‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’

Arama

Emperyalist “Demokrasi”nin Seçici Ahlakı ve Sosyal Demokrasinin İmtihanı

Emperyalist “Demokrasi”nin Seçici Ahlakı ve Sosyal Demokrasinin İmtihanı

08/01/2026 20:58 | Son Güncelleme : 21/11/2026 07:57 | Okunma Sayısı : 304 | Editörün seçtiği


Emperyalist “Demokrasi”nin Seçici Ahlakı ve Sosyal Demokrasinin İmtihanı
‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

Emperyalist “Demokrasi”nin Seçici Ahlakı ve Sosyal Demokrasinin İmtihanı

Ali Onat Çetin

Tam da bu noktada altı özellikle çizilmesi gereken ilkesel bir kopuş yaşanmaktadır. Emperyalist müdahaleyi, yerel otoriterliklere karşı neredeyse ahlaki bir zorunluluk gibi sunmak, solun yüzyılı aşan anti-emperyalist birikimiyle açık bir kopuş anlamına gelir. Sol açısından temel sorun, diktatörlük ile emperyalizmi bir kötülük yarışı içinde karşı karşıya koymak değildir. Emperyalizm, yalnızca “yabancı” bir zorbalık değil; sermayenin küresel ölçekte örgütlenmiş tahakküm biçimidir. Otoriter rejimler ise çoğu zaman bu tahakküm ilişkilerinin doğrudan ürünü ya da onunla uzlaşma içinde var olan siyasal yapılardır. Emperyalizmi diktatörlüklere karşı bir çözüm gibi sunmak, neden ile sonucu yer değiştirmekten başka bir anlam taşımaz.

Bu teorik çerçeve, tarihsel deneyimle de defalarca doğrulanmıştır. Irak, Libya, Afganistan ve Suriye; “diktatörlükten kurtarma” iddiasıyla gerçekleştirilen dış müdahalelerin halklara demokrasi değil, yıkım, parçalanma ve kalıcı bağımlılık getirdiğinin en somut örnekleridir. Sol için ölçüt nettir: Halkların kurtuluşu, emperyalist müdahalelerle değil; emekçi sınıfların örgütlü mücadelesiyle, demokratikleşme ve toplumsal dönüşümle mümkündür. Bu nedenle alınması gereken tutum, bir rejimin arkasına dizilmek değil; açık, tutarlı ve ilkesel biçimde “Maduro’dan yana değiliz, emperyalizme karşıyız” diyebilmektir.

Ancak bu ilkesel netlik, özellikle Avrupa sosyal demokrasisi söz konusu olduğunda ciddi bir aşınmaya uğramaktadır. Avrupa’daki birçok sosyal demokrat parti, Venezuela gibi emperyalist merkezlerle gerilim yaşayan ülkeler söz konusu olduğunda demokrasi ve insan hakları söylemini yüksek sesle dillendirirken; aynı hassasiyeti Batı’nın stratejik müttefikleri için göstermemektedir. Bu durum, bir ilke eksikliğinden ziyade, bilinçli bir siyasal ikircikliliğe işaret etmektedir.

Bugün “demokrasi” adına ambargo, kuşatma ve rejim değiştirme çağrıları yapanların; Körfez şeyhliklerinde kurumsallaşmış mutlak monarşiler karşısında suskunluğa gömülmesi tesadüf değildir. Kadınların, emekçilerin ve göçmen işçilerin en temel haklardan dahi yoksun bırakıldığı bu rejimler, petrol ve doğalgaz akışı güvence altına alındığı sürece Batı için “istikrar unsuru” olarak görülmektedir. Aynı seçici sessizlik, Orta Asya’daki Türki cumhuriyetlerde inşa edilmiş, enerji kaynakları üzerinden küresel sermayeye eklemlenmiş tek adam rejimleri için de geçerlidir. Afrika’da ise maden ve enerji hatlarını garanti altına alan otoriter yönetimler, emperyalist merkezler açısından demokrasi sorunu değil, yatırım güvencesi olarak ele alınmaktadır.

Bu ikiyüzlülük Filistin meselesinde daha da çıplak bir hâl almaktadır. Avrupa sosyal demokrasisinin önemli bir bölümü, İsrail’in işgal, apartheid ve kitlesel imha politikaları karşısında ya sessiz kalmakta ya da iki tarafı eşitleyen sahte bir “denge” diliyle suça ortak olmaktadır. Halkların kendi kaderini tayin hakkını evrensel bir ilke olarak savunduğunu iddia edenler, Filistin halkının varoluş mücadelesi söz konusu olduğunda bu ilkeyi askıya almaktadır. Benzer bir ikircikli tutum, Grönland meselesinde de görülmektedir. ABD’nin açık ilhakçı hevesleri ve Danimarka merkezli sömürgeci statükonun sürdürülmesi karşısında, egemenlik ve demokrasi söylemi neredeyse tamamen buharlaşmıştır.

Tüm bu örnekler, emperyalist “demokrasi” söyleminin evrensel bir değer değil; sınıfsal ve jeopolitik çıkarlarla şekillenen araçsal bir ideoloji olduğunu göstermektedir. Solun görevi, bu ideolojiyi yeniden üretmek değil; teşhir etmektir. Diktatörlükleri emperyalizme karşı savunmak nasıl yanlışsa, emperyalizmi diktatörlüklere karşı bir kurtarıcı gibi sunmak da aynı ölçüde yanlıştır.

Bu tabloda Cumhuriyet Halk Partisi’nin tarihsel ve güncel konumu özel bir önem taşımaktadır. CHP, anti-emperyalist bir kurtuluş mücadelesinin siyasal mirasçısıdır. Aynı zamanda bugün dünyada en yüksek oy oranına sahip sosyal demokrat parti olma konumuyla, uluslararası sosyal demokrat hareket içinde ciddi bir siyasal ağırlığa sahiptir. Bu ağırlık, suskunlukla ya da belirsiz denge arayışlarıyla değil; ilkesel ve açık bir anti-emperyalist hatla anlam kazanabilir. CHP’nin bu ağırlıktan aldığı güçle, ve özellikle Avrupa’daki diğer örneklerinden ayrışan İspanya’daki demokratik sosyalistlerle birlikte, Akdeniz’den Latin Amerika’ya uzanan ABD’nin uluslararası hukuku hiçe sayan müdahaleci ve haydutça pratiklerine karşı net bir siyasal hat örmesi tarihsel bir sorumluluktur. Böyle bir hat; Venezuela’da, Filistin’de, Afrika’da ya da başka bir coğrafyada, halkların egemenliğini savunan tutarlı bir enternasyonalist çizginin büyütülmesi potansiyelinin hayata geçirilebilmesi anlamına da gelecektir. Bu çizgi, otoriter rejimlerin aklanması değil; emperyalist zorbalığa karşı halkların özne olduğu bir demokrasi perspektifinin savunusudur.

Solun pusulası açıktır. Emperyalist haydutluğa karşı çıkmak, herhangi bir rejimin savunuculuğu değil; solun tarihsel tutarlılığının, siyasal ahlakının ve enternasyonalist onurunun gereğidir.

Etiketler : Emperyalist Demokrasi Sosyal Demokrasi yeniden ATILIM ideoloji Solun görevi Ahlak darbe egemenlik ABD’ diktatörlük venezuela
Beğendim
Bayıldım
Komik Bu!
Beğenmedim!
Üzgünüm
Sinirlendim
Bu içeriğe zaten oy verdiniz.

‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’ ad image

Bunlar da ilginizi çekebilir

‘Fon krizi’ son kriz olabilir mi?

‘Fon krizi’ son kriz olabilir mi?

Erdoğan rejimi, 2026 “fon krizi”nin çalkantıları içinde açık denizde apansız patlak veren fırtınaya yakalanmış arızalı bir tekne gibi her gelen dalgayla biraz daha savruluyor. Bu krizin derinliğini ve kendine özgü dinamiklerini teşhis edemeyenlere ve 2015’ten bu yana birbirini izleyen darbeler sürecinde yenilgici bir ruh haline kapılanlara, bu da 25 yıldır gelip giden, bir süre sonra yatışması kaçınılmaz bir başka kriz gibi görünebilir.

1 gün önce
Kürt Sorunun Çözümünde MİT Başkanı,Bahçeli'nin...

Kürt Sorunun Çözümünde MİT Başkanı,Bahçeli'nin...

Çözüm Sürecinin Hangi Aşamasındayız. Çözüm sürecine dair birinci, ikinci, üçüncü aşamalar gibi sıralamalar yapılıyor. İlginç olan bu sıralamaları devlet yapmıyor. Kürt Politik Hareketi yapıyor. Bu sürecin iki temel aşaması var. Birincisi PKK’nin Silahlı Mücadeleyi sonlandırma kararı ve bunun hayata geçirilmesi. İkincisi ise birincisine bağlı olarak devletin atacağı hukuki, politik ve toplumsal adımlardır.

3 gün önce
İspanya’daki hareketlerin arka planı: Soldaki kopuş..!

İspanya’daki hareketlerin arka planı: Soldaki kopuş..!

İspanya’da son yıllarda sınıf mücadelesinin yeniden canlanma dinamikleri ve kiracılar hareketinin yaptığı büyük atılımın arka planında, en genç kuşak işçilerin ve öğrenci-genç işçilerin hızla siyasallaşma ve yeni mücadele kanalları açma süreçleri var. Özellikle Bask, Katalonya ve İspanya solunda 2018-2024 döneminde yaşanan “büyük ayrışma ve kopuş dalgası”, genç kuşakların daha devrimci bir eğilimle yeniden örgütlenmesine ve mücadelesine yeni bir motivasyon, taban inisiyatifi ve yeni kanallar açmaya başladı.

6 gün önce
Yorumlar

‘Sansür hayır! Habere Özgürlük ve İnsanca yaşamak İçin..!"