Soru(n) Değil, Olanak Olarak Göç(menlik)
İltica pratiğini, Fransa’da, Paris’in gri gökleri altında iliklerine dek, 11 yıl, 8 ay, 23 gün, 8 saat yaşamış bir göçmen olarak göç meselesinin[2] sürekli gündem maddem olmasında şaşırtıcı bir şey olmasa gerek. Hem de dünya nüfusunun yüzde 3.6’sı doğduğu coğrafyanın dışında yaşadığı… 281 milyon göçmenin 28 milyonunun çocuk olduğu... Bir yılda 10 bine yakın kişinin göç yolunda hayatını kaybettiği bir vahşet tablosunda…
16/08/2026 02:16 | Son Güncelleme : 19/11/2026 22:33 | Okunma Sayısı : 161 | Temel Demirer
Soru(n) Değil, Olanak Olarak Göç(menlik)[*]
Temel Demirer
“Göçmenlik, bu şehre [Manchester, İngiltere]
milyarder vergi kaçakçılarından
çok daha fazla fayda sağlamıştır.”[1]
İltica pratiğini, Fransa’da, Paris’in gri gökleri altında iliklerine dek, 11 yıl, 8 ay, 23 gün, 8 saat yaşamış bir göçmen olarak göç meselesinin[2] sürekli gündem maddem olmasında şaşırtıcı bir şey olmasa gerek.
Hem de dünya nüfusunun yüzde 3.6’sı doğduğu coğrafyanın dışında yaşadığı… 281 milyon göçmenin 28 milyonunun çocuk olduğu... Bir yılda 10 bine yakın kişinin göç yolunda hayatını kaybettiği bir vahşet tablosunda…
‘BM Uluslararası Göç Örgütü’ne (IOM) göre, göçmenlerin 135 milyonu kadın, 146 milyonu erkeklerden oluşuyor. Çocuk göçmen sayısı ise 28 milyon.
‘Kayıp Göçmenler Projesi’ne göre de, sadece 2023’de yerküre genelinde yaklaşık 8 bin 500 göçmen, hayatını kaybetti ya da kayboldu.
Ayrıca ‘BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (BMMYK) verileri de 2025 Haziran’ı itibarıyla dünya genelinde 11.3 milyon kişinin zulüm, çatışma, şiddet, insan hakları ihlâlleri veya kamu düzenini ciddi biçimde bozan olaylar nedeniyle zorla yerlerinden edildiğini ortaya koydu.[3]
Verilerin anlattığı tablo bir cehennemdir.
“Nasıl” mı?
İtalya’nın güneyindeki Amendolara kasabasında, göçmen işçilerin içinde bulunduğu minibüs kapıları dışarıdan tutularak ateşe verildi. Korkunç katliamda Pakistan ve Afganistan uyruklu 4 tarım işçisi diri diri yakılarak öldürüldü.[4]
İspanya’nın Torre Pacheco kasabasında faşistler, Fas kökenli göçmenlere saldırdı. 3 gün süren çatışmalarda en az 10 kişi gözaltına alındı. Yunanistan, Kuzey Afrika’dan gelen mültecilerin sığınma başvurularını 3 ay süreyle askıya aldı.[5]
‘Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ (AİHM), Yunanistan’ın Sisam Adası’ndaki kapalı göçmen kampında kötü koşullarda tutulan 45 refakatsiz çocuk için acil müdahale niteliğinde ihtiyati tedbir kararı aldığı kararında, çocukların mevcut tutulma koşullarının insan onuruna aykırı olduğu vurgulandı.
‘Sınır Tanımayan Doktorlar’ (MSF), 2025 Nisan’ındaki açıklamasında, kamptaki bazı bebek ve küçük çocuklarda yetersiz beslenme vakaları tespit edildiğini duyurup, sağlık hizmetlerinin yetersiz olduğunu belirtmişti.
MSF ayrıca, 2021’den beri ilk kez 6 yaşından küçük çocuklarda bu denli ciddi beslenme sorunları yaşandığına dikkati çekmişti.[6]
Finike açıklarında batan göçmen teknesinde 14 kişi hayatını kaybetti. Akdeniz, bölge ülkelerinin sertleşen göçmen politikaları nedeniyle adım adım bir göçmen mezarlığına dönüyor. Birleşmiş Milletler’in altında çalışan Missing Migrant Project’e (Kayıp Göçmenler Projesi) göre 2014’ten bu yana Akdeniz göç rotasında (Genelde Kuzey Afrika’dan İspanya’ya ya da Türkiye’den Yunanistan’a) yaşamını yitiren 34 bin 318 göçmenin 31 bin 714’i boğularak hayatını kaybetti.
2025’te Akdeniz’de 2 bin 185 kişi hayatını kaybeder ya da kaybolurken, 2026’nın sadece ilk iki buçuk ayında bu sayı 658 oldu. Bunların en az 12’si çocuktu.[7]
* * * * *
Tablo bu! Bu da suç mahallinin sürdürülemez kapitalizm olduğuna işaret ediyor.
Yerkürede düzenli-düzensiz 500 milyon civarında göçmenden söz ediliyor. Bu sadece bir istatistik değil; kapitalizmin kanlı bilançosudur.
Bir “kaza”, “talihsizlik” değil; emperyalist talan ve yıkımın mülksüzleştirme saldırganlığının kaçınılmaz sonucudur.
Göç denilen şey bir şeyden kaçmak, terk-i diyar etmektir. Kimi aç kaldığı için yoksulluktan, kimi de ölmemek için savaştan kaçar. Neden muhtelif olsa da, sonuç tektir: Yerinden edilmek, göç(ürül)mek…
Afrika’dan Avrupa’ya, Latin Amerika’dan ABD’ye, Ortadoğu’dan kapitalist odaklara uzanan zorunlu yolculuk asla bir “tercih” değil, emperyalizmin eseridir.
Göçü kapitalizm üretir, sonra da yarattığı göçmenden korkar. Sistemli yoksulluk, savaş, istikrarsızlık, zorunlu göç üretirken; Karl Marx’ın işaret ettiği üzere ücretli kölelik sistemi, ücretleri aşağı çekmek, emeği terbiye etmek için göçmenlerden yedek emek ordusu yaratırken bir yandan da ırkçılığı besler/ hortlatır.
“Burjuva demokrasisi” dedikleri tam da burada bitiverir. Çünkü o, evrensel değil; sınıfsaldır.
“İnsan hakları” dedikleri, özel mülkiyeti, kâr düzenini tehdit etmediği sürece “makyaj” olarak vardır. Göç, düzenin konforunu rahatsız edince maske düşer:
Yine “Nasıl” mı?
Bugünlerde “güvenlik” alt başlığında normalleştirilenler, göçmenlere karşı işlenmiş “insanlık suçu” değil de nedir ki?
Sınır dışı kampları ve tecrit merkezleri… Denizlerde ölüme terk edilen botlar… Çocukları tel örgüler ardında tutan zihniyet…
Oysa gerçek tehdit barbarlığa sığınan kapitalizmdir.
Aslı sorulursa soru(n) yaşanan göç hareketi değil, sistemin çöküşüdür.
Göç/göçmen sorunu sadece “sınır sorunu” değil, sürdürülemez kapitalizmin III. Büyük Bunalım açmazıdır. Meselenin özü de budur.
Ve de ‘Foreign Policy’deki bir yazı, “İltica Hakkının Sonu- Küresel Kuzeydeki ülkeler kapılarını kalıcı olarak kapatıyor,” diyor!
Yazı “Küresel Kuzey’de” hükümetlerin sınır kontrollerini sıkılaştırdığını, hak kazanma koşullarını daralttığını, sınır dışı etme işlemlerini hızlandırdığını, gözaltı uygulamalarını genişlettiklerini, aile birleşimini kısıtladıklarını, sorumluluğu üçüncü ülkelere devrettiklerini anlatıyor. Sığınma talebinde bulunma hakkı kâğıt üzerinde hâlâ var, ama pratikte hızla anlamsızlaşıyor.
Gerçekten de “Küresel Kuzey”in sığınmacılar, göçmenlik politikalarına bakınca, günümüzde Apartheid’in Güney Afrika’nın eski (1948- 1994) rejimi olmaktan öte, küresel kapitalizmin işleyiş mantığı hâline geldiğini görüyoruz. Apartheid, siyah çoğunluğun emeğini ekonominin beyaz merkezinde sömürüyor ama siyasal haklarını dışlıyor, onları özel alanlarda (Bantustans) yaşamaya zorluyordu. Bu yalnızca ırkçı bir ayrım değildi, emek ile yurttaşlık arasındaki bağın koparılmasıydı. Bugün bu modelin ölçeği büyüdü, biçimi değişti; fakat mantığı aynı kaldı: “Apartheid” düzeni artık sınırların ötesinde küresel düzeyde işliyor…
Göç rejimlerinde yaşanan son değişimler de bu biyopolitik mantığı açığa çıkarıyor. 2024 itibarıyla dünya genelinde uluslararası göçmen sayısı 304 milyona çıktı; dünya 36.9 milyon mülteci ve 8.4 milyon sığınmacı barındırıyor. Bu koşullarda, bu insanlara yardım etmek yerine, birçok ülke sınırlarını sıkılaştırıyor, sığınma hakkını daraltıyor, başvuruları hızlandırılmış sınır dışı etme mekanizmalarına bağlıyor ve güvenlik söylemiyle göçü kriminalize ediyor. Yani emek, sermaye için dolaşabilir kalırken insan, hak sahibi bir özne olarak değil; denetlenmesi gereken bir risk olarak kodlanıyor.
İklim krizi bu eşitsizliği daha da sertleştiriyor. 2024’te 295 milyondan fazla insan akut gıda güvencesizliği yaşadı; 2 milyar insan güvenli içme suyu güvencesinden yoksundu; 800 milyon kişi ise açlıkla karşı karşıyaydı. Bu durum tesadüf değil. Küresel ısınma, kuraklık, su savaşları, ürün kaybı ve fiyat şokları üzerinden sömürüyü derinleştiriyor; en ağır yükü ise iklim krizine en az katkıda bulunan yoksul toplumlar taşıyor.
Sonuçta yeni Apartheid, duvarlarla değil, yaşamın dolaşımını düzenleyen görünmez mekanizmalarla kuruluyor. Bir tarafta sermaye, veri, mineraller ve su için sınırsız hareket; diğer tarafta insan için sınırlı hareket, sınırlı hak, sınırlı nefes. Küresel düzenin hakikâti şu: Artık-değer çevrede üretiliyor, fakat yaşamın güvenliği merkezde korunuyor. Bu yüzden Apartheid artık küresel; sermayenin düzeni ise hem ekonomik hem biyopolitik hem de biyo-ırkçı.[8]
* * * * *
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (BMMYK) verilerine göre -emperyalist savaşların yarattığı kriz mülteci üretirken - dünya genelinde 122.1 milyon insan yerinden edildi.
2024 sonu itibariyle kendi ülkesi içinde yerinden edilen insan sayısı 6.3 milyon artarak 73.5 milyona ulaştı.[9]
Dünya genelinde 36.8 milyon mülteci bulunurken uluslararası koruma ihtiyacı olan kişi sayısının 5.9 milyon olduğunu ifade eden BMMYK’ye göre, 8.4 milyon kişi ise sığınmacı statüsünde bulunuyor. Ülke içinde ve dışında zorla yerinden edilenlerin 49 milyonu 18 yaş altı çocuklardan oluşurken 2018 ila 2024 arasında 2.3 milyon çocuk mülteci olarak doğdu.
26 Aralık 2024’te yayımlayan İspanyol sivil toplum kuruluşu Caminando Fronteras’ın raporuna göre 2024’de 10 bin 457 göçmen deniz yoluyla İspanya’ya ulaşmaya çalışırken yaşamını yitirdi. Buna göre 10 bin 457 ölümden 9 bin 757’si dünyanın en tehlikelisi olarak kabul edilen Atlantik rotası boyunca gerçekleşti. Kuruluş, 700 can kaybının ise Akdeniz rotaları üzerinde gerçekleştiğini bildirdi. Caminando Fronteras’a göre 2024’de gerçekleşen bu ölümler 2023’e kıyasla yüzde 58 artmıştı.
Somut verilerin kesin rakamlarına yansıdığı gibi, bir zamanlar “terre d’asile/ sığınma ülkesi” denilen Fransa’dan tüm Avrupa’ya uzanan göçmen karşıtlığı (hatta düşmanlığı) giderek katmerleniyor.
Örneğin Nisan 2026’daki göçmenlik kuralları değişikliğinin yürürlüğe girmesinin hedeflediğini bildiren İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un açıklamasıyla, Birleşik Krallık mülteci/ göçmen politikasında köklü değişikliğe gidiliyor; ve “Performansa göre göçmenlik” kriteri devreye sokuluyor.[10]
“NATO için daha fazlasını yapmaları gerektiğini” söyleyen Almanya Şansölyesi Friedrich Merz göreve gelir gelmez göç politikasını sertleştirdi.[11] Sonrasında Almanya, 7 Mayıs 2025’ten beri mültecilerin ülkeye girişini engellemeye başladı.
Hükümet göreve başlar başlamaz, İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt’in talimatıyla sınır kontrolleri sertleştirildi. Aslında ek kontroller 16 Eylül 2024’te başlatılmıştı. Uygulama daha da genişletildi ve iddiaya göre sınırlarda 3 bin ek federal polis görevlendirildi.
Göç politikasındaki sert dönüş, Merz’in vaatlerinin başında geliyordu. Hükümet, programı çerçevesinde, “Göç politikasında 180 derecelik bir rota değişikliğine” yöneldi.
Federal İçişleri Bakanlığı verilerine göre uygulamanın başladığı ilk iki haftada 1676 kişi Almanya’ya giriş yapamadan geri çevrildi. Önceki döneme kıyasla geri çevirme yüzde 45 arttı.[12]
“Demokrasi şampiyonu” Avrupa Birliği (AB) ülkeleri kıtaya gelecek göçmenlerin sayısını azaltmak için öteki ülkelerle anlaşmalar yapıyor. Türkiye’de de oldukça tartışılan geri kabul anlaşmaları.
‘AB-Türkiye Geri Kabul Anlaşması’ ile AB’ye geçmeye çalışan ya da “kaçak yollarla” geçen göçmenlerin Türkiye’ye iadesi ve karşılığında ise AB’den Türkiye’ye fon verilmesi kararlaştırıldı.
Aynı kesitte ABD Başkanı Donald Trump’ın göçmen karşıtı politikaları hızlanarak devam ediyor. Trump’ın kitlesel sınır dışı planı için Ruanda ile Mayıs 2025’te başlayan görüşmeler sürerken Ruanda, ABD’den sınır dışı edilen göçmenleri kabul etme konusunda görüşüyor.
2025 Mayıs’ındaki açıklamasında Ruanda Dışişleri Bakanı Olivier Nduhungirehe, bu tür görüşmelerin kendileri için yeni olmadığını belirtip, daha önce İngiltere’yle de benzer anlaşmaya varıldığını ancak, Temmuz 2024’te Keir Starmer’in İşçi Partisi hükümetinin göreve gelmesiyle İngiltere’nın planı yasal engellerden ötürü rafa kaldırıldığını anımsattı.
Yine Almanya Başbakanı Friedrich Merz, sınırları kalıcı olarak kontrol altına almak amacıyla, göç konusunda “ulusal acil durum” ilan etti. Merz’in ‘AB’nin İşleyişine İlişkin Antlaşma’nın 72’nci maddesini devreye sokmak istediği aktarıldı.
Kim ne derse desin, göçmenler artık “yeni düşman” olarak görülüyor![13]
Çünkü Avrupa Parlamentosu ve AB üyesi ülkeler arasında anla
Bunlar da ilginizi çekebilir
Kürt Sorunun Çözümünde MİT Başkanı,Bahçeli'nin...
Çözüm Sürecinin Hangi Aşamasındayız. Çözüm sürecine dair birinci, ikinci, üçüncü aşamalar gibi sıralamalar yapılıyor. İlginç olan bu sıralamaları devlet yapmıyor. Kürt Politik Hareketi yapıyor. Bu sürecin iki temel aşaması var. Birincisi PKK’nin Silahlı Mücadeleyi sonlandırma kararı ve bunun hayata geçirilmesi. İkincisi ise birincisine bağlı olarak devletin atacağı hukuki, politik ve toplumsal adımlardır.
2 gün önceİspanya’daki hareketlerin arka planı: Soldaki kopuş..!
İspanya’da son yıllarda sınıf mücadelesinin yeniden canlanma dinamikleri ve kiracılar hareketinin yaptığı büyük atılımın arka planında, en genç kuşak işçilerin ve öğrenci-genç işçilerin hızla siyasallaşma ve yeni mücadele kanalları açma süreçleri var. Özellikle Bask, Katalonya ve İspanya solunda 2018-2024 döneminde yaşanan “büyük ayrışma ve kopuş dalgası”, genç kuşakların daha devrimci bir eğilimle yeniden örgütlenmesine ve mücadelesine yeni bir motivasyon, taban inisiyatifi ve yeni kanallar açmaya başladı.
5 gün öncePost-Marksist “Tarih” Anlatıcılarının Hezeyanlarına...
Mustafa Suphi ile yoldaşlarının 28/29 Ocak 1921 gecesi Karadeniz’de hunharca katledilmesi, komünist hareketin kanayan yarasıdır hâlâ; hesabı görülene dek! Çünkü Onlar çok önemli bir kilometre taşıdırlar. Ancak bilinmelidir ki, 15’lerden önce 20’ler de vardır, Paramaz’ın 19 yoldaşıyla ile Beyazıt Meydanı’nda asılarak infaz edildiği tarihimizde. Onlar köklerimiz, geleneğimizdir elbette!
6 gün önce


Yargıtay'da kaybolan dosya ile Gürsel Tekin'in alakası var?