öcalan’ın Özal’a çok değer atfettiğini söyledi. Söz konusu röportajin ilgili bölümü şöyle: “Bu konuşmalar sırasında rahmetli Özal’a çok değer atfetti. ‘Bu meseleye ciddi yaklaşanlardan, samimi yaklaşanlardan birisi rahmetli Özal’dı’ dedi. Özal kendisine şöyle demiş: ‘Apo, söylediğin her şey yanlış değil, katılıyorum. Ama bundan sonra silah senin davana da mücadelene de memlekete de zarar veriyor.’

Özal kimle göndermiş bu mesajı Öcalan’a, o dönemki MİT yetkilileriyle mi?

İşte onu soramadık. Mesele o değil çünkü. Burada daha ilginç bir şey var. Özal’ı anlatırken şu ifadeyi kullandı: “Biz kendisiyle silahların bırakılmasını konuşurken ölüm haberi geldi. Orada bir sürü soru işareti kaldı.”

 

Öcalan, Özal’ın ölümünü doğal bir ölüm olarak değil, şüpheli bir ölüm olarak gördüğünü mü ima etti sizinle konuşurken?

Evet, onu ima etti. “Ben 31-32 yıl önce silah bırakmaya hazırlanmıştım aslında ve çok kararlı şekilde hazırlıklarımı yapıyordum ama işte Özal soru işaretli bir şekilde gidince süreç sekteye uğradı ve çok daha şiddetli bir savaş başladı” dedi. 2000’lerin başında ve sonra yeniden ateşkes ilanları oldu biliyorsunuz. Onları zaten bildiğimiz için çok detaylandırmadı. Bu ateşkeslerin kesilmesini konuşurken ‘sabotaj’ kelimesini çok sık kullandı. Zaten dört saat boyunca en çok kullandığı kelimelerden biri oldu ‘sabotaj’. Şunu da söyledi; “Ben 2000’lerin başında bir değişim, dönüşüm için karar aldım ama o zaman örgüt içinde bazı tartışmalar yaşanıyordu ve hayata geçmedi. Ama şimdi silah bırakma çağrısı yapıyorum ve örgüt buna uymalı. Önümüzdeki dönemde, demokratik bir zeminde mücadele etmek artık herkesin görevidir.”

 

YARIN: Erdoğan’ın Kürt raporu ve Erbakan

-------------------------------------------------------------------------------------

Erbakan’dan Öcalan’a mektup

Çözüm Arayışlarının Dönüm Noktaları – 2

27 Temmuz 1996’da Başbakan Erbakan, Fehim Adak, Fethullah Erbaş ve İsmail Nacar, Başbakanlıktaki ‘Kürt Zirvesi’nde bir araya geldi. Nacar zirve sonrası Öcalan ile telefonla görüştü; cezaevinde olan Murat Bozlak’ı ziyaret etti. Erbakan da, Öcalan’a mektup gönderdi

Hüseyin Kalkan

Turgut Özal’dan sonra barış için ikinci büyük fırsat Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın başbakan olduğu dönemde ortaya çıktı. Birçoğumuza garip gelebilir ama ikinci çözüm süreci diyebileceğimiz bu süreç o dönemde Refah Partisi İstanbul İl Başkanı olan Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan’ın hazırlayıp Erbakan’a sunduğu “Kürt Raporu” etkisi ile başladı. Şimdilerde zaman zaman Kürt sorunu yok diyen Erdoğan o zaman yanlış anlamalara yer vermemek için “Sorun Güneydoğu sorunu değil, Kürt sorunudur” diyordu. Bu dosya kapsamında geniş bir özetini verdiğimiz Erdoğan’ın Kürt dosyası hala birçok noktada geçerliliğini koruyan bir özellik taşıyor.

‘Niçin bu kan akıyor?’

Doğru Yol Partisi (DYP) ile Anavatan Partisi (ANAP) arasında kurulan kısa ömürlü koalisyon hükümetinin istifasından sonra son genel seçimde birinci parti olan Refah Partisi’nin, Tansu Çiller’in DYP’si ile kurduğu Refah Yol Hükümeti’nde Necmettin Erbakan, 28 Haziran 1996’da başbakan olarak göreve başladı. 1997’nin ortalarına kadar iktidarda kalan Erbakan, 28 Şubat darbesiyle iktidardan indirildi.

Necmettin Erbakan, hükümet olmadan önce o dönem Refah Partisi İl Başkanı olan R. Tayyip Erdoğan, bir Kürt raporu hazırlayıp kendisine sunmuştu. Bu dosyanın içinde bu raporun ana hatlarını verdik. Bu İslamcı hareketin Kürt sorunu ile ilgili hazırladığı önemli belgelerden biriydi. Erbakan’ın kendisi de zaten zaman zaman yaptığı konuşmalarda Kürt sorununu dile getirdi ve kan dökülmeden çözülmesi gerektiğini savundu. 1993’te Refah Partisi 4. Büyük Kongresi’nin açış konuşmasında Kürt sorununu gündeme taşıdı. Erbakan şunları söylüyordu:

“Sorarım size, asırlar boyu tek vücut olarak yaşadığımız halde, ne oldu da bu husumet ortaya çıktı? Niçin bu kanlar akıyor? Bu sebeplerden dolayı, terörle mücadele, sadece askeri bir hareket olarak düşünülmemelidir. Bu konu, kaynağını ve sebeplerini ortadan kaldıracak çok unsurlu ve kapsamlı bir bütün olarak ele alınmalıdır. …Yaşadığımız tecrübe, bu önemli problemin, şiddet ve terörle ya da zoraki asimilasyon politikalarıyla çözülemeyeceğini göstermiştir…” (Refah Partisi 4. Büyük Kongresi Açış Konuşması, 1993)

 

İsmail Nacar devrede

27 Temmuz 1996 günü Başbakan Erbakan, Devlet Bakanı Fehim Adak, RP Milletvekili Fethullah Erbaş ve Yazar İsmail Nacar, Başbakanlık binasında yapılan “Kürt Zirvesi”nde bir araya geldi. İsmail Nacar zirve sonrası her kesimden birçok kişi ile özel görüşmeler yaptı. Bunlar arasında Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan ve o dönem cezaevinde olan Murat Bozlak da vardı. Nacar, Öcalan ile telefon görüşmesi yaptı. 2013’te Murat Bozlak HADEP Genel Başkanlığı döneminde tutukluyken yapılan görüşmelere ilişkin şunları anlatmıştı: “Necmettin Erbakan da sorunu şiddet dışında yöntemlerle çözmek istedi. O dönemde HADEP Genel Başkanı olarak Elmadağ Cezaevi’nde yatıyordum. Erbakan, hapishaneye İsmail Nacar’ı gönderdi. Nacar bize ‘Hoca bu meseleyi önemli görüyor, HADEP’in de elini taşın altına koymasını istiyor’ dedi. Ben de kendisine ‘Hoca bu meselenin demokratik ve barışçıl çözümüne girecekse bize ne düşüyorsa yerine getiririz. Bırakın elimizi, başımızı dahi koymaya hazırız. Yeter ki bu mesele çözülsün’ dedim. Ancak 28 Şubat süreci ile birlikte iktidardan uzaklaştırıldı. Gidiş nedeni hem dindar kimliğe hem de Kürt kimliğine yönelik sıkıntıları gidermeye çalışması oldu. Yani Erbakan da Özal’ın akıbetine uğradı.” (Star Gazetesi, 20 Şubat 2013) Bu dönemde Prof. Dr. Doğu Ergil ve yazar İsmail Nacar’ın daha önce başlatmış oldukları barış girişimleri gündeme geldi. Fethullah Erbaş ile birlikte Erbakan’ı ziyaret eden Nacar, yanında Kürt sorununun çözümüne ilişkin 10 maddelik bir rapor da getirmişti.

 

Bu rapor şu maddelerden oluşuyordu:

 

1.    Üç ay kavgasız çözüm yolları tartışmaya açılsın.

2.    Bölgeyi temsil edenler karar ve uygulamalara dâhil edilmeli.

3.    Olaylar iç güvenlik sorunu değil, sosyal anlaşmazlıklardır. Devlet taraf değil hakem olmalı.

4.    Anlaşmazlıkların üzerine çok kültürlü temele dayanan çoğulculuk anlayışıyla gidilmeli.

5.    Yeni Kurucu Meclis’in hazırlayacağı, çoğulcu siyaset modelini ve çok kültürlü modeli esas alan Anayasa hazırlanmalı.

6.    Genel af çıkartılmalı.

7.    OHAL kaldırılmalı.

8.    Barışı kalıcı kılacak öneriler üretilmeli.

9.    Anlaşmazlıkların üzerine milliyetçilikle gidilmemeli.

10. Toplumsal ihtiyaçları öncelikte tutarak herkes buluşmaya ve tartışmaya çağrılmalı.” (Akşam, 6 Ağustos 1996)

Bütün bunlardan sonra Erbakan, Suriyeli yetkililer üzerinde PKK Lideri Öcalan’a bir mektup gönderdi. Resmi kanallardan gittiği için bu mektubun içeriği henüz bilinmiyor. Askerden gelen baskılar sonucu Erbakan bu mektupların arkasında durmadı ve mektup gönderdiğini yalanladı. Öcalan ise 15 Ağustos 1996’da Erbakan’a yönelik “Fırsatları değerlendirin” başlıklı açık mektup yayınladı:

 

“…Bu vesileyle tercihim, müslüman kardeşliği çerçevesinde bu zulüm, bu savaş durumunun ortadan kalkması ve gerçekten güvenilir, kardeşçe adımların atılmasıdır. Kabulünü saygıyla bekliyorum. Size mektubum budur. Karşılığını da bekliyorum (…)”

Post-modern darbe

Süreç 28 Şubat darbesi ile sona erdi. Kemalistler bu darbenin nedenini şeriat tehlikesi olarak lanse etmeye çabaladılar, ama işin temel nedenlerinin başında Erbakan’ın Kürt sorunu konusunda atmayı planladığı adımlar yatıyordu. Kürt meselesi için Özal’ı öldüren derin devlet, Erbakanı da post-modern bir darbe ile iktidardan uzaklaştırdı. Başarısızlığın nedenini İsmail Nacar şöyle açıklıyordu:

“Erbakan zamanında sorunu yüzde yüz bitirme noktasına getirmiştik. Ama o odaklar Süleyman Bey’i (Demirel) devreye soktular. Süleyman Bey yardımcı olsaydı Erbakan zamanında bu işi biterdi. Neden yardımcı olmadı? Çevresinden duyduğum, ‘Bu tip bir çaba değerlidir. Ama Erbakan bu sorunu çözemez. Çünkü kendisi bir ‘sorun’ görüşünde olduğu. Bu yaklaşım, tanıdığım bazı askerlerde de vardı. Kürt meselesini ‘İslamcı bir iktidar, İslamcı bir başbakanın çözmesi’ fikri içerideki menfaatçi çıkar çevrelerini; bu kavgadan medet uman, resmi ideolojinin yapısından çıkar sağlayan bazı sermaye gruplarını; bir de başta İsrail olmak üzere Amerikan çevrelerini rahatsız etti. Zaten 28 Şubat operasyonu da büyük oranda yabancı operasyonudur.”

Bir mektup trafiği de Mesut Yılmaz Hükümeti döneminde yaşandı. Alev Alatlı aracılığı ile PKK Avrupa temsilciliğini bir mektup ulaştırıldı. Ancak Alatlı da bu mektup arabuluculuğunu inkar etti. Öcalan bir komplo sonucu Türkiye’ye getirildikten sonra ateşkes ilan etti. Güçlerini sınır dışına çekti. Yine PKK bir kongre toplayarak adını değiştirdi. Ama aradan 6 yıl geçmesine rağmen devlet tek bir adım atmadı. Çatışmalı süreç tekrar başladı. Bu süreç Oslo görüşmelerine kadar devam etti.

Erdoğan’ın Kürt raporu

Denilebilir ki Erbakan, Erdoğan’ın kendisine sunduğu Kürt raporundan hareketle Abdullah Öcalan ile temas aradı ve Yazar İsmail Nacar arabuluculuk yaptı. Ancak Erdoğan, siyaset hayatı boyunca çoğu zaman kendisinin hazırlattığı bu raporun gerisine düştü. Erdoğan, bu raporu hazırlarken bazı Kürtler de destek almıştı. Erdoğan’ın hazırladığı raporun ana hatları şöyle:

🔸Bugün “Doğu” veya “Güneydoğu Sorunu” olarak adlandırılan sorun, aslında bir “Kürt Sorunu”dur…

🔸Bugün Doğu ve Güneydoğu olarak adlandırılan bölgeler, tarihin en eski devirlerinde “Kürdistan” olarak adlandırılan coğrafyanın içinde yer alan bölgelerdir…

Kürtlerin konuştuğu dil olan Kürtçe, Türkçe’yle ilgisi olmayan müstakil bir dildir…

🔸Türkiye’nin Güneydoğu’su bugün hâlâ geri kalmışlık sorunuyla yüzyüzedir. Bölgede “Kürt Sorunu” dolayısıyla olağanüstü yasalar uygulanmakta ve bölge geniş yetkilere sahip olan genel bir vali tarafından idare edilmektedir.

🔸1985’te başlayan PKK saldırıları dolayısıyla bölge bir yanda devlet terörü, öbür yanda da PKK terörü arasında sıkışıp kalmaktadır. Bölge halkı PKK’ya bir biçimde arka çıktığı gerekçesiyle sürekli baskı ve işkence altında tutulmaktadır. Özel Tim’in bölgedeki uygulamaları adeta hesap dışıdır. Bölgede yaşayan insanların ne mal ve ne de can güvenlikleri söz konusudur. İnsanlara bölgede gerektiğinde “bok” bile yedirilmektedir.

🔸Demokratikleşme ve insan hakları noktasında Güneydoğu son derece geridir. Yakın bir zamana kadar anlamsız ve çağdışı Kürtçe yasağı dolayısıyla bölge insanları baskılarla yüz yüze gelmiştir.

🔸Güneydoğu iktisadi bakımdan geri bırakılmıştır. Bölgede doğru dürüst sanayi tesisi bulunmamaktadır. İşsizlik ve yoksulluk diz boyudur. Bölge insanları bulundukları yerlerden, özellikle kırsal kesimlerden şehirlere doğru akın etmektedirler. Şehirlere doğru başlayan bu göçün iki nedeni vardır: En temeldeki neden siyasidir.

🔸Bugün Güneydoğu’da PKK eliyle sürdürülen Kürt silahlı mücadelesi şehre inmiştir. Devlet, kontrgerillasıyla, özel timiyle, harcadığı trilyonlarca lirasıyla, köy korucularıyla vs. bu sorunun üstesinden gelinemeyeceğini artık anlamış bulunmaktadır.

Kemalist devletin geleneksel zora ve silaha başvurma yöntemi artık iflas etmiştir.

Yerel parlamentolar oluşturulmalı

🔸Yerel parlamentoların oluşturulması ve merkezî devletin küçülmesi Türkiye’de tam demokrasinin yerleşmesi için atılacak önemli adımlardır.

🔸Türkiye’de Kürt kimliğinin tanınması ve Kürt kültürünün geliştirilmesi için engelleyici tüm yasaların kaldırılması, Türkiye’de dileyen herkesin kendi anadilinde eğitim-öğretim yapabilmesini savunmak.

🔸PKK terörünü kınadığımız kadar devlet terörünü de kınamak. Devlet-PKK çatışmasında devletçi bir safta gözükmemek, devletin eleştiri üslubunu benimsememek; “Bölücü”, “Terörist”, “Ayrılıkçı” vs…

Kürtler kopmak istemiyor

 

🔸Kürtler ne mi istemektedirler? Çoklarının zannettiği gibi Kürtler, Türkiye’den kopmak istememektedirler. En azından Kürtlerin büyük çoğunluğu Türklerle birlikte eşit ve gönüllü bir birliktelik oluşturmak istiyorlar. T.C devletinden kopup bir Kürt devletini kurma düşüncesini marjinal Kürt unsurlar savunmaktadırlar.

🔸Kürt halkının büyük bir çoğunluğu Kürt ulusal kimliğinin tanınmasını ve Kürt kültürünün geliştirilmesini istemektedirler. Dahası ve en önemlisi, kaç zamandan beridir kendilerine yönelik baskıların son bulmasını dilemektedirler. Yaşadıkları bölgenin iktisadi ve sınai açıdan kalkındırılmasını beklemektedirler.” (t24