Peyman Viyan: İran saldırıları sürerse Kürt halkı ...
Peyman Viyan: İran saldırıları sürerse Kürt halkı geleceğini belirler
![]() |
MA / Zeynep Durgut PJAK Eşbaşkanı Peyman Viyan, İran'ın saldırılarını sürdürmesi durumunda Kürt halkının geleceğini belirlemek zorunda kalacağını belirterek, her türlü saldırıya karşı meşru müdafaa hazırlığında olduklarını ifade etti.
ABD ve İsrail'in İran'a dönük saldırıları dönem dönem devam ediyor. İran’a uygulanan ambargo ve baskılar nedeniyle ekonomik ve siyasi kriz her geçen gün derinleşiyor. İran ise içerisinde bulunduğu kaotik ortamda baskı ve saldırılarını Kürtler başta olmak üzere muhalif kesimlere yöneltti. İran’da krizi protesto eden yurttaşlar gözaltına alınıp tutuklanıyor ve büyük bir kısmı da “İsrail ajanı” olmakla suçlanıyor. İran’ın özellikle son dönemde Rojhilat’a dönük baskılarını artırdığını ve bölgeye yoğun askeri sevkiyat yaptığı da kamuoyuna yansıdı. Kürtlere dönük idam ve baskılarını da sürdüren İran’ın önümüzdeki süreçte nasıl bir yol izleyeceği geleceğini de belirleyecek.
Son dönemde Rojhilat’ın Şaho ve Merîvan çevresinde İran Devrim Muhafızları’nın topçu atışları ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirdiği saldırılar ise bölgedeki gerilimi tırmandırıyor.
Kürdistan Özgür Yaşam Partisi/Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) Eşbaşkanı Peyman Viyan, İran’daki gelişmeleri, Kürt bölgelerine yönelik saldırıları, siyasi tutsaklarını durumunu ve rejimin idam politikalarını Mezopotamya Ajansı'na (MA) değerlendirdi.
Bölgede, özellikle de Ortadoğu'da hayata geçirilmek istenen planlar ve projeler için yeniden büyük bir savaş hazırlığı yürütüldüğünü belirten Peyman Viyan,, "Şimdi başlayabilecek yeni savaş, daha önce yaşanan savaşların ve yarım kalmış çatışmaların devamı niteliğindedir. Bu süreçte savaş farklı biçimlerde sürüyor; Ekonomik savaş yürütülüyor, diplomatik girişimlerde bulunuluyor ve özellikle İran'ın karşı karşıya kaldığı müdahaleler ile baskılar öne çıkıyor. İran, bu savaşta direnmeye ve kendisini başarılı göstermeye çalışıyor. Dış güçler de müdahalelerde bulunarak bu savaşta başarılı olduklarını göstermek istiyor. Ancak mevcut durumda hiç kimse bu savaştan kesin olarak galip çıkmış değil. Herkes, kendi jeopolitik çıkarları ve iktidar hedefleri doğrultusunda savaşı nasıl sonuçlandırabileceğini ya da nasıl şekillendirebileceğini hesaplıyor. Bu savaşın kısa sürede bitecek bir savaş olmayacağı anlaşılıyor. Yaklaşık bir yıldır devam eden süreçte zaman zaman doğrudan çatışmalar duruyor; ekonomik savaş ve diplomatik trafik devreye giriyor. Fakat artık savaşın nasıl bir çerçevede sonuçlanacağının netleşmesi gerekiyor. Özellikle 2027 yılının çok zor geçeceği anlaşılıyor. Şu anda savaşın içinde bulunan güçler, 2027 yılında bu savaşı belirli bir aşamaya taşımak ve kimin kendi iktidarını daha fazla kabul ettireceğini ortaya koymak istiyor" dedi.
'Çatışmaların Yayılma İhtimali Var '
İran'da ki savaşın komşu ülkeleri de etkilediğini ifade eden Peyman Viyan,, "İran şu anda büyük bir savaşla karşı karşıya. Ancak bu durum yalnızca İran'la sınırlı değil. Bölgede yayılan çatışmalara baktığımızda, Husilerin özellikle Suudi Arabistan'a yönelik faaliyetlerini ve Irak'taki büyük karışıklıkları da görüyoruz. Dolayısıyla İran'da yaşanan savaş, komşu ülkelerdeki çatışmaları da içine alıyor. İran'ın komşu ülkeleri de bunun farkında. Çünkü İran uzun yıllardır komşu ülkelerde nüfuzunu genişletti ve bu ülkelerde müdahalelerde bulundu. İran'ın teslim alınması ya da köklü biçimde zayıflatılması hedefleniyorsa savaşın bölgeye yayılması da söz konusu olabilir. İran da bu savaşın bölgeye yayılmasını isteyen bir politika izliyor. Her ne şekilde gelişirse gelişsin, çatışmaların yayılma ve uzun süre devam etme ihtimali var. Bu nedenle bölge bugün çok ciddi sorunlarla karşı karşıya. Yaşanan savaş nedeniyle herkes kendisini daha büyük bir çatışmaya hazırlıyor. Herkes bu savaşta kendi planını uygulamaya ve başarılı olmaya çalışıyor. İran'da meydana gelecek değişimler, bütün Ortadoğu'nun siyasetini etkileyecektir" diye belirtti.
Kürt Güçlerine Dönük Saldırılar
İran'ın, Rojhilat Kürdistan'a ve Kürt güçlerine dönük saldırılara da dikkati çeken Peyman Viyan, saldırıların devam etmesi halinde cevap vereceklerinin altını çizdi. Peyman Viyan, "Bu savaşta özellikle bölgesel güçlerin nasıl bir siyaset izlediğine bakmamız gerekiyor. Halklar, özgürlük isteyen hareketler bu savaşın neresinde duruyor? İran rejimi, dışarıdan saldırılarla karşı karşıya olmasına rağmen saldırılarını Kürt hareketlerine ve halka yöneltiyor. İran'ın en büyük korkusunun kendi içindeki gelişmeler olduğunu düşünüyorum. Çünkü ülke içinde çok ciddi baskılar ve zulüm politikaları yürütülüyor. Bütün dünyanın gündeminde İran ile Amerika ve İsrail arasında bir savaş çıkıp çıkmayacağı var. Bu savaşın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ya da mevcut durumun nasıl ilerleyeceği tartışılıyor. Fakat asıl meselelerden biri, İran halkının kendi içinde yaşadığı ağır sorunlardır. İran, dışarıdaki savaşla gündemi meşgul ederken ülke içinde büyük katliamlar yaşanabiliyor. Bu nedenle İran'ın izlediği siyaseti yalnızca dış savaş üzerinden değerlendirmemek gerekir. İran, bir yandan da Kürt güçlerine saldırıyor” diye konuştu.
'Meşru Savunma Hakkımızı Kullanırız'
Peyman Viyan,, son dönemde Kürt güçlerine dönük artan saldırılara işaret ederek, “Son dönemde Şaho bölgesinde insansız hava araçlarıyla ve ağır silahlarla saldırılar düzenlendi, Merivan'da da saldırılar gerçekleştirdi. Mevcut durumda İran'la doğrudan bir savaşın içinde olmayabiliriz. Ancak arkadaşlarımıza ya da halkımıza yönelik her saldırı karşısında kendimizi savunma hakkımız vardır ve bu hakkımızı kullanırız. Yalnızca kendimizi savunma hakkımız olduğunu söylemekle kalmıyoruz. Bize yönelik bir saldırı gerçekleştiğinde buna karşılık veriyoruz. Şaho bölgesinde yıllardır gerillalarımız bulunuyor. Burada halkımızın çalışmaları ve mücadelesi için faaliyet yürütüyoruz. Halkımızı savunmak amacıyla oradayız. Bu nedenle ciddi bir saldırı gerçekleştiğinde arkadaşlarımızın karşılık vermesi doğaldır. Gerekli karşılıkları vermeye devam edeceklerdir. İran da bunu çok iyi biliyor. Bunu açıkça ifade ediyoruz. İran, kendi içinde büyük bir kriz ve zayıflık yaşadığı bir dönemde, kendisine yönelen saldırılarla uğraşırken Kürt güçlerine de saldırıyor. Önümüzdeki süreçte İran'ın saldırıları devam ederse, Kürt halkı ve Kürt hareketi kendi konumunu belirlemek zorunda kalacaktır” diye konuştu.
‘Kendi Statümüzü Kendimiz Belirlemek İstiyoruz’
Herkesin kendi güvenliğini ve halkını korumak için gerekli adımları atması gerektiğini kaydeden Peyman Viyan, “Bizim siyasetimiz bu konuda açıktır; Rojhilat Kürdistan'da ki güçlerimiz, kendilerine yönelik saldırılara karşılık veriyor ve kendilerini savunuyorlar. Bundan sonra da herhangi bir saldırı gerçekleşirse meşru savunma haklarını kullanacaklar. Meşru savunma hakkı herkesin hakkıdır. Hareketimiz, Rojhilat Kürdistan'da halkını korumak için her alanda hazırlık yapan ve kendisini örgütleyen temel güçlerden biridir. İran bütün bu saldırıları yürütürken Kürdistan da kendisini her türlü saldırıya karşı hazırlıyor ve meşru savunma hakkını kullanmaya hazırlanıyor. Bölgede savaşın yayılması Kürt halkı için ciddi tehlikeler yaratıyor. Ancak aynı zamanda mücadele açısından önemli fırsatlar da ortaya çıkarabilir. Kendi statümüzü kendimiz belirlemek istiyoruz. Bu nedenle gelecekte de saldırılara karşı meşru savunma hakkımızı kullanacağız” diye kaydetti.
'Ekonomik Koşulları Çok Ağır'
İran genelinde yaşanan ekonomik krize de değinen Peyman Viyan, "İran'da neler yaşandığına da bakmamız gerekiyor. Halkın ekonomik durumu son derece kötü. İnsanlar ciddi bir yoksulluk ve geçim sıkıntısı içinde yaşıyor. İran'ın izlediği politikalar, halkı bu duruma sürükleyen nedenlerden biridir. Rejim, sürekli savaş politikası izledi; savaşları ülke dışına taşımaya çalıştı ve halk üzerinde tecrit ve baskı politikaları uyguladı. Bugün de aynı siyaset devam ediyor. İran'da yaşananları anlamak için toplumun neler yaşadığına bakmalıyız. Ekonomik koşullar çok ağır. İnsanlar intihar ediyor ve toplumda ciddi toplumsal sorunlar ortaya çıkıyor” ifadelerini kullandı.
‘İdam Politikasını Meşrulaştırmaya Çalışıyorlar’
İran’ın rejimin idam politikasını meşrulaştırmaya çalıştığına işaret eden Peyman Viyan,, “Oysa bugün halkın karşı karşıya olduğu durum çok ciddi. Her gün Kürt, Beluç ve Arap gençleri başta olmak üzere İran coğrafyasında yaşayan halklar ağır baskılar ve katliamlarla karşı karşıya kalıyor. İran, politikalarının önemli bir bölümünü halk üzerinde baskı kurmak amacıyla yürütüyor. Bugün tutuklamalar ve idamlar giderek yaygınlaşıyor. Rejim, savaşın meydana getirdiği koşulları gerekçe göstererek ülke içindeki güvenlik önlemlerini ve askeri denetimi artırmak istiyor. Ancak bu, büyük bir aldatmacadır. Halkın artık tahammül edemeyeceği bir noktaya geldiği anlaşılıyor. Bu nedenle İran'ın idam politikası ve kitlesel tutuklamaları çok ciddi biçimde gündeme getirilmelidir” dedi.
'Durumları Açıklanmasa Farklı Karşılıklar Gündeme Gelir'
Kaybolan ve kendisinden haber alınamayan üyelerinin başına bir şey gelmesi durumunda farklı bir karşılık içine gireceklerini belirten Peyman Viyan, "Arkadaşlarımızın kaybolması ve kendilerinden haber alınamaması da önemli bir meseledir. Her zaman şunu söylüyoruz; Her türlü saldırıya karşı kendimizi savunmaya hazırız. Ancak cezaevlerinde bulunan arkadaşlarımızın başına gelebilecek her şeyden İran rejimini sorumlu tutuyoruz. Onların durumu açıklığa kavuşmadığı sürece, kendilerine yönelik belirsizlik ve saldırı ihtimalini ciddi bir tehdit olarak değerlendiriyoruz. Arkadaşlarımızın durumunun bilinmemesi de bize yönelik ağır bir saldırı niteliğindedir. Tutuklanan insanların hepsi İran'a karşı silahlı bir savaş yürütmüş kişiler değildir. İnsanların kendi halkları içinde örgütlenme, örgütlü biçimde faaliyet yürütme ve halklarına yönelik saldırılar karşısında onları koruma hakları vardır. Aylardır arkadaşlarımız tutuklanıyor ve kendilerinden haber alınamıyor. İran, bu politikayla toplumda büyük bir korku yaratmak istiyor. Ancak bu yolla kalıcı bir korku yaratamaz. Bu mücadeleyi sürdüren çok sayıda insan vardır” diye belirtti.
Viyan Peyman, şunları kaydetti: “İran, bu uygulamalarla insanları sindirmeyi ve mücadele alanını daraltmayı hedefliyor. Örneğin, kadın hareketi KJAR'ın iki üyesinin dört aydan uzun süredir kendilerinden haber alınamadan tutulduğu belirtiliyor. Bir yıldır tutuklu olduğu halde durumları bilinmeyen kişiler de var. Bu, çok ciddi bir baskı ve yok etme politikasıdır. Kürt halkının kendi çocuklarına ve evlatlarına sahip çıkması gerekiyor. Özellikle cezaevinde bulunan arkadaşlarımızın durumunun açıklığa kavuşturulmasını istiyoruz. Onların korunması için herkesin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söylüyoruz. Durumları açıklanmadığı takdirde farklı karşılıkların gündeme gelebileceğini de ifade ediyoruz."
‘Direnen 3 Kürt Kadını İçin Eylemler Arttırılmalı’
Haklarında idam kararı verilen Werîşe Muradî, Pexşan Ezîzî ve Zeyneb Celaliyan için uluslararası eylemlerin yapılması gerektiğini kaydeden Peyman Viyan, "Bunlar, İran rejiminin baskılarına yıllardır direnen Kürt kadınlarıdır. Bu kadınların mücadelesi, İran halklarının da kendilerine güvenerek mücadele etmesinde sembolik bir anlam taşıyor. Onlar yalnızca Kürt halkı için değil, İran rejiminin baskısı altında yaşayan bütün halklar için mücadele ediyor. Bu nedenle özgürlük ve eşitlik mücadelesi yürüten insanların idam edilmesi, diğer insanlara yönelik sıradan bir cezalandırma olarak görülemez. Bu insanların mücadelesinin ve temsil ettikleri değerlerin ayrı bir anlamı vardır. İran rejimi bu tutukluları elinde birer rehine gibi tutuyor. Buna rağmen arkadaşlarımızın sergilediği eşsiz direniş devam ediyor. Onlara sahip çıkılması için yürütülen çalışmaların genişlemesi de önemlidir. Özellikle kadınların uluslararası düzeyde bu arkadaşlarla gösterdikleri dayanışmayı selamlıyoruz. İran halkları arasında da dayanışma gelişiyor. Mücadele eden insanları selamlamak önemlidir; fakat bu dayanışmanın daha da büyütülmesi gerekiyor” diye belirtti.
‘Savaş Ortamını Büyütmek İstiyor’
İran rejiminin, her alanda halk üzerinde baskı kurduğunu ve savaş ortamını daha da büyütmek istediğine işaret eden Peyman Viyan, “Bu ortamda gündeme gelmeyen çok sayıda katliam yaşanabilir. Bu nedenle herkesin sorumluluk üstlenmesi, konuyu gündemde tutması ve baskı oluşturması gerekiyor. Bu kişilere sahip çıkma çabası daha da genişlemelidir. Özellikle KJAR öncülüğünde yürütülen ve idama karşı çıkan kampanyanın büyütülmesi önemlidir. Özgür bir yaşam için herkesin mücadele etmesi gerekiyor. İran cezaevlerindeki siyasi tutuklular özgür bir yaşam, özgür bir ülke ve özgür bir insanlık için mücadele ediyorlar. Bu nedenle herkes kendisini sorumlu görmeli; kampanyayı gündemde tutmalı, idamları kınamalı ve bu mücadeleye sahip çıkmalıdır. Kampanya dünyanın her tarafına yayılmalıdır. Uluslararası insan hakları kuruluşları ve özgürlük için mücadele eden halklar bu dayanışmaya katılmalıdır. İran'da köklü değişimler halkın mücadelesiyle gerçekleşebilir. Özgür bir yaşamı mümkün kılacak temel değişimleri, kadın haklarının, gençlerin haklarının, halkların ve inançların haklarının güvence altına alındığı demokratik bir sistemin kurulmasıyla mümkün olabilir. Böyle bir değişim, halkın öncülüğünde ve halkın mücadelesiyle gerçekleşebilir. Bu mücadeleyi ne kadar güçlendirebilirsek o kadar önemli sonuçlar elde edebiliriz. Her güç kendi çıkarları doğrultusunda siyaset yürütüyor. Ancak esas olan, halkların kendi statülerini kendilerinin belirlemesidir. Halkın, kendi öncülerine sahip çıkması ve daha güçlü, daha birleşik bir mücadele yürütmesi gerekiyor” diye kaydetti.
İttifakın Önemi
Rojhilat'da Kürt güçleri arasında yapılan ittifaka da değinen Peyman Viyan, "Rojhilat Kürdistan'da siyasi güçler arasında kurulan ittifak gerçekten önemli bir gelişmedir. Çok önemli bir dönemde hayata geçirildi ve halk tarafından da olumlu karşılandı. Bu, tarihi bir adımdı. Rojhilat Kürdistan için mücadele eden siyasi güçler ilk kez bu kadar kapsamlı biçimde bir araya gelerek bir ittifak çerçevesinde buluştu. Elbette birçok konuda görüş ayrılıkları ve farklılıklar var. Ancak temel meselelerde ortaklaşma sağlandı. Bu ittifak çok önemli bir dönemde kuruldu. Şimdi önümüzde yine çok önemli bir gelecek var. Rojhilat Kürdistan halkının bu ittifaka verdiği desteğe karşılık vermek ve halkın beklentilerini karşılamak gerekiyor. Halk, ittifakı büyük bir sevinçle karşıladı ve ona önemli bir destek sundu. İttifakın kurulmasının üzerinden yaklaşık bir yıl geçti. Bu süre içerisinde eksiklikler yaşandı. Zaman zaman eleştiriler gündeme geldi. İttifakı dağıtmak isteyenler de oldu. Dışarıdan bu birliği bozmak isteyen güçler bulunuyor. Bunların arasında bölgesel güçler ve İran devleti de yer alıyor. Türkiye'nin ve bölgedeki bazı güçlerin de bu birliğin bozulmasını istediği biliyoruz. Dış güçler Kürt halkının birliğinin oluşmasını istemiyorlar. Bu nedenle müdahalelerde bulunuyorlar. Bazen tartışmaların ortaya çıkması da bu koşullarla bağlantılıdır. Halkımızın beklentisi, ittifakın bütün alanlarda güçlü bir rol oynamasıdır. Ancak şimdiye kadar bu beklentinin tamamı karşılanmış değil. Bazı eksiklikler bulunuyor. Biz de ittifakın daha fazla gelişmesi ve stratejik rolünü daha güçlü biçimde ortaya koyması için çalışıyoruz” şeklinde konuştu.
‘Halkımız Bu Sürçe Öncülük Etmek İstiyoruz’
İran'da ciddi dönüşümler yaşanabileceğini ve ülkenin mevcut durumu aynı şekilde devam etmeyeceğini belirten Peyman Viyan, “Halkımız da şimdiye kadar büyük bedeller ödediği bu süreçte kendi statüsünü elde etmek istiyor. Bu sürece öncülük etmek istiyor. Bu nedenle kurulan ittifaka stratejik bir rol biçiyoruz. İttifakın siyasi alandaki ortak konular üzerinde çalışmasını, toplumsal alanda ortak noktalar geliştirmesini ve diplomasi alanında da ortak tutumlar oluşturmasını istiyoruz. Bu alanlarda çalışmalar yürütülüyor, ancak eksiklikler de var. Biz bu eksikliklerin aşılmasını ve ittifakın daha stratejik bir rol üstlenmesini istiyoruz. İttifak içindeki bazı güçler, süreçleri kendi anlayışları doğrultusunda yönlendirmek isteyebilir. Ancak daha güçlü bir gelecek için bu sorunların aşılması ve ortak çalışmanın geliştirilmesi gerekiyor. İnanıyoruz ki ittifak, kendi içindeki farklılıklara ve görüş ayrılıklarına rağmen gelecekte Rojhilat Kürdistan'da temel bir rol oynayabilir. Biz ulusal çalışmaya büyük önem veriyoruz. Rojhilat Kürdistan'daki stratejik çalışmalarımızın temelinde ulusal birlik yer alıyor. Bu çalışma yalnızca siyasi partilerin işi değildir. Akademisyenler, aydınlar, ekoloji hareketleri, kadın hareketleri, gençler ve toplumun diğer kesimleri de bu süreçte sorumluluk üstlenmelidir. İttifakın bütün kararlarını yalnızca siyasi partilerin vermesi yeterli değildir. Son sözü halkımız söylemelidir. Temel kararların halkın ortak iradesiyle alınması gerekir. Bu nedenle ulusal birlik temelinde herkesin kendi alanında çalışması, ortak mücadeleyi ilerletmesi ve ulusal çalışmaya stratejik bir önem vermesi gerekiyor. Gelecekte gücümüzü ortaya koyabilmemiz ve başarı elde edebilmemiz ancak birlik sayesinde mümkündür. Parçalanırsak gücümüz dağılır. Bu nedenle sonuna kadar birlik temelinde çalışmayı önemli görüyoruz” diye belirtti.
'Birbirimizden Koparsak Gücümüz Dağılır.'
Ortak mücadelenin önemine vurgu yapan Peyman Viyan, devamla şunları kaydetti: "İttifakın içinde yer alan güçler de dışında kalanlar da bu stratejik çalışmaya katkı sunmalıdır. Gelecekte güçlü bir konum elde etmenin ve başarıya ulaşmanın yolu birlikten geçiyor. Birbirimizden koparsak gücümüz dağılır. Bu nedenle farklılıklarımız olsa bile ortak hedefler etrafında buluşmamız gerekiyor. Özellikle şu anda idama karşı yürütülen kampanyanın daha fazla geliştirilmesi önemlidir. Rojhilat Kürdistan'da başlayan bu çabanın Kürdistan'ın diğer parçalarına da yayılması gerekiyor. Kuzey Kürdistan, Rojava, Güney Kürdistan ve diasporadaki Kürtler bu mücadelede daha güçlü biçimde yer almalıdır. İran rejiminin idam politikalarına karşı ortak bir ses yükseltilmelidir. Bu dayanışma yalnızca Kürt halkıyla sınırlı kalmamalıdır. İran'da özgürlük için mücadele eden bütün halklar ve uluslararası insan hakları kuruluşları da bu sürece katılmalıdır. Sonuç olarak, İran'da yaşanacak değişimlerin nasıl şekilleneceği, bölgenin geleceği açısından belirleyici olacaktır. Bizim açımızdan temel mesele, Kürt halkının kendi geleceğini kendisinin belirlemesi, ulusal birliğini güçlendirmesi ve özgürlük mücadelesini ortak bir zeminde sürdürmesidir."
MA / Zeynep Durgut
