İsrail'in Gazze doktrini Lübnan'a taşınıyor
İsrail, Lübnan'da iki haftadan kısa bir sürede yaklaşık 600 kişiyi öldürdü ve 750.000'den fazla kişiyi yerinden etti. Bu, İsrail'in Gazze doktrininin yeni bir cephede uygulanmasının ilk adımıdır.
16/03/2026 14:05 | Son Güncelleme : 19/11/2026 22:34 | Okunma Sayısı : 189 | Super Admin
Yık, Yerinden Et ve Parçala
İsrail'in Gazze doktrini Lübnan'a taşınıyor
Jonathan Whittall
![]() |
İsrail, Lübnan'da iki haftadan kısa bir sürede yaklaşık 600 kişiyi öldürdü ve 750.000'den fazla kişiyi yerinden etti. Bu, İsrail'in Gazze doktrininin yeni bir cephede uygulanmasının ilk adımıdır.
Formül tutarlı: Yerinden etme – ya insanları ayrılmaya zorlayarak ya da hayatta kalma araçlarını yok ederek. Geri dönüşü engellemek için sivil altyapıyı yıkmak ve sözde "tampon bölgeler" aracılığıyla toprakları genişletmek. Askeri eylemlerin daha düşük yoğunlukta devam ettiği, birbirinden kopuk bölgelere toprakları bölerek tutarlı yönetimi parçalamak.
İsrail yetkilileri tarafından sınır dışı edilmeden önce üç yıl Filistin'de çalıştım. Bu doktrinin gerçek zamanlı olarak nasıl geliştiğini izledim. Şimdi ise Beyrut’tan, aynı stratejinin yeniden üretildiğini izliyorum..
İsrail'in Lübnan'daki nihai hedefi nedir?
Batı Şeria'da İsrail, on yıllardır toprakları parçalara ayırdı ve Filistinlilere kesintisiz bir coğrafya sunmayı reddetti. Su kuyuları çimento ile kapatıldı, evler elde edilmesi imkansız izinler yüzünden yıkıldı, çobanlar yasadışı yerleşim yerleri tarafından topraklarından sürüldü. Gazze'de ise aynı mantık çok daha hızlı ve şiddetli bir şekilde uygulandı.
Ekim 2023'te İsrail, Gazze Vadisi'nin kuzeyindeki tüm Filistinlilerin derhal bölgeyi terk etmesi gerektiğini duyurdu. Günler öncesinde İsrail Savunma Bakanı tam bir kuşatma ilan etmişti: Elektrik yok, yiyecek yok, su yok. İsrail, tüm bir nüfusu düşman olarak etiketleyerek, harcanabilir bir insan sınıfı yarattı.
Ordu, Gazze'yi numaralandırılmış bloklara ayıran haritalar yayınladı. Numaranız çağrıldığında, ayrılmaya zorlanıyordunuz.
Tahliye emirleri, ardından gelen suçlar için bir bahane haline geldi. İnsanlar, İsrail'in "güvenli bölge" olarak belirlediği, yüz binlerce insanın çadırlarda yaşadığı ve hava saldırılarının devam ettiği bir kıyı şeridi olan El-Mawasi'ye gönderildi. Sözde tahliye bölgeleri boşaltıldı ve yok edildi.
Klasik isyan karşıtı mantık "temizle, tut ve yeniden inşa et" şeklinde işler.
İsrail'in yaklaşımı ise tamamen farklıydı: Yok et, yerinden et, dağıt. Amaç, bölgeyi pasivize değil, boşaltmaktı. Hem Gazze'de hem de Güney Lübnan'da İsrail, sivil nüfusu destekledikleri direnişten ayırt edilemez olarak ele aldı. Amaç, onların yerinden edilmesidir. Siyasi temsillerinin çöküşü, İsrail'in kalıcı hale getirmeye çalıştığı bir koşuldur.
Bu, yerleşimci-sömürgeci mantığın Şimdi ise modern askeri biçimidir. Şimdi aynı plan Lübnan’da uygulanıyor.
İsrail'in buradaki önceki operasyonlarından çarpıcı bir farkla. 1980'lerdeki ilk Lübnan savaşında İsrail, kendisine sempati duyan bir hükümet kurmayı hedeflemişti. Gazze, İsrail'in bu amacından vazgeçtiğini gösterdi. Amaç artık bir bölgeyi kimin yöneteceğini belirlemek değil, hiçbir tutarlı yönetimin var olmamasını sağlamaktır. İsrail bu konuda yalnız değil; BAE'nin Yemen ve Afrika Boynuzu'ndaki yaklaşımı ve Gazze'de İsrail'e verdiği destek, izole edilmiş bölgelere olan aynı tercihi yansıtıyor. Ortaya çıkan şey, ittifak halindeki güçler arasında paylaşılan bölgesel bir parçalanma doktrinidir.
İsrail, Güney Lübnan'ın tamamı ve Güney Beyrut için tahliye emri verdi. Geçen hafta Beyrut'ta ekranımda beliren tanıdık harita, Gazze'de karşılaştığımız haritalarla aynı tasarıma ve aynı ölümcül belirsizliğe sahipti; ilan edilen tahliye bölgeleri haritada gösterilenlerle uyuşmuyordu. Gazze'de, görünmez çizgileri geçenler öldürüldü.
Yüz binlerce insan şu anda göç halinde. Okullar sığınaklara dönüştü, sağlık çalışanları öldürüldü ve insanlar iki gece önce bir çadırın bombalandığı sahil şeridinde uyuyor. İsrail, hükümetin Hizbullah'a karşı harekete geçmemesi halinde Lübnan devlet altyapısına saldırmakla tehdit etti; bu da İsrail'in hedeflerini yerinden etme ve altyapı yıkımından devletin zorla istikrarsızlaştırılmasına kadar genişletiyor. Lübnan hükümeti ise Hizbullah'ın ateş açmasını yasaklayarak karşılık verdi. İşte tam da İsrail'in stratejisinin kışkırtmayı amaçladığı iç bölünme bu.
Ancak Lübnan, Gazze değil. Hamas, kuşatma altındaki bir toprak şeridinde derme çatma bir cephanelikle savaşıyordu ve bu durum İsrail güçleri için zaten zorlayıcı olmuştu. Hizbullah ise daha gelişmiş silahlara, sağlam bir altyapıya ve bu tür bir savaşa on yıllarca süren hazırlığa sahip. Ağır darbeleri absorbe edebileceğini ve karşılık verebileceğini göstererek, hem İsrail'i hem de dış gözlemcileri yeteneklerinin derinliğiyle şaşırttı. İsrail'in güney Lübnan ve Bekaa'daki kara operasyonları zaten önemli bir direnişle karşılaştı. Doktrinin sınırlarına burada ulaşabileceği ortaya çıkıyor – diplomatik baskı yoluyla değil, ki bu da gerçekleşmedi, asimetrik askeri gerçeklik yoluyla. İran, Lübnan'ın kaderini açıkça herhangi bir ateşkes hesaplamasının bir parçası haline getirerek, İsrail'in zayıfladığını düşündüğü cephelerin birleştiğini işaret etti.
Cezasızlık varsayımına dayanan bir doktrin, sözde kurallara dayalı bir düzenin konferans salonlarında çok az direnişle karşılaştı. Gazze doktrini, İsrail'in daha önce "Dahiyeh doktrini" olarak adlandırdığı şeyin (sivil altyapıya karşı ezici güç kullanımı) genişletilmiş bir versiyonudur ve şimdi daha büyük bir amaca yönelik olarak silahlandırılmıştır: Bölgenin coğrafyasının, demografisinin ve siyasi düzeninin kalıcı olarak yeniden şekillendirilmesi.
Evet, beni gelişmelerden haberdar edin.
Bu doktrin, hesap verebilirlik eksikliğinde gelişmiştir. Uluslararası Adalet Divanı görmezden gelinmiştir. Güvenlik Konseyi felç olmuştur. Hükümetler, İsrail'in kabul edilemez olanı istikrarlı bir şekilde normalleştirmesine rağmen onunla ticaret yapmaya devam etmiştir. İsrail askeri başsavcılığının uluslararası hukuk bölümünün başkanı Daniel Reisner, "Bir şeyi yeterince uzun süre yaparsanız, dünya onu kabul edecektir [...] Uluslararası hukuk ihlaller yoluyla ilerler" diyerek açık sözlü davranmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri bu başarısızlığa seyirci kalmıyor; aksine, onu derinleştirmede aktif bir rol oynuyor. Bu yılın başlarında Münih Güvenlik Konferansı'nda Dışişleri Bakanı Marco Rubio, transatlantik ittifakı etnonasyonalist terimlerle çerçeveledi ve sömürgeciliği Batı'nın bir başarısı olarak gösterdi. Tel Aviv'deki bir etkinlikte ABD Büyükelçisi Mike Huckabee, Washington'un hem Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (ICC) hem de Uluslararası Adalet Divanı'nı (ICJ) "etkisiz hale getireceğine" olan güvenini dile getirdi; bu kurumlar aksi takdirde hesap verebilirliğin sağlanabileceği kurumlar olabilir.
Lübnan'da yaşananlar, süregelen yerleşimci-sömürgeci projenin siyasi bir devamıdır. Tahliye emirleri, geri dönüşü engellemek ve manzarayı kalıcı olarak değiştirmek için tasarlanmış kitlesel yıkımın öncülleridir. Orta Doğu'da istikrar, parçalanmış nüfusları yönetirken düşük seviyeli savaşların devam etmesine izin veren ateşkes anlaşmalarından daha fazlasını gerektirir. Uluslararası hukukun koşulsuz uygulanmasını, bu doktrini uygulayanların tam olarak hesap vermesini ve Beit Hanoon'dan Beyrut'a kadar geri dönüş ve yeniden yapılanma hakkını gerektirir.
Jonathan Whittall
![]() |
Güney Afrika'dan insani yardım lideri ve siyasi analist.
Jonathan Whittall, Güney Afrika'dan insani yardım uzmanı ve siyasi analist olup, çatışmalar konusunda 20 yılı aşkın deneyime sahiptir. 2022-2025 yılları arasında Filistin'de üst düzey bir BM yetkilisi olarak görev yapmıştır. Bundan önce 14 yıl boyunca Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ile çalışmıştır. Şu anda Beyrut merkezli bir siyasi işler örgütü olan KEYS Initiative'i kurmuştur. Birzeit Üniversitesi İbrahim Abu-Lughod Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü'nde misafir araştırmacı olarak görev yapmaktadır.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Trump, Putin ve Şi'den dört maddelik deklarasyon
ABD, Rusya ve Çin arasındaki görüşme 4 maddelik deklarasyonun imzalanmasıyla sona erdi. Dünyanın dört bir yanında askeri, siyasi, ekonomik hegemonya ve rekabet halinde olan emperyalist devlet liderleri, dünyaya barış ve istikrar getireceklerini ileri sürdü.
11 saat önceUkrayna-Rusya savaşı bitmiyor
Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır, Ömer Taşpınar ve Gönül Tol, Transatlantik programında Rusya-Ukrayna savaşındaki son durumu, barış ve ateşkes ihtimallerini, ABD'nin dış politikasını ve Avrupa'nın güvenlik politikalarını değerlendiriyor.
2 gün önceFransa’da yeniden grev: Emekçiler ve öğrenciler bir kez...
Fransa'da hükümetin maaş endeksi artışını reddetmesi üzerine kamu emekçileri greve çıktı. Lise ve üniversite öğrencilerinin de desteğiyle ülke genelinde eylemler düzenlendi. Fransa’da gençlik mücadelesi ve emek hareketi bir kez daha sokakta buluşuyor.
2 gün önce




Yargıtay'da kaybolan dosya ile Gürsel Tekin'in alakası var?