Gündem

Topağacı: Mahallesi hangi gerekçelerle ‘rezerv yapı alanı’ ilan edilmiştir?

 

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu:

Mahallesi hangi gerekçelerle ‘rezerv yapı alanı’ ilan edilmiştir?

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, “Rezerv Alan Yasası” olarak bilinen yasa sayesinde halkın yaşadığı mağduriyetleri Ümraniye Topağacı Mahallesi’nin “rezerv yapı alanı” ilan edilmesi örneği üzerinden Meclis gündemine taşıdı.

Konukçu; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde “Ümraniye ilçesi Topağacı Mahallesi hangi gerekçelerle ‘rezerv yapı alanı’ ilan edilmiştir?” diye sordu.

“Rezerv Alan Yasası”nın 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un mağduriyet yarattığını belirten Konukçu, “Rezerv yapı alanı” ilanlarının, çoğunlukla afet riskiyle ilgisiz, yerinden etme ve rant odaklı projelerin önünü açan bir araç haline geldiğini, sosyal devlet ilkesi ve halkın barınma hakkının açıkça ihlal edildiğini söyledi.

“Bölgelerin ranta açılmasında hedef İstanbul”

Konukçu; yurttaşların tapularına el koyma hakkı sağlayan ilgili yasanın birçok bölgenin ranta açılması için kullanılmaya başlanması ile öncelikle depremzede yurttaşların mağdur edildiğini ve yasanın en büyük hedef kentinin İstanbul olduğunu ifade etti.

İstanbul Ümraniye’de işçi ve emeklilerin yoğun olarak yaşadığı, Topağacı Mahallesi'nde yaşayan yurttaşların, mahallelerinin “rezerv yapı alanı” ilan edilmesiyle birlikte, yerel yönetim ve merkezi idare iş birliğiyle bir zorbalık ve dayatma sürecine maruz bırakıldığını belirten Konukçu durumu şu şekilde aktardı:

“Mahalle sakinlerinin evleri yıkılmış, yurttaşların temel yaşam hakları olan altyapı hizmetleri (elektrik, su, doğal gaz vb.), hastası olan evler dahi gözetilmeden hukuksuz bir şekilde kesilerek, yurttaşlar evlerini terk etmeye zorlanmış ve adeta bir yaşam mücadelesi içine itilmiştir. Dahası, açılan davalara rağmen mahkeme kararları beklenmeden bu yıkımlar başlatılmıştır.”

“Halkın iradesi dışlanıyor”

Mahalle halkının, “kentsel dönüşüm” sürecine karşı, barınma haklarını, yaşam alanlarını ve mahalle kültürlerini korumak için haklı ve meşru bir direniş başlattığını ifade eden Konukçu, tepki gösteren yurttaşlara kolluk güçlerinin müdahale ettiğini hatırlattı.

Konukçu, Topağacı Mahallesi’nde yaşananların yalnızca bir mahalleye özgü değil; Türkiye genelinde halkın iradesi dışlanarak yürütülen “kentsel dönüşüm” süreçlerinin geldiği noktayı gösteren çarpıcı bir örnek olduğunu söyledi.

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu’nun Bakan Kurum’a yönelttiği sorular şu şekilde:

1.   Ümraniye ilçesi Topağacı Mahallesi hangi gerekçelerle “rezerv yapı alanı” ilan edilmiştir? Topağacı Mahallesi'nin itiraz süreçleri, istenilen teknik raporların alınamaması riskine girmek istememek için bu süreçleri bypass etmek adına afet riskli alan ilanı yerine rezerv alan ilan edildiği, bu ilan ile ilgili kanun ve yönetmeliklerin ihlal edildiği, halkın barınma hakkının gasp edildiği ve hukuki sürecin şeffaf bir şekilde yürütülmediği iddiaları doğru mudur? Bakanlığınız bu süreçte hangi yasal dayanaklara göre hareket etmiştir?

2.   Bakanlığınızın bu kararı dayandırdığı bilimsel ve teknik raporlar kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

3.   Söz konusu rezerv alan ilanı yapılmadan önce mahalle halkının görüşü alınmış mıdır? Alınmamışsa, neden demokratik katılım mekanizmaları işletilmemiştir?

4.   Mahkeme kararları beklenmeden yıkım işlemlerinin başlatılmasının hukuki dayanağı nedir? Açılan davalara ve hukuki süreç devam ederken alınan bu kararlar, Anayasa’nın hukuk devleti ilkesine aykırı değil midir? Bu konuda Bakanlığınızın sorumluluğu nedir?

5.   Mahalle halkının temel yaşam hakkı olan altyapı hizmetlerinin, evinde hastası olanlar dahi gözetilmeden ve herhangi bir resmi yazı gösterilmeksizin keyfi bir şekilde kesilmesi kararı kim ya da kimler tarafından alınmıştır? Yaşam hakkı ve sağlık hakkı ihlali anlamı taşıyan bu insanlık dışı eylemin hukuki dayanağı nedir ve bu uygulamaya karşı herhangi bir idari veya adli soruşturma başlatılmış mıdır?

6.   Direniş gösteren mahalle halkına yönelik tehdit ve polis müdahalesi iddiaları hakkında Bakanlığınızın bir bilgisi var mıdır?

7.   Mahalle halkına imzalatılmak istenen muvafakatnamelerin içeriği, yurttaşların haklarını korumaya yönelik midir? Yoksa, dönüşüm sürecini tek taraflı bir dayatma haline getirmeyi mi amaçlamaktadır? Bu muvafakatnamelerin hazırlanma sürecinde mahalle halkının görüşleri alınmış mıdır?

8.   Topağacı Mahallesi’nde yaşayan yurttaşlara, mevcut yerlerinden edilme sürecinde alternatif barınma, sosyal destek ya da yeniden yerleşim olanakları sunulmuş mudur? Sunulduysa hangi koşullarla ve kaç haneye verilmiştir? Sunulmamışsa gerekçesi nedir?

9.   Topağacı Mahallesi'nde yaşayan yurttaşların kurduğu Barınma Hakkı Bürosu’nun talepleri ve dile getirdiği mağduriyetler Bakanlığınızın gündemine gelmiş midir? Bu taleplerin karşılanması ve halkın mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla Bakanlığınızın somut adımları neler olacaktır?

10.                Kentsel dönüşüm uygulamalarının büyük bölümü neden gecekondu, dar gelirli ve emekçi mahallelerde yoğunlaşmaktadır? Bu durum, sınıfsal ve sosyo-ekonomik temelli bir ayrımcılığın göstergesi değil midir?

11.                Son 5 yıl içerisinde İstanbul genelinde hangi mahalleler “rezerv yapı alanı” ilan edilmiştir? Bu alanlarda yürütülen projelerin yüklenici firmaları kimlerdir? Bu firmalarla yapılan sözleşmeler kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?

12.                Son 5 yıl içerisinde “Rezerv yapı alanı” ilan edilmesi ile kaç insanımız yerinden edilmiştir?

13.                Kentsel dönüşüm adı altında yürütülen bu süreçlerin kamusal fayda yerine özel şirketlerin ve sermaye gruplarının karına hizmet etmesi hükümetinizin şehircilik ve barınma politikaları açısından nasıl açıklanmaktadır?

14.                Rezerv yapı alanı ilanlarının çoğunun halkın yaşam alanlarını sermayeye açmak ve rant elde etmek amacıyla kullanıldığı yönündeki kamuoyundaki iddialara ilişkin Bakanlığınızın açıklaması nedir?

15.                Bakanlığınız, kentsel dönüşüm süreçlerinde halkın barınma hakkını merkeze alan, adil ve rıza temelli politikalar izleyecek midir? Yoksa, Topağacı'nda yaşanan örnekte olduğu gibi, kentsel dönüşüm adı altında rant ve sermaye çıkarlarını önceleyen uygulamalara devam mı edecektir?

EVRENSEL gazetesi