Dolores Huerta yaşamını yitirdi
Cesar Chavez ile birlikte Birleşik Çiftlik İşçileri Sendikası'nı (UFW) kuran ve daha önce güçsüz bir kesimin yaşamlarını iyileştirmek için ABD'deki yasa koyucular ve güçlü üreticilerle mücadele eden Dolores Huerta, ailesinin yaptığı açıklamaya göre Çarşamba günü 96 yaşında hayatını kaybetti.
29/10/2026 00:08 | Son Güncelleme : 19/11/2026 22:32 | Okunma Sayısı : 91 | Super Admin
ABD'li işçi lideri ve insan hakları savunucusu Dolores Huerta yaşamını yitirdi
|
|
Cesar Chavez ile birlikte Birleşik Çiftlik İşçileri Sendikası'nı (UFW) kuran ve daha önce güçsüz bir kesimin yaşamlarını iyileştirmek için ABD'deki yasa koyucular ve güçlü üreticilerle mücadele eden Dolores Huerta, ailesinin yaptığı açıklamaya göre Çarşamba günü 96 yaşında hayatını kaybetti.
Huerta, ABD işçi tarihindeki önde gelen kadınlardan biriydi ve 1960'lar ve 70'lerde Kaliforniya'nın tarım açısından zengin Orta Vadisi'ndeki en parlak döneminde UFW'ye baş müzakereci, grev örgütleyicisi, lobici ve reformcu olarak hizmet etti.
UFW'nin müzakere ettiği sözleşmeler sayesinde tarım işçileri iş güvencesi, sağlık hizmetleri, emeklilik planları, kredi birliği ve garantili dinlenme süreleri, tarlalarda tuvaletler, temiz içme suyu ve böcek ilaçlarından korunma gibi işe özgü haklar kazandılar.
Huerta, UFW'ye "Si, se puede" sloganını kazandıran kişi olarak kabul edilir; bu sloganın serbest çevirisi olan "Evet, yapabiliriz" ifadesi daha sonra Barack Obama tarafından 2008'deki başarılı başkanlık kampanyası sırasında kullanılmıştır.
90'lı yaşlarına kadar üniversite konferanslarında düzenli olarak yer almaya devam etti ve Başkan Donald Trump'ın göçmenlik politikalarına karşı konuştu. Seçimler sırasında ülkeyi dolaşarak adayları destekledi ve seçmen kaydı yaptırdı.
1993'te vefat eden ve örgütün yüzü olan UFW'nin kurucu ortağı Chavez, yedinci sınıfta okulu bırakmış, eski bir üzüm toplayıcısıydı ve Gandhi ile Martin Luther King'in şiddet içermeyen felsefelerini benimseyen, aynı zamanda 20. yüzyılın başlarında Meksika'daki köylü devriminin lideri Emiliano Zapata'ya da saygı duyan, toprak insanı imajına sahip bir isimdi.
Ancak Chavez'in karanlık bir yönü de vardı. 2026'da Huerta, bazıları reşit olmayan yaşta oldukları dönemde Chavez tarafından cinsel saldırıya uğradıklarını anlatan birçok kadından biriydi. Huerta, bir keresinde kendisini cinsel ilişkiye zorladığını, başka bir keresinde ise tecavüz ettiğini söyledi. Her iki karşılaşma da hamilelikle sonuçlandı ve Huerta, bebeklerin başkaları tarafından büyütülmesini sağladığını belirtti.
Göz Alıcılığının Dışında
|
Dolores Huerta |
Chavez üye toplarken, kamuoyunda geniş yankı uyandıran açlık grevlerine giderken ve liberal milletvekilleri ve ünlüler tarafından kucaklanırken, ufak tefek, üniversite mezunu Huerta ise UFW adına yetiştiricilerle müzakereleri yürütüyor, milletvekillerine lobi yapıyor ve diğer işleri hallediyordu.
Yirmiden fazla kez tutuklandı, ölüm tehditlerine ve diğer tacizlere maruz kaldı. 1988'de George H.W. Bush'un başkanlık kampanyası sırasındaki politikalarına karşı düzenlenen bir protestoda coplu San Francisco polisi tarafından dövülerek kaburgaları kırıldı ve dalağı hasar gördü.
Chavez'e yönelik cinsel saldırı suçlamaları ortaya çıkmadan önce, 2012'de PBS'ye verdiği bir röportajda Huerta, şöhret kazanmaktan ziyade insanlara yardım etmeye odaklanmak istediği için onun ilgi odağı olmasında bir sakınca görmediğini söylemişti.
"Bana, 'Birimizin sözcü olması gerekecek. Sözcü ben olsam sorun olur mu?' dedi. Tabii ki, evet dedim."
Ayağa Kalkmak
Huerta, Meksikalı göçmen bir ailenin çocuğu olarak New Mexico'daki Dawson'da doğdu ve anne babasının boşanmasının ardından gençliğinin büyük bir bölümünü Kaliforniya'daki Stockton'da geçirdi. Babası madenci, işçi, sendika aktivisti ve eyalet milletvekiliydi; annesi ise Stockton'da düşük gelirli insanlar için bir otel satın alıp işletirken üç çocuğunu büyüttü.
Huerta'nın annesi kızına aktivizm ruhunu aşılamıştı. Huerta ikinci evliliğini yaptıktan sonra öğretmen oldu, ancak bu meslek uzun sürmedi.
"Çocukların aç ve ayakkabıya ihtiyaç duyarak sınıfa gelmelerini görmeye dayanamıyordum," dedi. "Aç çocuklarına ders vermeye çalışmaktansa çiftlik işçilerini örgütleyerek daha fazla şey yapabileceğimi düşündüm."
Stockton'da seçmen kaydı yaptırdı ve Chavez ile tanışıp 1962'de Ulusal Çiftlik İşçileri Birliği'ni kurmadan önce Tarım İşçileri Birliği'ni kurdu. 1965'te çeşitli Kaliforniya üzüm yetiştiricilerine karşı beş yıl sürecek bir dizi grev ve boykot başlattılar ve bu boykotlar sonunda marul yetiştiricilerine de yayıldı.
Bu dönemde örgüt, Birleşik Çiftlik İşçileri'ne dönüştü ve King ile New York Senatörü Robert F. Kennedy'den destek aldı. Üzerinde sendika etiketi olmayan üzümleri yememek, Amerika Birleşik Devletleri'nde siyasi bir ifade haline geldi.
Boykotlar ve grevler bazen tartışmalı bir hal aldı. Sanayi muhalefetine ek olarak, UFW kendisini UFW'yi ahlaksızlıkla suçlayan ve televizyonda üzüm yeme eylemi yapan Kaliforniya Valisi Ronald Reagan'ın karşısında buldu.
Toplu Pazarlık
Çiftçiler birer birer UFW ile sözleşme imzalamaya başladılar ve 1975'te Huerta'nın çalışmaları bir başka zafere de katkıda bulundu: ABD'de tarım işçilerine toplu pazarlık hakkı veren ilk yasa olan Kaliforniya Tarım İşçi İlişkileri Yasası'nın kabul edilmesi.
Huerta, kadın olmasının kendisine üreticilerle müzakere masasında bir avantaj sağladığını söyledi.
"Nasıl tepki vereceklerini gerçekten bilmiyorlardı çünkü alışılmış zorlayıcı yöntemleri kullanamıyorlardı," diye anlattı PBS'ye. "Ve onlara işçilerin çalıştığı koşulları gösterdiğinizde, aslında biraz utanıyorlardı."
2012'de Obama, Huerta'ya ülkenin en yüksek sivil ödülü olan Başkanlık Özgürlük Madalyası'nı takdim etti.
Hayatı, 2017'de Sundance Film Festivali'nde gösterilen ve ödül kazanan "Dolores" filminin temelini oluşturdu.
UFW'nin etkisi azalırken, Huerta'nın aktivizmi azalmadı. 2002'de kızı Camila Chavez'i yönetici direktör olarak atayarak, toplumsal aktivizm için Dolores Huerta Vakfı'nı kurdu. Göçmenlik yasalarında, seçmen kaydında, kadın haklarında ve Obama'nın sağlık reformunda değişiklikler için çaba gösterdi.
Chavez ile olan iki çocuğuyla yakın ilişkisini sürdürdüğünü söyleyen Huerta'nın ayrıca ilk evliliğinden iki, ikinci evliliğinden beş ve Cesar'ın kardeşi ve UFW'nin önemli isimlerinden biri olan ve 2011'de vefat eden Richard Chavez ile uzun süreli ilişkisinden dört çocuğu vardı.
Bill Trott'un haberi; Bhargav Acharya ve Daphne Psaledakis'in ek katkılarıyla; Patricia Reaney ve Rosalba O'Brien tarafından düzenlendi.
Dolores Huerta, tarım işçilerinin sosyal ve ekonomik koşullarını iyileştirmek için çalışan ve ayrımcılıkla mücadele eden bir kadındı. 1960 yılında, sonrasında Birleşik Tarım İşçileri (UWF) olacak olan Tarım İşçileri Sendikasını (AWA) kurdu. Dolores Huerta olarak bilinen Dolores Fernández, 10 Nisan 1930'da New Mexico'da, ailesinin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Huerta, annesi ve babası ayrıldıktan sonra, annesinin yönlendirmesiyle keman, piyano ve dans derslerine, gençlik etkinliklerine katılmaya başladı.
Öğretmenlikten Tarım İşçileri İçin Mücadeleye…
Daha sonra babasıyla sendikal faaliyet yürüten Huerta, aktivist olarak sürdüreceği hayatının ilk adımlarını bu şekilde atmış oldu. Çeşitli alanlardaki başarılarına rağmen, özellikle Meksikalı tarım işçilerinin ve Meksika'da yaşayanların maruz kaldığı ırkçılığa o da maruz kaldı. Öğretmenlerinin etnik kökenini nedeniyle başarılı olamayacağı yönündeki uyarılarına ve maruz kaldığı tüm ayrımcılığa rağmen Huerta, Pasifik Üniversitesine bağlı Stockton College'daki eğitimini dereceyle tamamladı. Bir süre ilkokul öğretmeni olarak çalışan Huerta, tarım işçilerinin ve çocuklarının koşullarını gözlemledikten sonra öğretmenlikten istifa ederek onların yaşam koşullarının değişmesi için kendini mücadeleye adadı.
Tarım İşçilerinin Haklarını Tanıyan İlk Yasa
Çeşitli sendika ve örgütlenme komitelerinde çalışmalar yürüttü. Zararlı tarım ilaçlarının kullanımını, tarımdaki işsizliği azaltmak ve tarım işçileri için sağlık koşullarını iyileştirmek üzere çeşitli çalışmalara katıldı, bu çalışmalar sonucunda tarihi anlaşmalar imzalandı. 70'lerde tarım işçilerinin toplu pazarlık yapma hakkını tanıyan ilk yasa olan 1975 Tarımsal Çalışma İlişkileri Yasası'nın kabul edilmesi için çabaladı. 80'lerde UWF'nin başkan yardımcısı olarak görev yaptı ve UWF'nin radyo kanalını kurdu.
Huerta; kadınlar, tarım işçileri ve göçmenlere ilişkin yaptığı çalışmalardan dolayı, 1998 yılında UFW'den istifa etmeden bir yıl önce Eleanor Roosevelt Ödülü, 2002 yılında ise Yaratıcı Vatandaşlık Puffin/Ulus Ödülü'nü aldı.
Ve Dolores Huerta bugün hâlâ göç, gelir eşitsizliği, kadınların ve Latin halkının haklarını içeren dersler vermeye devam ediyor.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Kolombiya'da yapısal sorun: Kadına şiddet varken barış...
Kadına yönelik şiddetin Kolombiya’da da yapısal sorun olduğunu belirten LIMPAL Colombia üyesi Diana Salcedo Lopez, kadınların şiddet, ayrımcılık ve cezasızlıkla karşı karşıya kalmaya devam ettiği sürece demokrasi, toplumsal adalet ve barışın mümkün olmayacağını söyledi.
1 gün önceDEM Parti Kadın Meclisi 25 Kasım Deklarasyonu
DEM Parti Kadın Meclisi 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü deklarasyonunu Yüksel Caddesi'nde bulunan İnsan Hakları Anıtı düzenlediği açıklamayla duyurdu.
3 gün önce‘Kadınların birliği toplumun güvencesidir'
Erkek şiddeti ve katliamlara karşı kadınların birliğini sağlaması ve birbirine sahip çıkması gerektiğini belirten Sêrt’teki kadınlar, “Sadece kendinin değil tüm toplumun savunmasını yapmalı” dedi. Kadınlar, dünyanın dört bir yanında erkek şiddetinin arttığı bir dönemde 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nü
4 gün önce



Yargıtay'da kaybolan dosya ile Gürsel Tekin'in alakası var?