Cumartesi Anneleri, Kayıp yakınları : Geçmişi ...
Cumartesi Anneleri, gözaltında kaybettirilen Cemil Kırbayır’ın durumuna dikkat çekerek, zaman aşımı kararı ile soruşturmanın önünün kesildiğini vurgulayarak, sorumluların yargılanmasını istedi. Amed, Êlîh ve Colemêrg’de açıklama yapan kayıp yakınları ve hak savunucuları “Tüm kayıplarımızın akıbeti ortaya çıkana kadar bu mücadelemizden asla vazgeçmeyeceğiz” mesajı verdi.
19/09/2026 14:46 | Son Güncelleme : 19/11/2026 23:13 | Okunma Sayısı : 159 | Super Admin
Cumartesi Anneleri bir kez daha Kırbayır’ın akıbetini sordu
|
Kayıp yakınları: Mücadelemizden asla vazgeçmeyeceğiz Amed, Êlîh ve Colemêrg’de açıklama yapan kayıp yakınları ve hak savunucuları “Tüm kayıplarımızın akıbeti ortaya çıkana kadar bu mücadelemizden asla vazgeçmeyeceğiz” mesajı verdi.
İnsan Hakları Derneği (İHD) ve kayıp yakınlarının “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın" şiarıyla sürdürdükleri eylemleri, Amed, Êlih, ve Colemêrg’te bu hafta da devam etti. AMED İnsan Hakları Derneği (İHD) ve kayıp yakınları, “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” şiarıyla sürdürdükleri eylemlerinin 919’uncu haftasında Rezan (Bağlar) ilçesindeki Koşuyolu Parkında bulunan Yaşam Hakkı Anıtı önünde bir araya geldi. Eylemde, kayıpların fotoğrafları taşınarak akıbetlerinin ortaya çıkarılması ve faillerin yargılanması talep edildi. Açıklama öncesi konuşan YENİ Parti Amed Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, “40 yıldan daha fazla süredir devam eden sürecin barışa evrilmesi konusunda hepimiz bir beklenti ve çaba içerisindeyiz. Bu sürecin barışa evrilmesi geçmiş ile yüzleşmenin yolundan geçer. Bir kez daha ifade ediyorum ki adalet sağlanmadan taziye kurulmadan yas bitmez, yas bitmeden barış da sağlanamaz” dedi. Ardından İHD Amed Yönetim Kurulu üyesi Bawer Çindemir, İbrahim Gündem’in hikayesini okudu. Gündem’in 1952 yılında Hezro’nun Qenderhel Mahallesi’nde dünyaya geldiğini, evli ve 9 çocuk babası olduğunu belirten Çindemir, ailesiyle birlikte çiftçilik ve hayvancılık yaparak geçimini sağladığını söyledi. İbrahim Gündem’in 25 Eylül 1991’de gece saat 01.00 sıralarında evine düzenlenen baskında askerler tarafından gözaltına alındığını aktaran Çindemir, “Üsteğmen Kenan Şahin ve beraberindeki bir grup asker tarafından Ahmet Gündem’in evine baskın düzenlendi. Baskında İbrahim Gündem askerlerce gözaltına alındı. Sabah bırakılacağının belirtilmesi üzerine karakola giden Ahmet Gündem’e, ‘gözaltına alınmadı’ yanıtı verildi. İl Jandarma Alay Komutanlığı’na giden Ahmet Gündem, ‘Devleti suçluyorsun, devlet böyle şeyler yapmaz’ şeklinde azarlamalara ve tehditlere maruz kaldı” ifadelerini kullandı. EVİ YAKILDI, AİLESİ GÖÇ ETTİ Çindemir, “15 Şubat 1993 tarihinde asker ve korucular tarafından evi yakılan Ahmet Gündem, 15 kişiden oluşan aile fertleri ile birlikte Diyarbakır merkeze göç etmek zorunda kaldı. İbrahim Gündem’in annesi Meyrem Gündem yıllarca oğlundan gelecek haberi bekledi. Meyrem Ana da tıpkı Berfo Ana, Fatma Ana, Elmas Ana, Asiye Ana ve Arife Ana gibi çocuğuna kavuşamadan bu hayattan gözü açık bir şekilde göçüp gitti” diye konuştu. Kayıpların akıbetinin ortaya çıkarılması talebini yineleyen Çindemir, “Bir kez daha bu meydanda haykırıyoruz. İbrahim Gündem ve diğer tüm kayıplarımızın akıbeti ortaya çıkana kadar bu mücadelemizden asla vazgeçmeyeceğiz” dedi. Eylem, İbrahim Gündem ve faili meçhul siyasi cinayetlerde yaşamını yitirenler anısına yapılan bir dakikalık oturma eylemiyle sona erdi. ÊLIH İHD Êlih Şubesi ve kayıp yakınları, eylemlerinin 755'inci haftasında Gülistan Caddesi’ndeki İnsan Hakları Anıtı önünde bir araya geldi. “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” pankartının açıldığı eyleme, insan hakları savunucularının yanı siyasi parti temsilcileri de katıldı.
Bu haftaki eylemde 10 Eylül 1996 tarihinde Amed'in Pîran (Dicle) ilçesinde katledilen Hatice Atalay'ın failleri soruldu. Hatice Atalay'ın hikayesini İHD üyesi Hüseyin Elçi okudu. Hatice Atalay’ın oğlu Hacı Atalay’ın anlatımıyla okunan hikaye şöyle: “10 Eylül 1996 tarihinde gece saat 10:00 ile 11:00 saatleri arasında annem, babam ve komşumuz Hatice Akkoç, evimize yaklaşık 1 kilometre mesafede bulunan ve Dicle Emniyet Müdürlüğünün karşısında bulunan sebze bahçemizi sulamaya gitmişlerdi. Sulama sırası kimdeyse Emniyet Müdürlüğü’ne bilgi veriliyordu. Bu nedenle sulama sırasının bizde olduğu bilgisi daha önceden verilmişti. Annemler bahçeyi sulamaya başladıktan bir süre sonra, Emniyet Müdürlüğü’nün arka kısımlarında bulunan Ziyaret tepesinden orada sürekli olarak konumlanan özel harekât timleri tarafından uzun namlulu silahlarla ateş açılmış. İlk taramadan sonra, bir el silah sıkılmış. Sonra tekrar seri bir şekilde ateş edildiği sırada babam, Emniyete doğru koşarak silah sıkmamalarını söylüyor. Ancak orada bir polis, babama hakaret edip ‘seni de öldüreceğiz’ diyor. Babam, annemin yaralandığını ve hastaneye yetiştirmek istediğini söylüyor. Ancak sabah saat 06:00 ya kadar oyalıyorlar. Sonra olay yerine savcı ve doktor getiriliyor. Ancak annem ölmüştü. Hastanede işlemler bittikten sonra cenazesi bize teslim edildi. Emniyet yetkilileri, olay yerinde mermi bulamadıklarını ve olayla ilgilerinin olmadığını söylediler. Oysa babam karakoldayken sokağa çıkma yasağı vardı. Kendisine ‘Siz de dışarı çıkmasaydınız’ demişlerdi.” Açıklama, oturma eylemiyle sona erdi.
|
Cumartesi Anneleri, gözaltında kaybettirilen Cemil Kırbayır’ın durumuna dikkat çekerek, zaman aşımı kararı ile soruşturmanın önünün kesildiğini vurgulayarak, sorumluların yargılanmasını istedi.
Cumartesi Anneleri/İnsanları, gözaltında kaybettirilen yakınlarının akıbetini sormak ve faillerin yargılanması talebiyle sürdürdükleri eylemlerinin bin 121’incisini İstanbul Beyoğlu’nda bulunan Galatasaray Meydanı’nda gerçekleştirdi. Bu haftaki eylemde, 13 Eylül 1980 tarihinde Erdexan Golan (Göle) ilçesine bağlı Oxçi (Okçu) köyündeki evinden gözaltına alındıktan sonra kaybettirilen Cemil Kırbayır’ın akıbeti sorularak, faillerinin bulunması ve yargılanması talep edildi. Eyleme katılanlar, ellerinde katledilen ve kaybettirilenlerin fotoğrafları ve karanfiller taşıdı.
Kayıp yakını İkbal Eren, Kırbayır dosyasında devletin etkin bir soruşturma yürütmediğini belirterek, “Bir insan gözaltında kaybedildiğinde devletin görevi, onun akıbetini ortaya çıkarmak, gerçeği araştırmak, sorumluları belirlemek ve adaletin önünü açmaktır. Ancak etkin soruşturmalar yapılmaz, tanıklar dinlenmez, deliller toplanmaz, sorumlular hesap vermeden yıllar geçirilir ve ardından ‘zaman aşımı doldu’ denilerek dosyalar kapatılırsa, burada yalnızca bir hukuk kuralının uygulanmasından söz edilemez. Bu zaman aşımı kurumunun devletin yıllarca yerine getirmediği soruşturma yükümlülüğünün üzerini örten bir kalkan haline getirilmesidir. Bin 121’inci haftamızda, zamanın kalkan olarak kullanıldığı örneklerden biri olan Cemil Kırbayır’ın akıbetini sormak için buradayız. 26 yaşındaki Kars Eğitim Enstitüsü öğrencisi Cemil Kırbayır, 13 Eylül 1980 tarihinde Ardahan’ın Okçu Köyü’ndeki evinden güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı. Önce Göle’deki 247’nci Piyade Alayı’na götürüldü ve burada yaklaşık bir hafta tutuldu. Ardından Kars Emniyet Müdürlüğü’ne, oradan da gözetim evi olarak kullanılan Kars Eğitim Enstitüsü’ne sevk edildi. Ailesi, Cemil’in gözaltında tutulduğu süre boyunca onu görebilmek ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek için bu merkezlere gidip geldi. Ancak 8 Ekim’den sonra gittiklerinde, ‘Oğlunuz firar etti, bir daha onu sormaya gelmeyin’ cevabını aldılar. O günden sonra Cemil’den bir daha haber alınamadı. Baba İsmail Kırbayır’ın ve Türkiye Barolar Birliği’nin (TBB) yaptığı suç duyuruları sonuçsuz bırakıldı. Devlet, Cemil’in akıbetini ortaya çıkarmak için etkili bir soruşturma yürütmedi. Kırbayır ailesi Cemil’i aramaktan vazgeçmedi” dedi.
‘Ben Ölmeden Oğlumu Bulun’
Cemil Kırbayır’ın annesi Berfo Kırbayır’ın ise oğlunun akıbetini sormak için yıllarca mücadele ettiğini hatırlatan İkbal Eren, “5 Şubat 2011 tarihinde, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile Dolmabahçe Sarayı’nda görüşen 103 yaşındaki Berfo Anne, yaşadıklarını anlattı ve tek bir talepte bulundu; ‘Ben ölmeden oğlumu bul.’ Bu buluşmanın ardından Meclis Araştırma Komisyonu kuruldu. Komisyon, döneme ilişkin belgelere ulaştı; Cemil Kırbayır’ı sorguda gören tanıklarla, sorgulamayı yapan emniyet ve MİT mensuplarıyla görüştü. Titiz bir çalışmanın ardından 350 sayfalık bir rapor hazırlandı. Raporda, Cemil Kırbayır’ın gözaltında işkence sonucu hayatını kaybettiği ve bedeninin, ölümüne sebebiyet veren kamu görevlilerince ortadan kaldırıldığı tespit edildi. Böylece Cemil Kırbayır’ın gözaltında kaybedildiği, devletin kendi kurduğu Meclis Araştırma Komisyonu tarafından ortaya konuldu. Komisyon ayrıca Kars Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu ve dosya yeniden açıldı. Tam da burada, hakikate ve adalete ulaşma umudu yeniden doğmuşken, devletin cezasızlık pratiği bir kez daha devreye girdi. Uzun bir belirsizlik döneminin ardından 25 Şubat 2020 tarihinde Adalet Bakanlığı Yargıtay’a başvurarak dosyada zaman aşımı bakımından ‘kanun yararına bozma’ kararı verilmesini talep etti. Yargıtay 8’inci Ceza Dairesi bu talebi kabul etti. Böylece Cemil Kırbayır’ın kaybedilmesine ilişkin ceza soruşturmasının önü zaman aşımı gerekçesiyle kesildi. Oysa devletin görevi, kendi ihmalleri nedeniyle geçen zamanı gerekçe göstererek adaletten vazgeçmek değil, etkili soruşturma yükümlülüğünü yerine getirmektir” diye konuştu.
‘Sormaya Devam Edeceğiz’
Cemil kırbayır’ın akıbeti bulunana kadar mücadelelerine devam edeceklerini söyleyen İkbal Eren, “Cemil Kırbayır’ın dosyasında yaşananlar bize bir kez daha gösterdi ki etkin soruşturma yapılmadığında, zaman aşımı adaletin önünü keserek cezasızlığın aracına dönüşüyor. Biz bunu kabul etmiyoruz. Cemil Kırbayır’ın gözaltında kaybedilişinin 46’ncı yılında bir kez daha söylüyoruz. Gözaltında kaybetme suçunda zamanaşımı işletilemez. Devletin etkin soruşturma yapma yükümlülüğünü yerine getirmeyip yıllarca dosyaları sürüncemede bırakması, ardından ‘zaman aşımı doldu’ diyerek soruşturma ve kovuşturmaları kapatması yalnızca bir usul sorunu değildir. Bu hukukun inkârıdır. Cezasızlığın kurumsallaştırılmasıdır. Cemil Kırbayır’ın akıbeti açıklanana, onu gözaltında kaybedenler yargılanana kadar Berfo annemizin bıraktığı yerden sormaya devam edeceğiz” diye kaydetti.
Zaman Aşımı
Ardından söz alan Kırbayır ailesi avukatlarından Eren Keskin, “Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Birleşmiş Milletler (BM) Gözaltında Kayıplara Karşı Sözleşmeyi imzalamıyor. Çünkü imzalarsa zaman aşımı durumu ortadan kalkacak. Devletin zaman aşımını bir örtbas aracı olarak kullandığını zaman aşımını kullanarak bu tür faili meçhul cinayetlerin, faili bulunabilecek cinayetlerin üstünü örtüyor” dedi.
‘Kardeşin Anarşisttir’
Kırbayır’ın kardeşi Mikail Kırbayır, “Devletin gözaltında kaybettiği insanların aileleri, ne çekti, hangi travmaları yaşadı? Her canlı dünya gelir ölümle yüzleşir ama bizim ki farklı bir durum. Benim kardeşim katledildi. Ölüm onların kucağına verildi, bunlardan biri de kardeşimdi. O dönem komutana, kardeşimi 13 Eylül’de siz aldığınıza dair duyum aldım, dedim. Komutan, ‘Senin kardeşin anarşisttir’ dedi. Kars’ta mücadele ettim kaymakam beni çağırdı. ‘Sürgün edildin, bundan sonraki hayatını Karaman’da sürdüreceksin’ dediler. Bu dönemde babam ve bir diğer kardeşimi kaybettim. Annem ‘Oğlumu istiyorum, bulun’ dedi. Dönemin başbakanı ile görüşme yapıldı. Sadece baş sağlığında bulundurlar. Hiçbir sonuç alınmadı” şeklinde konuştu.
Bunlar da ilginizi çekebilir
İktidar Yeni Parti'yi süreç dışına itti | #NasılYapmalı
Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, 18 Kasım’da yaptığı açıklamayla çözüm süreci kapsamında kurulması planlanan Meclis İzleme Komisyonu’na üye vermeyeceklerini duyurdu. Gerekçe ise iktidarın demokratikleşme konusunda verdiği sözleri yerine getirmemesi, kayyım uygulamalarının sürmesi ve AİHM ile AYM kararlarının uygulanmaması.
7 saat önceAyşegül Doğan: Süreci siyasi ranta dönüştürmeyin
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin siyasi hesaplara ve seçim tartışmalarına kurban edilmemesi gerektiğini vurgulayan Ayşegül Doğan, sürecin başarıya ulaşması için bütün siyasi partilerin sorumluluk alması ve demokratikleşme adımlarının geciktirilmemesi çağrısı yaptı
7 saat önceFon mağdurları ve siyasi parti temsilcileri SPK önünde
Fon Fon mağdurları ve siyasi parti temsilcileri, Ankara’da Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) önünde bir araya gelerek basın açıklaması yaptı. “Yıl bitmeden anapara + TÜFE istiyoruz” ve “Fon adaletsizliği son bulsun” yazılı dövizler taşıyan mağdurlara; CHP, YENİ Parti, İYİ Parti, DEVA Partisi, Saadet Partisi ve DEM Parti milletvekilleri de destek verdi.
8 saat önce



Yargıtay'da kaybolan dosya ile Gürsel Tekin'in alakası var?