‘Birleşik mücadele ve dayanışmayı büyütmek için bir araya gelelim!’

Arama

Özgür Kürt çizgisi

Ergin Atabey, İmralı F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nden yazdı:

Özgür Kürt çizgisi

İmralı F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nden yazan Ergin Atabey, Kürtlerin mevcut süreci Demokratik Toplum/Ulus ve demokratik entegrasyon perspektifiyle değerlendirmesi gerektiğini belirterek, "Kararsız Denge" koşullarında belirleyici olanın öz iradeye dayalı mücadele ve inşa olduğunu vurguluyor.

16 Temmuz 2026,

Ergin Atabey'in Yeni Yaşam gazetesinde yayımlanan yazısının tamamı şöyle:

“Kürtlerin yaşanan sürece daha somut bakma, daha iyi anlama, direnç, mücadele ve inşayı Demokratik Toplum/Ulus ve demokratik entegrasyon temelinde derinleştirmeye ve geliştirmeye ihtiyaç vardır. Kuşkusuz bu da bilinen, klişeleşmiş, ezberlenmiş bakış açısını aşan bir yaklaşımı gerekli kılıyor. Kürtlerin daha somut düşünmeleri, olup bitenleri anlamaları, pratik politikayı somut duruma göre geliştirmeleri gerekmektedir.

Açık ki bu konuda yanılgılı bakış açıları, hatta “Kendini özne olmaktan çıkartan” (Rêber Apo) yaklaşımlar vardır. Elbette karşı güce eleştirel yaklaşılır. Fakat ağırlıklı olarak yaşanan, kendini karşı güce göre konumlandırma, salt özel savaş rejiminin psikolojik savaş politikalarını dillendirmekle sınırlı kalma durumudur. Rêber Apo bu durumu, “Objektif olarak kendini özne olmaktan çıkarma” olarak tanımlıyor.

Kürt dinamiği

Karşı gücün her tür olumsuz politikası olabilir. Dikkat çekilen bu hususlar birer olasılık olarak doğru da olabilir. Ama unutulmamalıdır ki Rêber Apo’nun geliştirdiği özgür iradeli Kürt Çizgisi ve "Aktif Dinamiği", Kürtleri bir özne olarak oluşturmuştur. Nasıl ki karşı güç geçmişte tek başına belirleyici değildiyse, şimdi de değildir. Eğer her türlü tek taraflı politikasını uygulayabilseydi, bugünkü gelişmeler ortaya çıkmazdı. Rêber Apo’nun politikasının odağında şu vardır: Karşı gücün ne yaptığının, yapmaya çalıştığının farkındadır. Buna karşı bir özne olarak kendi stratejisini, taktiğini ve pratik politikasını geliştiriyor. Bu noktada önemli olan, Kürtlerin bunu anlamlandırması, özümsemesi ve uygulamasıdır.

Bu anlamda Demokratik Toplumun/Ulusun ve demokratik entegrasyonun başarısı, kararlaşmış, iradeleşmiş ve somutlaşmış dirence, mücadeleye ve inşaya bağlıdır. Kürtler bu temelde direnci, mücadeleyi ve inşayı iç içe realize ettikleri oranda her türlü olumsuz politikayı boşa çıkarabilecektir.

İç sorgulama

Açık ki bu konuda eksiklikler var. Karşı güç üzerine ağırlıklı olarak enerji harcandığı için inşacıların ve kurumların eksiklikleri üzerinde fazla durulmuyor. Bu yönlü içe doğru bir sorgulamadan ziyade, daha çok dışa dönük bir konumlanma söz konusudur.

Oysa Rêber Apo’nun yarım asırlık hamleleriyle öne çıkan “Kürt jeopolitiği” üzerinde ve etrafında ciddi gelişmeler yaşanıyor. Özgür Kürt Çizgisi Ortadoğu’da kırımcı statükoyu parçalamıştır. Eğer bugün yüzyıl önce “İngiltere Aklı’yla” (Rêber Apo) Kürt kırımı üzerinde inşa edilmiş “Kırım Sistemi” (Rêber Apo) parçalanmışsa bu, Rêber Apo’nun geliştirdiği Özgür Kürt Çizgisi sonucu olmuştur. “Kırım Sistemi’nin” tamamen aşılması yine Özgür Kürt Çizgisi'nin Demokratik Toplum/Ulus ve demokratik entegrasyon temelindeki direnci, mücadelesi ve inşasıyla gerçekleşecektir.

Rêber Apo, “Ne Kürtlerin durumu herhangi bir halkın durumuna benziyor ne de Özgür Kürt Çizgisi klasik ulusal çizgiye benziyor” diyor. Kürt halkına bilinen sömürge politikalarının ötesinde kırım uygulanmıştır. Bunun temeli Balfour ve Kahire Konferansları’yla atılmıştır. Rêber Apo bunun nedenini, “Siyonizm’in Ortadoğu’da güç kazanması, Protoisrail’in kurulması; Musul-Kerkük’ün ele geçirilmesi; İngiltere’nin Ortadoğu’da hegemonik güç olması” temelinde çözümlüyor. Kürtler bu temelde kırım kıskacına alındı.

Kırım kıskacının mimarı “İngiltere Aklı”dır. Bu akıl Kürtleri parçalayıp kırım görevini verdiği işbirlikçi ulus devletlerle Kırım İttifakı'nı kurmuştur. Rêber Apo bu ittifakı, “Örtülü Kırım İttifakı” olarak tanımlıyor. Bu kırım ittifakının açık, bilinen yönleri olsa da gerek kapitalist modernite güçlerinin gerekse dört ulus devlet arasında örtülü yönleri daha fazladır. Yüzyıldan uzun süredir bu örtülü ittifak çok acımasızca uygulandı. Şeyh Sait’ten Ağrı’ya, Dêrsim’den Mahabad’a ve Halepçe’ye… Her şey uygulandı. En yoğunu da son çeyrek asırda uygulanmıştır; halen de yürürlüktedir. Bu örtülü ittifakın anlaşılmasına ihtiyaç vardır.

Kararsız denge

Rêber Apo bu ittifakın yeni durumunu “Kararsız Denge” olarak tanımlamaktadır. Bu “Kararsız Denge”yi ortaya çıkaran temel etken kuşkusuz Özgür Kürt Çizgisi’dir. Yarım asırdan uzun süredir gelişme gösteren ve gelişme yaratan Özgür Kürt Çizgisi, ittifakın dayandığı statükoyu büyük oranda işlevsiz kılmıştır. Diğeri ise ABD-İsrail’in Ortadoğu’daki hegemonya savaşının, örtülü ittifakın üzerinden şekillendiği statükoyu parçalamış olmasıdır. Rêber Apo buna, Protoisrail sürecinin bitişi ve “Postisrail sürecinin başlaması” olarak tanımlıyor. Protoisrail kurulurken Kürt kırımı üzerinde statüko kuruldu. Postisrail süreci söz konusu statükonun parçalanması temelinde geliştiriliyor. Bu “Kararsız Denge” yeni bir durumu ifade ediyor.

 

Kırım ittifakına dayalı statükonun parçalanması, Kürtler açısından “Kararsız Denge”nin ortaya çıkması yeni imkânları ve fırsatları ortaya çıkarmıştır. Ancak bu tek başına çözümü getirmiyor. Rêber Apo “Kararsız Denge” durumunun açığa çıkardığı imkânlara dikkat çekerken, bu yeni durumun kendine özgü "örtülü, çelişkili, paradokslu" yönlerine de dikkat çekmektedir. Kürtler söz konusu "örtülü, çelişkili, paradokslu" duruma göre özgüce, öz iradeye dayalı direnç, mücadele ve inşacılığı geliştirdiği oranda “Kararsız Denge”nin oluşturduğu imkânları değerlendirebilir. ABD-İsrail hegemonya savaşı, kendi çıkarları önünde engel gördüğü örtülü ittifakı yıkarken, bir taraftan yeni örtülü ittifaklar kurmakta, öte yandan da kırım statükosunu korumak isteyen güçlerle çelişkili, paradoksal pozisyona düşmektedir. Örtülü ittifak yönü, hegemonya savaşındaki çıkarları gereği statükocu güçlerin bu çıkarlara hizmet ettikleri noktada Özgür Kürt aleyhine gelişmektedir. Statükocu güçlerle çelişkili ve paradokslu yönü ise yükselen Özgür Kürt jeopolitiğiyle ilişkilenmeleridir. Bu durum Kürtlere alan açmaktadır. Fakat “Kararsız Denge”deki ilişki, çelişki ve paradokslara düz yaklaşılmamalıdır. Rêber Apo’nun “Kürtlerin sarsıcı 10 günü” olarak tanımladığı Kuzey Doğu Suriye’ye yönelik “İkinci 15 Şubat Komplosu”nda olduğu gibi örtük ittifak devreye girebilir.

Bu noktada özel savaş rejiminin süreci başlatma nedeninin Kürtleri ittifaksız bırakmak olduğu yönündeki değerlendirmelere ilişkin birkaç şey söylenebilir. Genel olarak Kürtler her tür olasılığı düşünmelidir. Daha kötüsü de hedeflenmiş olabilir. Ancak mücadele zaten her tür olumsuzluğu önlemek değil midir? Öte yandan Rêber Apo’nun geliştirdiği süreçle her alanda olduğu gibi diplomasi ve ittifak alanında da Kürtlerin önü açılmıştır. Unutulmamalıdır ki diplomasi ve ittifak da güç ve yetenek meselesidir. Kürtlerin yükselen jeopolitiği ve Rêber Apo’nun hamlesi, diplomasi ve ittifak alanında da Kürtlerin önünü açmıştır. Mesele bunu doğru değerlendirmekte düğümleniyor. Açık ki bu konuda yetersizlik, tek yönlü kalma durumu var. Bu konuda esas olan hangi gücün hangi hesap yapması değildir; “Kararsız Denge” durumunda Kürtlerin ne yaptığı önemlidir.

Bu konuda her yönüyle kırım sistemine işbirlikçilik yapanların güya Kürt adına konuşuyor oluşları daha ilginçtir. Tasmaları özel savaş rejiminin elinde olanların bu konuda söz söyleme hakları yoktur. Rêber Apo bu kesimleri İngiliz aklıyla hareket ettikleri için “Lawrence’ın Torunları” olarak tanımlamaktadır. 

Her şey bir yana, önemli olan Rêber Apo’nun geliştirdiği “Stratejik Kürt Aklı”yla Kürtlerin “Kararsız Denge”yi lehlerine sonuçlandıracak ustalığı her yönüyle gerçekleştirmeleridir. “Kararsız Denge” kendiliğinden Kürtlerin lehlerine sonuçlanmaz. Yüzyıllık örtülü ittifak, “Judenrat” ve “Lawrence’ın Çocukları”na dayalı olarak güncellenebilir. Bu açıdan Kürtlerin çok boyutlu yaratıcılık sergilemeleri önemlidir.

İnşacının rolü

Rêber Apo, “Örtülü ittifakla kurulan kırım sisteminin ömrü çoktan doldu; hatta uzadı” demektedir. Artık Özgür Kürt Eğilimi kırım sistemini kabul etmeyecektir. Fakat inşacıların yetersizlikleri örtülü ittifaka zemin olmaktadır. İnşacıların her yönüyle “Kararsız Denge” durumunu tam olarak değerlendirememeleri, her parçanın özgünlüğüne ve bütünlük ilişkisine göre rollerini oynamamaları örtülü ittifaka zemin sunmaktadır. Asıl üzerinde durulması gereken budur. Rêber Apo, “İçe doğru, yetkince mücadele yürütmeyen, dışa karşı da başarılı mücadele yürütemez” diyor. 

Demokratik Toplumun/Ulusun inşası önündeki dış engeller zaten biliniyor. Asıl olan inşacıların yaşadığı sorunlardır. Dış engellerin aşılması inşacıların sorunlarını gidermesine bağlıdır. Bu sorunlara odaklanılmasına her zamankinden daha fazla ihtiyaç vardır. Zaten kimse her şeyin güllük gülistanlık olduğunu söylemiyor. Rêber Apo, Kürtlere uygulanan politikayı “İkinci Dünya Savaşı ile Birinci Dünya Savaşı arasındaki Hitler’in, Franco’nun ve Mussolini’nin uyguladığı” politikalara benzetmektedir. Bu politikanın boşa çıkarılması inşacıların inşacı yaratıcılığına bağlıdır. “Kararsız Denge” de bu temelde Özgür Kürt lehine çözülebilir.

Rêber Apo’nun çözümlemeleriyle örtük olan her şey açığa çıkarılmıştır. Rêber Apo, “Her şeye rağmen Türkiye’de reform imkânı vardır” demektedir. Kürtler hem dikkatli olur hem de başkalarından beklenti içerisine girmeden somutu iyi değerlendirirse, tıpkı yarım yüzyıldan uzun sürede kendi somutunda yarattığı gelişmeler gibi yeni dönemde de gelişmeler yaratma potansiyeline sahiptir. Yeter ki bu ustaca değerlendirilsin. 

yeni yaşam gazetesi

‘Sansür hayır! Habere Özgürlük ve İnsanca yaşamak İçin..!"