Mekke Anlaşması: Üç ülke, üç hedef, tek imza
2026-08-15
![]() |
Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman ve Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan Karşılıklı Savunma Anlaşması'nın ardından el sıkıştılar. (Kaynak: Türkiye Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, üç ülkeden herhangi birine yapılacak silahlı bir saldırının üçüne birden yapılmış saldırı olarak kabul edileceğini öngören Mekke Karşılıklı Savunma Anlaşması'nı imzaladılar.
Makaleye göre Modern Diplomacy'nin 13 Ağustos tarihli haberinde de belirtildiği gibi, anlaşmanın Mekke'de imzalanmasının seçilmesi açık bir öneme sahip. Hiçbir diplomatik toplantı salonu Mekke'nin taşıdığı ağırlığı taşıyamaz. Bu sadece bir güvenlik anlaşması değil; İslam dünyasında güç dengesini kimin şekillendirebileceğinin bir ilanıdır ve cevap şudur: Washington değil.
Anlaşma, İran ile devam eden çatışmanın ortasında imzalandı. ABD ve İsrail'in Şubat 2026'da İran'a saldırmasından bu yana Suudi Arabistan, Tahran'dan, Yemen'deki Husi güçlerinden ve Irak'taki Şii militan gruplardan füze saldırılarına maruz kaldı.
Ülkenin petrol ihracatı sekteye uğradı, ekonomik hedefleri engellendi ve Suudi Arabistan'ın on yıllardır güvendiği Amerika Birleşik Devletleri'nin güvenlik şemsiyesi daha az güvenli hale gelmeye başladı.
Mekke Anlaşması, Riyad'ın cevabıydı ve mesaj şuydu: Suudi Arabistan artık Washington'ın ne zaman destek vereceğine karar vermesini beklemek istemiyordu.
Herkes payını alıyor mu?
Makale, bu anlaşmanın başarılı olabileceğini savunuyor çünkü her ülke farklı faydalar elde edecek, ancak hiçbir ülke anlaşmayı imzalamak için çok fazla şeyden vazgeçmek zorunda kalmayacak.
Suudi Arabistan için bu, ABD'nin güvenlik taahhüdünün zayıflamaya devam etmesi riskine karşı bir tür sigorta niteliğinde. Krallık başkente, coğrafi konuma ve siyasi güçleri bir araya getirme yeteneğine sahip, ancak askeri yetenekleri uzun zamandır ABD ekipmanına, eğitimine ve Suudi Arabistan'ın varlığını gerçekten tehdit edecek kimsenin olmayacağına dair zımni güvenceye bağlı.
Ankara artık insansız hava araçları, füzeler, elektronik savaş sistemleri, deniz sistemleri ve NATO kökenli uzmanlık sayesinde bu açığı kısmen kapatabiliyor; Washington bu tedariki kesemez.
İslamabad, diğer hiçbir Müslüman ülkenin sunamayacağı bir şeyle geri kalanını tamamlıyor: nükleer caydırıcılık. Suudi Arabistan, ABD ile bağlarını resmen koparmadan, güvenlik portföyünü stratejik açıdan en önemli şekilde çeşitlendirmiş oldu.
Türkiye için bu anlaşma, etkisini genişletmeyi ve konumunu güçlendirmeyi amaçlıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara'yı büyük bir güç haline getirmek için yıllarını harcadı; Katar, Suriye ve Libya'da askeri varlığı, birçok savaş alanında savaş yöntemlerini değiştiren insansız hava aracı endüstrisi ve taraf tutmayı reddeden bir dış politikası var.
Mekke Anlaşması, Türkiye'yi Suudi Arabistan'ın finans piyasalarına bağlayarak savunma sanayisine hizmet etmesini sağlarken, Ankara'nın Körfez'i Avrupa'ya bağlayan enerji ve ticaret koridorlarındaki konumunu da teyit ederek bu yönü daha da sağlamlaştırdı. Türkiye zaten NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip. Şimdi ise bu on yılın en dikkat çekici yeni savunma ittifakının kurucu üyelerinden biri oldu.
Pakistan için İslamabad, nükleer cephaneliğinin hem en büyük stratejik varlığı hem de en hassas diplomatik meselesi olduğunu uzun zamandır anlamıştır. Mekke Anlaşması, Pakistan'a bu yeteneğin bölgesel düzeyde caydırıcı bir rol oynaması için resmi bir çerçeve sağlamakta ve böylece doğrudan bir anlaşmanın getireceği nükleer yayılma sonuçları olmaksızın Suudi Arabistan için fiili bir nükleer şemsiye oluşturmaktadır.
Bu anlaşma, özellikle sektörün üretim kapasitesinin Pakistan ekonomisinin absorbe etme kapasitesini çok aşması nedeniyle, Pakistan savunma sanayisinin Suudi Arabistan'ın finans piyasalarına erişiminin önünü açıyor.
https://www.vietnam.vn/tr/